Albistea entzun

DARWIN ETA GU

Edinburgo

Jose Mari Pastor -

2021eko maiatzak 8

Edinburgotik kanpo daude lau gazteak, mendi aldean. Tommyk galdera bota dio Mark lagunari: «Ez zaude harro eskoziarra izateaz?». Markek amorruz erantzun dio: «Eskoziarra izatea kaka da. Okerrena gara. Planeta puta honetako zaborra gara, zibilizazioak sortu duen zabor triste eta ziztrinena. Batzuek ingelesak gorrotatzen dituzte. Nik ez. Ergelak besterik ez dira. Ergel batzuek kolonizatu gintuzten. Herri zintzo baten kolonia izatera ere ez gara iristen».

Mark Renton-ek, Trainspotting filmeko pertsonaia nagusiak, hala pentsatzen segituko luke gaur, 25 urte geroago? Heroinatik askatu eta nihilismoa gaindituz gero, harro egongo litzateke eskoziarra izateaz? Herenegun botoa emango zien independentistei, ergelen kolonia izateari uzteko?

Bi hauteskunde izan ditugu asteon: autonomia erkidegoa izan nahi ez zuen autonomia erkidego batean eta Erresuma Batutik bereizi nahi duen herri batean. Hala ere, Madrilera begira egon gara Euskal Herri penintsularreko herritarrok. Geografikoki ez ezik, politikoki eta emozionalki ere penintsulako zatia garelako, seguruenik. Hedabideek harantz bideratu gaituztelako. Eta gure geroa argiago agertuko balitz Edinburgotik Madrildik baino? Eta Ayuso eta Casadoren arteko erlazioak baino gehiago eragingo baligute, epe luzera, Sturgeon eta Salmonden arteko tirabiren ondorioek?

«Aukeratu zure etorkizuna, aukeratu bizitza», dio Mark Rentonek pelikulan. Eskoziako independentistek erabilitako leloa izan zitekeen, askatasunaren alde. Madrilen, berriz, askatasunaren esentzia gesaldu du Ayusoren terrazismo-ak. Madrilgo alkateak ez du lotsarik izan bere burua faxistatzat jotzeko, txantxetan-edo: «Faxistak izango gara, baina ondo gobernatzen dugu». Ezetz asmatu zenbat iraungo zuen Herr Almeidak Alemaniako politikan «naziak gara, baina ondo gobernatzen dugu» esan balu.

Faxismoaren itzala gero eta handiagoa da Espainian. Gaur, maiatzak 8, Garaipenaren Eguna ospatzen du Frantziak. Galdetu espainiar xume bati zer gogorarazten dion egun horrek. Ideiarik ez. Galdetu 50 urtez gorako herritarrei Apirilaren Lehena zer zen. Garaipenaren Eguna esango dizute, baina beste garaipen bat. Faxisten garaipenaren eguna, 1939an. Faxismoa ez da joan geroztik. Lozorroan egon da. Denok dakigu. Errepublika suntsitu zuten faxistek ipinitako monarkia babesten dute sozialista errepublikazale folklorikoek. Horiek ere badakite.

Ziklo politiko baten bukaera hasi da Espainian? Sozialistek hiru urte izan dituzte hemengo eta Kataluniako egoera konpontzeko. Funtsean ez dute deus egin. Sufrimendua apur bat leundu, besterik ez. Akaso uste dugu orain, eskuinaren hatsa sentitzen dutela, gehiago egingo dutela? «PPk presoak Burgos edo Logroñotik berriz Puertora eramatea nahi duzue?», entzuten dugu. Gaitz erdi! Horretaz aprobetxatzen dira. Eta etorkizunean? «Ehun urte barru ez da mutilik edo neskarik egongo. Denak ergelak izango gara», dio Rentonek.

Jokoa hasi baino ez da egin Edinburgon. Madrilgo bataila, aldiz, amaitua dugu. 36ko gerraren garaietara eraman gaitu kanpainak. No pasarán. Baina azkenean beti pasatzen dira. Gure betiko epika, galtzaileen epika. No pasarán. Munduko beste leku batzuetan beharbada ez. Espainian, bai. Espainian beti pasatzen dira. Guri dagokigunez, behintzat. Akabo fandango, hemen eta Durangon.

Ergelek kolonizatu zituzten eskoziarrak. Ergelak ziren gure kolonizatzaileak ala geu gara ergelak? Bene-benetan gura dugu eskatzen ari garena ala itxurakeria da guztia? Noraino da benetako nahia, noraino planta? Zenbaterainokoak dira gure kontraesanak? Egin beharreko galdera da politikan, bizitzan legez.

Spud-i sei asteko abstinentzia jarri dio Gail neska-lagunak. Maitasun froga dela eta barrabilak «bi sandia» balira bezala dituela kontatu dio mutilak Tommyri. Spuden neskak bere jokaerak zer kontraesan duen azaldu dio diskotekako komunean lagun bati: «Irrikan nago harekin larrua jotzeko, baina hain dibertigarria da bera sufritzen ikustea!».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Herritar bat txertoa jartzen, Baionako txertaketa gunean. ©Guillaume Fauveau

Hego Euskal Herriko herritarrak Ipar Euskal Herrian txertatzeko irizpideak zehaztu dituzte

Berria

Iparraldean bizi behar da bertan txertoa hartzeko. Halere, lehen dosia Iparraldean hartu duten Hego Euskal Herritarrek bigarren dosia hartzen ahalko dute leku berean.

Euskarazko hezkuntzaren aldeko elkarretaratzea Nafarroako Parlamentuaren aurrean ©Idoia Zabaleta / FOKU

Euskaraz ikasi nahi dutela aldarrikatzeko, dozenaka lagun bildu dira Nafarroako Parlamentuaren aurrean

Olaia L. Garaialde

Uztailaren 2an Baluarte plazatik abiatuko den manifestazioan parte hartzeko deia egin dute LAB, Steilas eta ELA sindikatuek.

Heriotza duinaren lorratzetan

«Eskubideei buruz ari gara eutanasiaren gaiaz mintzo garenean»

Berria

Eutanasiari buruzko ikus-entzunezko berezi bat egin du BERRIAk: 'Heriotza duinaren lorratzetan'. Eutanasiari berari eta legeari buruz hitz egiten du, hiru elkarrizketaturen ahotik.

Zarauzko hondartza olatu handiekin. ©Andoni Canellada/ FOKU

Bizkaiko eta Gipuzkoako kostaldea itsas mailaren igoerara egokitu nahi dute

Iñaki Agirre Perez

Klima aldaketak Hegoaldeko itsasertzean izan ditzakeen ondorioei aurre egiteko plan bat garatzen ari da Jaurlaritza, 2100erako itsas maila 80 zentimetro igo daitekeela aurreikusita.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.