Albistea entzun

LEKU-LEKUTAN

Autokrata fidagarriak

Olatz Arrieta -

2022ko uztailak 24

Ursula von der Leyen, Europako Batzordeko presidentea, Bakun, Azerbaijango hiriburuan, izan berri da, Ilham Aliyev presidentearekin gas hornidura handitzeko akordioa sinatzeko. Bakarrik gasaren bila joan dela ez esatearren, eta ekitaldiari ukitu berdea emateko, energia berriztagarriak bultzatzeko eta metano isuriak murrizteko ere hitzarmen orokorra sinatu dute. Errusia ez bezala, Azerbaijan «lankide fidagarria» dela esan du Von der Leyenek, eta eskerrak eman dizkio errepresioari esker boterean 19 urte daramatzan Aliyevi, EB Europako Batasunari laguntzeagatik.

EBren eta Azerbaijanen harreman energetikoak 2006an hasi ziren sendotzen, energia alorreko lehen elkarlan akordioa hitzartu zutenean. Ordudanik energia kenduta, eta Sobietar Batasun zeneko beste herrialde batzuek ez bezala, Azerbaijanek ez ditu harreman ekonomikoak eta politikoak sakondu Bruselarekin, giza eskubideen eta zuzenbide estatuaren inguruan ez duelako «gomendiorik» onartzen. Von der Leyenek ez du Azerbaijanen giza eskubideen urraketa sistematikoen gaia atera, eta 12.000 milioi metro kubo gas lortu ditu 2022 eta 2023 urteetarako, orain baino 4.000 milioi metro kubo gehiago. Etxetik gertuen daudenetik hasita, EB gas hornitzaile bila dabil munduko txoko guztietan, Errusia autokratikoarekiko dependentzia eta haren xantaia 2027rako amaitu ahal izateko. Joseph Borrellek dio EB ez dabilela munduan zehar gasa erosten, akordioak egiten baizik. Akordiook, ordea, ez ditu dirutan ordaintzen. Bere kapital politikoa erabiltzen du. Joan den urtera arte diktadore eta autokratak zirenei adjektibo itsusiak kendu dizkiete, liskar guztiak alde batera utzi dituzte, akordio ekonomiko berriak egin, eta Von der Leyenekin batera argazkian atera dira orain arte publikoki baztertuta zeudenak. Abdel Fatah al-Sisi Egiptoko presidentearekin ere argazkia dauka Von der Leyenek, Israeldik gas gehiago jasotzeko Kairon sinatutako akordioa dela eta.

Gasaren bila, EBk bere balio demokratikoak alde batera utzi dituela salatu dute giza eskubideen aldeko taldeek. Human Rights Watchek gogoratu du Azerbaijango espetxeetan torturapean dauden preso politiko asko gasaren eta petrolioaren inguruan dagoen ustelkeria instituzionala salatzeagatik daudela zigortuta. Amnesty Internationalek, berriz, azpimarratu du Ukrainan gertatutakoak argi utzi duela autokratak ez direla fidagarriak.

70eko hamarkadan, Siberian gas putzu erraldoiak ustiatzen hasi eta EBra gasbide berriak eraiki zituztenean, iturriaren fidagarritasuna ez zen zalantzan jarri. Gerra Hotzaren garaian, bakerako, garapen ekonomikorako eta elkarlanerako bitarteko gisa aurkeztu zutelako gasa. 2000n EBren hornidura handitzeko azpiegiturak babesten hasi ziren Energia Elkarrizketak izeneko akordioen pean. Ukrainako lehenengo inbasioaren ondoren ere ez zituzten zalantzan jarri harreman energetikoak. Krimea anexionatu eta gero, 2015ean, Europako Batzordeak esan zuen «modus vivendi» bat bilatu beharra zegoela egoera horretan. Vladimir Putin presidentearen fidagarritasunaren inguruko kritikak Nord Stream 1arekin hasi ziren, baina Errusiak ez du fidagarritasunaren zigilua galdu 2022ra arte.

Azerbaijanekin batera, Uzbekistan, Turkmenistan eta Kazakhstan ere gas produkzioa handitzen ari dira, besteak beste EBko merkatuetara gehiago esportatu ahal izateko. Herrialde horiek Errusiaren gasbideekiko duten dependentzia murriztu nahi dute, Kaspiar itsasoa eta Turkia zeharkatzen duten gasbide proiektuak bultzatuz. Autokraten gas fidagarriaren mezuak ez dauka amaierarik.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Zero COVID neurrien aurkako manifestariak, bart, Pekinen. ©MARK R. CRISTINO / EFE

Milaka lagun kalera irten dira Txinan, Zero COVID politiken aurkako protestetan

Paulo Ostolaza

Herrialdeko hiri nagusietan izan dira protestak, tartean, Pekin hiriburuan. Urumqi hiriko sute batean hamar lagun hil izanak leherrarazi ditu manifestazioak.

Gerald Darmanin Frantziak Barne eta Itsasoz Haraindiko ministroa —irudiaren erdian—, gaur, Noumean, bilkura batean ©@GDarmanin

Darmaninek «elkarrizketei berriz ekitea» jarri du helburutzat Kaledonia Berrian

Ander Perez Zala

Urtebetean baino gehiagoan lehen aldiz, independentistek baiezkoa eman diote negoziazioetan parte hartzeari.

Peruko presidente Pedro Castillo (erdian), Ministroen Kontseilua berritu ostea, joan den ostiralean, Liman. ©EFE

Peruko Botere Judizialak Castillori eskatu dio estatuko erakundeak bilera batera dei ditzala, adostasuna lortzeko

Mikel O. Iribar

Gobernuaren eta Kongresuaren arteko tentsioa areagotu egin da azken egunotan; ganberak ezezkoa eman dio presidentearen konfiantza mozioari, eta Ministroen Kontseilua berritu behar izan dute.

Irango emakumeen aldeko protesta, Istanbulen (Turkia), iragan larunbatean. ©EFE / Erdem Sahin

Iranek ez du NBErekin kooperatuko protestetako errepresioa ikertzeko

Maddi Iztueta Olano

NBEk misio independente bat sortu du mobilizazioen aurkako errepresioa ikertzeko. Mahsa Aminiren hilketaren aurkako manifestazioetan 300 lagundik gora hil dituzte, eta 15.000 herritar atxilotu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...