Albistea entzun

Omar Onnis. Historialaria

«Sardiniak ez du tokirik Italiako historiaren kontakizunean»

Italiarekiko menpekotasunak Sardiniaren garapen demokratiko eta ekonomikoa mugatu duela uste du Onnisek, eta, hori gainditzeko, oinarrizkotzat jo du estaturik gabeko herriekiko harremanak bultzatzea.
MARCO SANTOPADRE Tamaina handiagoan ikusi

Marco Santopadre -

2021eko abenduak 7 - Cagliari

Historialaria da Omar Onnis. Nuoron jaio zen, baina duela hemezortzi urtetik Trenton bizi da, Italia iparraldean; hala ere, maiz itzultzen da Sardiniara. Liburu eta artikulu ugari argitaratu ditu 2013tik, eta politikan ere aritu zen, Sardiniako independentistekin, 2008tik 2014ra. Bere lanaz galdetu dio BERRIAk.

Sardiniako historiako protagonistekin egin dituzu liburuak; zer helbururekin?

Errazagoa da garai historikoak protagonisten bizitzen arabera kontatzea. Manuelle Mureddu ilustratzailearekin esperimentu bat egin genuen, kontakizuna eta marrazkiak nahastuz, garai bakoitzeko pertsonaia garrantzitsuak aukeratuz. Aukeraketa horrek ahozko kontakizuna ere errazten du. Entzuleenganako harremana oinarrizkoa da nire lanean; nekagarria da, baina zirrara handiagoa eragiten du. Agian, Sardinian historia ezagutzeko interes handia dagoelako, eta jakin-min hori ez dutelako asetzen eskolak eta komunikabideek.

Uste duzu Sardiniaren historia ukatu egiten dutela?

Neurri batean bai. Geografiak zehaztutako muga argiak dituen lurralde bat da Sardinia. Historia luze eta konplexua izan du, Europako eta Mediterraneoko gertakariei lotua, baina berezko ezaugarriekin. Gaur, Italiako Estatuaren periferia gisara, uharteak ez du tokirik Italiako historiaren kontakizun nazionalean, eta nazionalistan, edo modu faltsuan lantzen dute. Italiako komunikabideek ere, idatziek eta ikus-entzunezkoek, gutxi eta gaizki tratatzen dituzte Sardiniako historiako gertakariak.

Eskolako testuliburuetan, gainera, Sardinia ez da agertu ere egiten, edo tarteka aipatzen dute, gainetik, eta, batzuetan, gezur larriak esanez. Sardiniako historiografia akademikoak ez du aintzat hartzen kulturaren menpekotasun arazo handia, hura ukatuz edo ekidinez. Nahiago du fikziozko historiari aurre egin, baina ahalegin gutxi egiten du eskolan eta herritarren artean informazio egokia zabaltzeko. Sardinian ezjakintasun handia dago uharteko historiaren inguruan, eta instituzio politiko eta kulturalek ez dute kontuan hartzen. Horrek ondorioak ditu demokraziaren kalitatean, instituzio publikoen erabakietan, eta gaur egungo egoeraren ulermenean. Auzi politikoa da, batez ere.

Zure iritziz, arazo kolonial bat dago Sardinian?

Bai, Antonio Gramscik [filosofoak] onartu egin zuen. Gaiak ez du jarraitzaile askorik mundu akademikoan, baina tokia hartzen ari da. Europako barne kolonialismoa fenomeno historiko bat da, aurpegi asko eta tokian tokiko bertsioak dituena. Sardinia oinarrizko kasu bat da. Italiako Estatuarekiko harreman asimetrikoa eta desorekatua ezaugarri objektibo bat da. Ondorio batzuk argiak dira: arraza ezaugarri penalizatzaileak dituen mito baten hegemonia; konpondu gabeko hizkuntza auzi bat; lurraldearen militarizazioa; azpiegiturarik eza; erdipurdikoa eta Italiako botereguneen menpe dagoen klase politiko bat; zailtasunak nazioarteko harremanetan; ekonomia ahula, eredu ustiatzaile baten menpe dagoena.

Kritikatu ere egin dituzu Sardiniako independentisten argudioetako batzuk; adibidez, Sardiniako nazioaren kontzeptua...

Oso gertuko dudan arazo bat da. Hausnarketa sakona egin behar da nazioaren kontzeptuaren eta haren erabileraren inguruan. Nire iritziz, Sardiniaren autodeterminaziorako argudioen atzean arrazoi materialak eta materialistak daude, eta oinarri demokratiko eta sozialekoak, aldarrikapen etnikoak edo etnoerregionalistak baino gehiago. Askoz emankorragoak dira odola eta lurra edo lur bat, herri bat, hizkuntza bat kontzeptuetan oinarritzen ez diren gaiak, aurrekoek Sardinian eragin txarra izan baitezakete: esaterako, joera xenofoboak, barne gatazkak eta iraultza pasiboak.

Zer oinarri beharko lituzke Sardiniako autodeterminazio eskariak?

Inoiz ez da izan erabateko demokraziarik uharte honetan, ezta estatu liberalen zentzu mugatuan ere. Autonomia anestesiko bat izan zen, ez irtenbide bat. Dependentzia eta menpekotasun arazo bat dago oraindik ere, eta, ondorioz, ez dago garapen ekonomikorik ere, nahiz eta hori irlaren atzerapenari, herritarren izaerari edota bakartze fisikoari egozten dioten.

Sardiniako askatasunaren aldeko borrokak erreferentzia egin behar die eskubide politikoei, irlan bizi direnen oinarrizko beharrak eta behar kolektiboak aldarrikatzeari. Jabetze demokratikorik gabe, Sardinia pobreziara, jendegabetzera eta ingurumenari eragindako kalteak jasatera kondenatua dago. Oinarrizkoa da Europako beste errealitate batzuekin harreman egonkorrak sortzea, batez ere estaturik gabeko beste herriekin, hizkuntza eta lurralde gutxituekin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Petro Poroxenko Ukrainako presidente ohia Kieveko auzitegi baten ondoan, jarraitzaileei hizketan. ©MIKHAIL PALINCHAK / EFE

Poroxenko Ukrainara itzuli da «traizio» egin izana leporatuta

Gorka Berasategi Otamendi

Presidente ohiak salatu du bere kontrako epaiketa politiko bat antolatu duela Zelenskik
Emakume bat azaroaren 25ean Istanbulen (Turkia), indarkeria matxistaren aurkako eguneko mobilizazio batean, atzean poliziak dituela. ©ERDEM SAHIN / EFE

Sexu indarkeriatik haratagokoa

Igor Susaeta

Andreen aurkako indarkeria politikoak gora egin du, ACLEDen arabera. Leku batetik bestera aldatu egiten dira moldeak, erasotzaileen profilak eta indarkeriaren helburuak.
Roberta Metsola kontserbadorea, gaur, Europako Parlamentuaren Estrasburgoko egoitzan. ©JULIEN WARNAND / EFE

Roberta Metsola kontserbadorea aukeratuko dute Europako Parlamentuko presidente

Ander Perez Zala

Demokristauen hautagaiak sozialdemokraten eta liberalen babesa jasoko du biharko bozketan. Hiru indarren lehentasunak «zuzenbide estatua, emakumeen eskubideak, dimentsio soziala eta arau fiskalak» izango dira.

Zemmour, pasa den astean egin zuen agerraldi batean. ©Chrisstophe Petit Tesson / EFE

Eric Zemmour zigortu dute adingabe migratzaileen aurkako gorrotoa sustatzeagatik

Paulo Ostolaza

Parisko auzitegi batek 10.000 euroko isuna jarri dio, adingabe migratzaileak «lapurrak, hiltzaileak eta bortxatzaileak» direla esateagatik. Inkesten arabera, babesa galtzen ari da polemista ultraeskuindarra.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.