Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Mito eta kito

Arkaitz Mendoza -

2019ko martxoak 13

Euskadiko Orkestra Sinfonikoa

Zuzendari eta biolinista: Pinchas Zukerman. Egitaraua: Ludwig van Beethovenen 'Biolinerako kontzertua eta Anton Dvoraken 8. sinfonia. Lekua: Donostiako Kursaaleko auditoriuma. Eguna: Martxoaren 8a.

Biolinaren munduan mito handia da Pinchas Zukerman, hamarkada askotan arku instrumentuetako adituentzat gida izan den musikari handia. Duela bi urte, Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren denboraldia ezagutu zuen bakarlari gisa, eta utzitako zapore onak berriro ere ekarri du gure agertokietara: erabaki guztiz erraza zuzendaritza artistikoarentzat. Funtzionatzen duen produktu bat berriz ere ekartzea arriskurik gabeko aldez aurreko garaipen on bat baita.

Baina, oraingo honetan, Zukermanek berak zuzendu nahi zuen orkestra. Biolinista lanarekin aspertu ez, baina, urtetik urtera munduko izar handi sentitzen direnean, izarrek beren burua erronka berrietara bideratzeko beharra sentitzen dute. Erabaki logikoa kasu batzuetan. Hala eta guztiz ere, erretiroa hartzen duen goi mailako futbol jokalari batek bezala, edonor ez da entrenatzaile on bat izateko gai; ideia onak izan ditzake, baina karisma eta lidergoa izan behar dira, eta, arazo puntualetan, teknika argudioak bereziki ikasi behar dira. Zukermanen kasuan, Hannah Perowne kontzertinoaren lana goraipatu behar da, podiumetik zetozen akats asko gainditu baitzituen emakume liderrak. Orkestra guztia Perowneri begira; berak zuen giltza une oro, eta, bitartean, Zukerman jolasean bere arku batutarekin.

Mito eta kito. Zalantza tantarik gabe gozatu genuen Ludwig van Beethovenen Biolinerako kontzertua. Ez da teknikoki zailena, baina gardenena bai; milaka eskala gora eta behera, akorde osoak, biolineko goiko posizioetan gauzatzen diren pasarte ugari, eta, batez ere, energia bereziko interpretazioa dakarren partitura. Zukerman zoragarri aritu zen, EOSeko entzulerian aparteko isiltasuna lortuz. Sentsazio miragarri bat bizitzen ari ginela antzeman genuen. Haize egurra kokaleku berezian, ezkerretik eskuinera flauta, fagotak eta klarineteak, eta oboeak, berriz, fagotaren eta klarinetearen erdian txertatuta, orkestrarentzat laguntza interesgarria izanik.

Jarraian musika txekiarra iritsi zen Anton Dvoraken bitartez; hemen denetarik pasatu zen Zukermanen batuta jolasaldian. Soinu oreka falta tronboi taldearen garrasiei esker, haize eta hari instrumentuak bide zuzenetik aldenduz, Perownek konpondu ezin zituen akatsak. Baina Zukerman musikari petoa da, eta, edonola ere, orkestra sentikor entzun zen. Musikariak gustura zeuden mitoaren aginduetara, eta hori eskertzekoa da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

«Filmatzea nagoen lekuan egoteko modu dialektiko bat da»

Andoni Imaz

Filmak sortzen dituen artista da, zinemagilea baino gehiago. Eginez egiten du lan, eta konbentzioak desegiten ditu bidean. Bere lana mundu osora zabaldu du; Kaliforniatik urteetan, Euskal Herritik orain.
Raid Awwad, 1987ko argazki batean. ©MAJAZZ PROJECT

Maitasuna eta borroka

Mikel Lizarralde

Palestinan lehen intifada piztu zenean Riad Awwadek grabatutako diskoa desagertuta egon da urte hauetan guztietan. Orain, 'The Intifada 1987' izenburuarekin argitaratu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.