Noiz sortua: 2019-02-07 00:30:00

Zaintza partekatua

Zortzi urtean, hirukoiztu egin da zaintza partekatua

EAEko eta Nafarroako legedietan salbuespen izaera kendu diote neurriari, eta horrek erraztu egin du epaileek horren alde egitea. Hiru banaketatik batean ezarri zuten 2017an
Gizon bat eta emakume bat, haur batekin paseatzen, Donostian.
Gizon bat eta emakume bat, haur batekin paseatzen, Donostian. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2019ko otsailak 7
Banatzen den hiru bikotetik bati ezartzen diote epaileek seme-alaben zaintza partekatua: sistema horren bidez, bi gurasoen ardurapean geratzen dira haurrak. Hamarkada honen hasieratik hirukoiztu egin dira horren aldeko ebazpenak Hego Euskal Herriko epaitegietan. 2010. urtean, %11 ziren; 2017an, %33. Duela bi urte, denera, 974 kasutan ezarri zuten epaileek zaintza partekatua. Banatzen diren bikoteen %57 dira haur baten edo gehiagoren guraso Araba, Bizkai, Gipuzkoa eta Nafarroan. 2.939 kasu 2017an.



Zaintza partekatua ezarri ez zuten ia 2.000 ebazpenetan, berriz, emakumeen ardurapean geratu ziren haurrak kasuen %92tan, eta gizonenean %8tan, sexu ezberdineko bikoteetan. Haurrekin egoteko egunak eta orduak ezartzeaz gain —bisita erregimenak—, ekonomiarekin loturiko hainbat auzi ere argitu behar ditu epaileak: ekonomikoak, bereziki. Hala, 2007an, zaintza banatuta ezarritako kasuen %71tan ezarri zion gizonezkoari elikagaietarako pentsio bat ematea hilero emakumeari; lautik batean bien artean banatu behar zituzten gastu horiek, nahiz eta zaintza baten esku geratu; eta kasuen %5etan geratu ziren emakumeen esku gastu horiek.

CGPJ Espainiako Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren urtero kaleratzen ditu datuok, urteko memoria txostenean. Horretan, beste datu batzuk azaltzen dira, halaber: banandutako bikoteen adina 40-49 urte artekoa da batez beste, eta 16,6 urte egiten dituzte elkarrekin. Banaketa kasu gehienak gertatzen dira 5-9 urte arteko (kasuen %21) eta 20 urtetik gorako harremanetan (%33).

Ekimen legegilea

Zaintza partekatuaren aldeko ebazpenen gorakada denboran bat dator azken hamarkadan sistema hori arautzeko egin diren urratsekin: 2011n egin zuen lege bat Nafarroako Parlamentuak, eta 2015ean Eusko Legebiltzarrak. Espainiako legedian jasotakoa garatu dute, funtsean, Hego Euskal Herriko bi administrazioek beren araudi propioetan. Espainiako Kode Zibilean 2005ean sartu zuten lehenengoz zaintza partekaturako aukera. Ipar Euskal Herrian horri buruz indarrean dagoen legea 2002an onartu zuen Frantziak.

Espainiako Kode Zibilaren arabera, bi gurasoak ados badaude ezar dezake epaile batek zaintza partekatua. Adostasunik ez badago, «salbuespenez» batek bakarrik eskatuta ezar dezake, baina aurretik fiskalak aldeko iritzia eman behar du.

Nafarroako eta EAEko legeek «salbuespenezko» izaera kendu diote neurriari, horren interpretazioa epailearen esku utzita. Malguagoa da Nafarroakoa araudia: zaintza partekaturako aukera jartzen du mahai gainean, baina ez du lehenesten, aukeren artean bat gehiago da, eta epaileak du azken hitza. Euskal Autonomia Erkidegoan, bi gurasoen arteko harremana ona ez bada ere, epaileak zaintza partekatua ezarri ahalko du, baita gurasoetako bat aurka egonda ere. Baina hori ez egiteko baldintzak gertatzen ote diren aztertu behar du epaileak aldeetako batek eskatuz gero.

Irizpideen bateratzea

2005etik, askotariko ebazpenak kaleratu zituzten Espainiako Estatuko epaileek. Irizpideak bateratze aldera, 2013an, Espainiako Auzitegi Goreneko Zibil Arloko Salak ebazpen bat kaleratu zuen. Banaketa kasuan zaintza partekatua ezartzea «normalena eta desiragarriena» dela esan zuen. Eta haurren interesak lehenetsi behar zirela beste ezeren gainetik, eta epaileak, funtsean, aztertu behar zuela haurrek gurasoekin aurretik izandako harremana, sustraitzea, gurasoen arteko harremana, haien bizilekuen arteko distantzia... Handik gutxira, doktrina zehaztu zuen Gorenak: ebatzi zuen gurasoetako batek eskatzen ez bazuen epaileek ezingo zutela zaintza partekatua ezarri.

Ebazpen horiekin, Gorenak lehen aldiz egin zuen epai batean zaintza partekatuaren alde. Hori egin zuen, hain justu, Espainiako Gobernuak —orduan PPren eskuetan— zaintza partekatuari buruzko lege zirriborro bat aurkeztu zuenean; azkenean, Alberto Ruiz-Gallardon Justizia ministroak atzera egin zuen.

Lekuko hori hartu du orain Ciudadanosek; iazko udazkenean aurkeztu zuen Diputatuen Kongresuan zaintza partekatuari buruzko lege egitasmo bat. Alderdi horren asmoa da Espainiako Estatuaren menpeko herrialdeetan dauden araudi guztiak «bateratzea».

Albiste gehiago

Apirilaren 2an eguneratua, 13:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 10.022 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 555 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.459 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Gizon bat, Zagreben. ©ANTONIO BAT / EFE

Sakelakoen kokapena jasoko du Madrilek

Berria

Telefonica, Orange eta Vodafone konpainiek euren sareak erabiltzen dituzten sakelakoak non dauden kontrolatuko dute, eta informazioa Madrilgo Gobernuari emango diote. Koronabirusaren aurkako borrokan, populazioaren inguruko mugimenduei buruzko datuak biltzea da asmoa, Madrilen arabera, eta, gaineratu duenez, ikerketak ez ditu “gizabanakoen mugimenduak atzemango”, baizik datu “anonimoak eta multzoka”.

Murga, Urkullu eta Beltran de Heredia, diputazio iraunkorrean telematikoki azalpenak ematen. ©/ Irekia

Oposizioak «gardentasun falta» egotzi dio Urkulluri

Irati Urdalleta Lete

Iñigo Urkullu Jaurlaritzako lehendakariak azalpenak eman ditu Eusko Legebiltzarreko diputazio iraunkorreko bilkuran, EH Bilduk hala eskatuta. Argudiatu du «osasun arduradunen ezagutzan eta unean-unean jasotako informazioan oinarrituta» jokatu dutela.

Donostiako ospitaleko langile batzuk, mobilizazio batean ©Jon Urbe (Foku)

Osasuna bermatzen ez duten enpresak, fiskaltzara

Jokin Sagarzazu

LABek langileen kexak igorriko dizkio, zigor instrukzioko prozesuak ireki ditzala eskatzeko. Ohartarazi du oinarrizko zerbitzu batzuk «kolapsoan» daudela. ELAk, berriz, materiala bermatzeko eskatu dio EAEko Auzitegi Nagusiari.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna
Jokin Sagarzazu

Informazio osagarria

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna