Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

Txertoen aurkako jarrera pandemiaren garaian

Ana Galarraga Aiestaran - Elhuyar Zientzia

2020ko maiatzak 17

Batek pentsa dezake txertoen aurkako mugimendua apaldu egingo zela azkenaldian, ustez txertoa baita COVID-19ari aurre egiteko irtenbiderik eraginkorrena.

Alabaina, ez dirudi hala denik, Facebooken egindako azterketa batek erakutsi baitu gutxi direla txertoen kontrako jarrera dutenak, baina besteek baino interakzio gehiago izaten dituztela eta eragin handia dutela. George Washington Unibertsitateak gidatu du ikerketa, eta Nature aldizkariak eman du emaitzen berri.

Zehaztu dutenez, Facebooken txertoei buruzko iritziren bat ematen duten ia 100 milioi pertsonaren iritziak arakatu dituzte ondorioak ateratzeko, eta sare sozial hori aukeratzeko arrazoia ere eman dute: Twitterren, akademikoek ere parte hartzen dute; aldiz, Facebooken komunitateak dira nagusi, eta ez dute mugarik luze aritzeko, elkar elikatzeko eta ideiak sakonean garatzeko.

Hala, txertoen gaineko taldeak bildu dituzte, herrialde guztietakoak eta edozein hizkuntzatakoak, eta hiru taldetan bereizi dituzte: zalantzatiak, aldekoak eta aurkakoak. Jarraian, mapa bat osatu dute, ikusiz talde bakoitzak zer orrirekin duen harremana, eta orri bakoitzak zenbat jarraitzaile dituen.

Maparen arabera, txertoen aurkako orriak gutxiengoa dira, baina sarearen erdialdean daude kokatuta. Horrek esan nahi du elkarrekintza ugari dituztela, eta talde neutroekin harreman estua dutela. Aldiz, txertoen aldekoak maparen ertzetan ageri dira.

Zabaltzen dituzten edukiei erreparatuta, ohartu dira aldekoek mezu bakarra ematen dutela: «Txertoak onuragarriak dira, bizitzak salbatzen dituzte». Aitzitik, aurkakoek era askotako mezuak hedatzen dituzte; ez bakarrik txertoek kalte egin dezaketela, baizik eta gizarte-antolamenduarekin edo sistemarekin zerikusia dutenak: seme-alaben ardura izatea, medikuntza alternatiboa hobea dela, txertoak sistemaren tresna bat direla…

Hortaz, ez da erraza txertoen aurkakoen iritzia aldatzeko estrategiak sortzea, arrazoi bat baino gehiagotan oinarritzen baitute beren ustea. Eta ez dirudi COVID-19aren larritasunak eraginik izan duenik. Frantzian konfinamenduaren inguruan egin den galdeketa batean (COCONEL), ikusi dute lau biztanletatik batek uko egingo liokeela COVID-19aren aurkako txertoari, eskuragarri egongo balitz.

Konfinamenduaren aurretik ere, Europako bost herrialdetako gurasoen txertoekiko konfiantza neurtu zuten, eta Frantziakoak ziren konfiantza txikiena zutenak. Beste muturrean Espainiakoak zeuden, eta, tartean, Italia, Alemania eta Erresuma Batukoak. Frantziako inkesta horren arabera, txertoekiko errezeloa areagotu egin da orain. COVID-19aren balizko txertoari uko egiteko arrazoi nagusia da arriskutsua deritzotela hain azkar garatutako txerto bati. Beste batzuk txerto guztien aurka daude, eta, azkenik, ehuneko txiki batek alferrikakoa dela iritzi dio, COVID-19a ez omen da-eta hain larria.

Facebookeko azterketaren egileen esanetan, funtsezkoa da txertoaren garapena gardena eta argia izatea, bestela haren aurkako errezeloa handitzeko arriskua baitago. Hain zuzen, badaude mugimenduak txertoaren ikerketa azkartzeko: haietako batzuek boluntarioak eskatzen dituzte, nahita infektatu eta lehenago probatu ahal izateko txerto esperimentalaren eraginkortasuna. Halako bidezidorrek sortzen dituzten zalantza etikoez gain, kontuan hartzekoa da jendearen iritzian izan dezaketen eragina. Porrot onartezina izango litzateke txertoa garatzea, eta gero jendeak txertaketei uko egitea.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Salvador Illa Espainiako Osasun ministroa, atzoko agerraldian. ©CHEMA MOYA / EFE

Jaurlaritzak osasun larrialdia ezarriko du astelehenetik aurrera

Irati Urdalleta Lete - Olatz Esteban Ezkati

Tapia eta Murga sailburuek gaurko agerraldian emango dituzte xehetasunak. Madrilek hartu ditu lehen neurriak, egoera epidemiologikoak okerrera egin duela eta: tabernek 01:00ean itxi beharko dute, eta gauerditik aurrera ezingo da bezero gehiagorik sartu. Kalean erretzea ere debekatuta egongo da, bi metroko tartea bermatu ezin bada.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Martxoko egun zailenetan PCRak orain bezala eginda, 6.000 kasu izango genituen»

Maite Asensio Lozano

Pandemiaren jarraipena egiten ari den lantaldeari esker COVID-19aren transmisioa moteldu egin dela uste du Ignacio Garitano epidemiologoak. Bigarren olatua iritsi dela berretsi du, baina orain askoz positibo gehiago detektatzen direla nabarmendu du.

Bilboko Zorrozgoiti zahar etxeko egoiliar bat, atzo. ©MIGUEL TOÑA / EFE

Etsipena, beldurra eta nekea zahar etxeetan

Aloña Beraza Peña

Zahar etxeetako kutsatzeek gorakada nabarmena izan dute azken asteetan, eta langileak beldur dira ez ote diren itzuliko gaitzaren lehenengo olatuko egoerara. Egoiliarren artean ere kezka da nagusi.

Jendea paseoan Donostiako alde zaharreko kaleetan, atzo. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian behera egin dute kasuek; Araban, Gipuzkoan eta Nafarroan, aldiz, igo egin dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna