Donostiako 66. Zinemaldia. Ramon Agirre. Aktorea

«Ez dut sekula izan aktore lana uzteko krisialdirik»

Euskal zinema garaikidearen historia hasi eta buka ezagutu eta bizi izan du, aktore moduan ezagutu eta bizi ere; garai oparoa bizi du euskal zinemak, eta halatsu Ramon Agirrek ere. Zinemira saria jasoko du gaur, Donostian.
JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Erostarbe Leunda -

2018ko irailak 25

Euskal Zinemaren Gala egingo dute gaur Viktoria Eugenia antzokian (21:15). Josu Martinezek zuzendutako Jainkoak ez dit barkatzen filma estreinatzeaz gain, Zinemira saria emango diote Ramon Agirre aktoreari (Donostia, 1954). 1986an Zinemaldian izan zen, Montxo Armendarizen 27 ordu lanarekin; lan hark Zilarrezko Maskorra irabazi zuen. Orduz geroztik, bertatik bertara ezagutu du euskal zinemaren bilakaera.

Oier Aranzabal Margolaria filmaren egileak aipatzen du ia sortzaile guztiek izan duzuela bazkari gatazkatsu samar bat familiakoei esateko artista izan nahi duzuela... Zeuk arkitektura ikasi zenuen. Gogoratzen duzu garai konfliktibo hori?

Ez zen izan egun batetik besterako erabakia. Nik txikitatik banuen aktoretzarako zaletasuna. Zazpi anai-arreba ginen, eta ama oso antzerkizalea zen. Ni hirugarrena naiz, eta eramaten ninduen berekin antzerkira eta zinemara, batez ere udatan, aita ez baitzen oso zalea. Komedia espainiarrak izaten ziren gehienetan. Bera bakarrik ez joatearren, ni eramaten ninduen, jada zalea bainintzen. Zaletasuna hor zegoen; beste kontu bat da aktore izatearena. Gaztetan, eten batzuk izan nituen: soldaduska, batetik. Parisera ere joan nintzen bolada batez, eta hasi nintzen pantomima egiten. Hor hasi nintzen ikusten niretzat egon zitekeela arkitektura ez zen beste bide bat...

Hortaz, etxean ez zenuen izan erresistentzia handirik?

Ez, ez bainuen nik ere oso argi. Ez nuen sekula esan «arkitektura utzi nahi dut aktore izateko». Ez dago egun zehatzik; pixkanaka-pixkanaka joan ginen bidea eginez.

Zeure buruari askotan berritu behar izan diozu gerora erabaki hori?

Inkontziente samarra izan naiz hasi nintzenez geroztik. Banuen adina bizibidea nonbaitetik ateratzeko, eta, ez dakit nola, baina ateratzen genuen, moldatzen ginen. Antzerkia egiten genuen, eta ez dakit zer irabaziko genuen, eta ez dakit nola iristen ginen hilabete amaierara, baina nik ez dut izan aktore lana uzteko krisialdirik. Zetorrena zetorrela konformatu izan naiz, eta aurrera.

Zinemira saria emango dizute. Sari handiena, ordea, ez al da azken bolada luzetxoan daramazun lan erritmoa?

Bai, dudarik gabe. Ni saritua sentitzen naiz aspaldi. Aktore bat ez da ezer zuzendari batek esaten ez badio «rol hau zuk egitea nahi dut». Azken urteetan, bereziki, oso rol politak eskaini dizkidate, eta ni saiatu naiz aprobetxatzen. Eskaintzen didaten rol bakoitza saria balitz bezala sentitzen dut. Ni bezalako asko daude, eta deitzen didatenean harritu egiten naiz, baina gero pentsatzen dut, «tira aurrera».

Michael Hanekerekin Amour filmean egindako lana mugarri bat izan al zen zuretzat? Beste oihartzun bat eman zizun?

Nik uste dut garapena hemen bertakoa izan dela gehiago, kanpoko kontuez apartekoa. Salto handirik gabekoa izan da, baina konstantea; agian Aupa Etxebeste! [2005] izan zen hor tranpolin lana egin zuena, baina ni pixkana-pixkana joan naiz bidea egiten. Hanekerena izan zen halako ibilaldi bitxi moduko bat, bizitzan behin egiten diren horietakoa. Horrek ekarri zuen, akaso, Almodovarrek deitzea gero, ze Almodovar bada inbidioso samarra [barreak]. Hori bai, Amour-ek distira berezia dauka nire curriculumean, nola ez!

Sareko foroetan bakarren batek egin du arrapostu: «Zinemira saria eman diote; eta zergatik ez, adibidez, Donostia saria?».

Tira, nik ez dut horren inguruan ezer esatekorik. Ematen didatenarekin poz-pozik ni. Ez dakit gehiago merezi dudan, edo hau ere ez dudan merezi.

Baina, merezimenduaz harago, euskal komunitatekook ere bere horretan ez ote genuen onartu albistea, gure txikitasuna nolabait aurreonartuz...

Egia da bertakoari askotan ez zaiola balio bera ematen, baina hori arlo askotan gertatzen da, eta ez soilik hemen, leku askotan. Ni asko pozten naiz hemengo bati bere lana aitortzen zaionean.

Iaz eta aurten ere oso presente zaude Zinemaldian. Handia aurkeztu zenuten iaz. Zer irakurketa egiten duzu urtebete geroago?

Norbaitek zalantzarik bazuen guk ere egin genezakeela zinema ona, egin dezakegun horren beste froga bat da Handia. Eta batzuetan asmatzen dugula istorio bikainak egiten. Hor geratuko da, mundu osoan lasai-lasai ibiltzeko pelikula modura, eta ez da bakarra.

Oreina estreinatuko da gaur; Koldo Almandoz zuzendariak aipatzen zuen, besteak beste, interesgarria egin zaiola aktore profesionalen eta aktore ez direnen arteko lankidetza. Zer eman dizu zuri lankidetza horrek?

Hori maiz gertatzen da hasiberriak direnekin. Hasieratik oso harreman ona izan nuen Laulad Ahmedekin [Khalilen papera jokatzen duen aktorea], eta saiatu nintzen ahal nuen neurrian laguntzen. Filmaren mesederako eta norberaren mesederako ere izaten baita. Halakoetan, gogora etortzen zaizkit nire hastapenak eta urduritasunak, eta poza ematen du ikusten duzunean besteak zer gogo jartzen duen, zer irrika duen ikasteko, zer irekia den, zer sentsibilitate duen... Gustua ematen du.

Inoizko garairik onenean dago euskal zinema?

Bai, ziur aski; Aupa Etxebeste! izan zen mugarri bat, mugarri txiki bat. Ez bakarra, baina... Hala ere, azkenaldian asko aipatzen da loraldia, baina ez dakit hitz dakit egokiena den. Loraldia aipatutakoan, irudikatzen dut lorez betetako zelai bat... Euskal zinemagintza oso gaztea da, oso pieza gutxi ditu oraindik ere. Astebetean ikus liteke euskal zinemaren historia osoa, ziklo bat egingo balitz. Autokonplazentzian ezin gintezke erori, baina, hala ere, onartu behar da ziur aski inoizko momenturik onena badela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Durangoko ikastetxeetako 70 ikaslek bakarrik izan dute aukera aurten Durangoko Azokako Ikasleen Egunean Landako gunera sartzeko. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

'Baina' guztiekin ere, zabalik

Iñigo Astiz

Ikaslerik gabeko Ikasleen Egunarekin ireki ditu ateak 55. Durangoko Azokak. Erosketak bidaltzen hasi dira goizean, baina zerbitzua eten behar izan dute ordu batzuez, arazo teknikoen ondorioz.

Tenporak disko berriko pare bat abesti interpretatu zituen. Egitasmoan parte hartu zuten hamabost musikari edo taldeetako bat izan zen. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Programatzaileak limurtu behar

Amaia Igartua Aristondo

Durangoko Azokako DA Pro egitasmoak musikariei beta eman die proiektuak programatzaileei aurkezteko. Bigarren aldia du aurten, eta hamabost musikari zein taldek hartu dute parte.

 ©JABI PATXON
Hainbat lagun Durangoko Azokako erakusmahaietan arakatzen, iaz. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.