Albistea entzun

Frankismoak espetxeratutako andreak omendu dituzte Bilbon

Bilboko Udalak eta Gogora institutuak plaka bat jarri dute Orue Txaleta zegoen lekuan. Eraikin hura espetxe izan zen 1937tik 1942ra bitarte
Juan Mari Aburto lore eskaintza egiten, atzo, Bilbon.
Juan Mari Aburto lore eskaintza egiten, atzo, Bilbon. BILBOKO UDALA Tamaina handiagoan ikusi

Iosu Alberdi -

2022ko azaroak 27

Frankismoak Bilboko espetxeetan errepresaliatutako emakumeak omendu dituzte hiriko udalak eta Eusko Jaurlaritzako Gogora institutuak. Plaka bat inauguratu dute Orue Txaleta zegoen lekuan; 1937tik 1942ra bitarte emakumeentzako kartzela gisa erabili zuten eraikin hura. Juan Mari Aburto Bilboko alkatearen esanetan, beharrezkoa da emakume haien «memoria eta duintasuna berreskuratzea».

Bizkaiko hiriburuan halako omenaldi bat egiten den lehen aldia da. Udalaren esanetan, «hiriko espetxeetan preso sartu zituzten emakume guztiei» aitortza egitea izan du helburu, eta «etxe zahar horretan gertatutako basakeriak ahanzturatik berreskuratzea».

Orue Txaletean ehunka emakume kartzelatu zituzten, «ideia politikoengatik edo emakume izateagatik»; zenbait kasutan, baita seme-alabekin ere. Haietako askok «torturak, bortxaketak eta bestelako umiliazio publiko eta pribatuak jasan zituzten», Bilboko Udalak gogoratu duenez. Gainera, 11 emakume bizkaitar «exekutatu» zituzten bost urte horietan.

Azaldu dutenez, Bilbora sartzean, frankistek Larrinagako gizonezkoen kartzelako galerietako bat erabili zuten emakumeak espetxeratzeko, baina, haren «saturazioagatik», Orue Txaleta ere espetxe bihurtu zuten. Bi kartzela horietatik 3.000 emakume inguru pasatu ziren; horien erdiak inguru, bilbotarrak.

Orue Txaleta Santutxu auzoan zegoen. Garai hartan, 3.400 metro karratu inguru zituen, bost solairutan banatuta, eta 7.500 metro karratuko lorategi batez inguratuta. Gerora, mediku klinika bat izan zen. 1968an, baina, eraitsi egin zuten, etxebizitzak eraikitzeko.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sindikatu Medikoko ordezkariak, atzo, Iruñean egin zuten agerraldian. ©AITOR KARASATORRE / FOKU

Sindikatu Medikoak ezezkoa eman dio Osasunbidearen eskaintzari, eta eskaerak gogortu ditu

Ion Orzaiz

Sindikatu ultrakontserbadorea ez da azaldu Nafarroako Gobernuarekin zuen bilerara, eta esan du biharko greba deialdiari eutsiko diola «eskaintza zoragarri bat jaso ezean»

Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio/ Foku

Eusko Jaurlaritzak finantzaketa etengo die ikasleak sexuaren arabera banatzen dituzten ikastetxeei

Edurne Begiristain

Jokin Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla. Eusko Jaurlaritzak halako sei ikastetxe ditu itundurik.

Araban %70eko jarraipena izaten ari da greba, letradu elkarteen arabera. ©Juanan Ruiz / Foku

Epaitegiak «kolapsatuta», letraduen grebaren ondorioz

Maite Asensio Lozano

Hego Euskal Herriko letraduek astea bete dute gaur greba mugagabean. Soldatak igotzeko eskatu diote Espainiako Justizia Ministerioari.

Galduriko emakumea bilateko operazioan parte hartu duen lagileetako bat. ©SOS Deiak

Hilda topatu dute Loiun galduriko emakumea

Berria

Igandetik ari ziren 78 urteko andrearen bila.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.