Albistea entzun

MIRA

Ilbetekada

SKOPJE (Ipar Mazedoniako Errepublika), 2020-08-03. Ilargi betea Skopjeko zeruan. Abuztuko ilargi betea <em>Gaizkata Ilargia</em> izena ere badu.
SKOPJE (Ipar Mazedoniako Errepublika), 2020-08-03. Ilargi betea Skopjeko zeruan. Abuztuko ilargi betea Gaizkata Ilargia izena ere badu. GEORGI LICOVSKI / EFE / EPA Tamaina handiagoan ikusi

Aintzane Usandizaga -

2020ko abuztuak 7

Europako zein Ameriketako aitzinako zibilizazioek ilbeteei sasoiak oparo eskaintzen zuen horren izena ematen omen zioten. Horregatik deitzen diote ingelesez, oraindik ere, Gaizkata ilargia abuztukoari, arrain hau ugari arrantzatzen delako bolada honetan Ipar Ameriketako lakuetan.

Nik ez dut baratzerik —hilabete gutxiz mantendu dut bizirik etxera determinazioz ekarri nuen orkidea gajoa...—, baina entzuna dut ilargiaren une ezberdinei kasu eman behar zaiela, ez dela il-sasoi bera ona ereiteko edo kimatzeko, sustraiak indartu ala fruituak jasotzeko.

Bi urtean behin, otsaileko ilberrian akuiluak eta eskuareak egiteko urritza ebakitzen zuen aitonak; lorailekoan, belar metak arin eraikitzeko altza; uztarriak egiteko, pagoaren txanda dagonilekoan izaten zen. Ilberrian zuraren izerdia bare egoten omen da, beste une batean moztuz gero tantaka izango ei duzu egurra urte osoan.

Urari eragiten dio ilargiak: egurraren izerdiari eta itsasaldiei. «Eta gu ere ez al gara ba, ura?», esaten dit aitak... Eta hala diote zenbait psikologok: mareen gorabeherek aldartean eragiten digutela, hauengan ilargiaren erakarpen grabitazionalak eragiten duen heinean.

Mitologiak konnotazio asko eman dizkio mendeetan zehar ilargiari, onak eta txarrak. Jainkotiarrak eta sorginkeriazkoak. Ziklikoki antolatzen den ororekin estuki lotu da ilargia, baina baita bulkada eta oldartze basatienekin ere. Lunaticus selenita latindarrak lunático bihurtu zituen Lurrean gaztelerak, ilargi-eriak euskarak. Gizakiak ere, Ilargia zapaldu zuenean, sentitu zuen planeta batekin nahikoa ez eta espazioa ere berea izan zitekeela, bere bandera laukia iltzatzeko kolonia esferikoa topatu zuela.

Zer den sineskeria, zein satelitearen benetako eragina... oraindik ere ilaren argia bera bezain lausoa egiten zait niri. Baina badugu tema berezi bat Ilargiarekin.

Urtebetean moztu gabeko ile punta irekiei begira nabil ideia honi bueltaka. Berriro ere oharkabean harrapatu nau ilbeherak...

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

1 ©MARISOL RAMIREZ / @FOKU

Berriro ere topagunea da

Ainhoa Sarasola

Iazko etenaren ondotik, aurrez aurrekoa izatera itzuli da Durangoko Azoka, eta, edukiera mugarekin, jendez bete da berriro ere Landako Gunea. Txandaka joan dira sartzen bisitariak, pilaketarik gabe

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Nahikoa lan izan dugu atzerakadari eusten»

Iñigo Astiz

Loiola, festara etorri, eta kulturak harrapatu zuen bere lehen Durangoko Azokan, eta Del Campo sormenerantz bultzatu du pandemiak. Landakon ezagutu dute elkar.

Myriam Miranda, Igor Muniategi, Amaia Ozerin eta Maite Bidarte, atzo, Landako guneko areto nagusian. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Bidea urratzeko lanabesak

Andoni Imaz

Sortzaileei euren jardunean laguntzeko zenbait tresna azaldu dituzte mahai inguru batean: egile eskubideei, kontratazioari eta zabalkundeari buruzko argibideak eman dituzte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.