Noiz sortua: 2020-05-17 00:30:00

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

Txertoen aurkako jarrera pandemiaren garaian

Ana Galarraga Aiestaran - Elhuyar Zientzia

2020ko maiatzak 17

Batek pentsa dezake txertoen aurkako mugimendua apaldu egingo zela azkenaldian, ustez txertoa baita COVID-19ari aurre egiteko irtenbiderik eraginkorrena.

Alabaina, ez dirudi hala denik, Facebooken egindako azterketa batek erakutsi baitu gutxi direla txertoen kontrako jarrera dutenak, baina besteek baino interakzio gehiago izaten dituztela eta eragin handia dutela. George Washington Unibertsitateak gidatu du ikerketa, eta Nature aldizkariak eman du emaitzen berri.

Zehaztu dutenez, Facebooken txertoei buruzko iritziren bat ematen duten ia 100 milioi pertsonaren iritziak arakatu dituzte ondorioak ateratzeko, eta sare sozial hori aukeratzeko arrazoia ere eman dute: Twitterren, akademikoek ere parte hartzen dute; aldiz, Facebooken komunitateak dira nagusi, eta ez dute mugarik luze aritzeko, elkar elikatzeko eta ideiak sakonean garatzeko.

Hala, txertoen gaineko taldeak bildu dituzte, herrialde guztietakoak eta edozein hizkuntzatakoak, eta hiru taldetan bereizi dituzte: zalantzatiak, aldekoak eta aurkakoak. Jarraian, mapa bat osatu dute, ikusiz talde bakoitzak zer orrirekin duen harremana, eta orri bakoitzak zenbat jarraitzaile dituen.

Maparen arabera, txertoen aurkako orriak gutxiengoa dira, baina sarearen erdialdean daude kokatuta. Horrek esan nahi du elkarrekintza ugari dituztela, eta talde neutroekin harreman estua dutela. Aldiz, txertoen aldekoak maparen ertzetan ageri dira.

Zabaltzen dituzten edukiei erreparatuta, ohartu dira aldekoek mezu bakarra ematen dutela: «Txertoak onuragarriak dira, bizitzak salbatzen dituzte». Aitzitik, aurkakoek era askotako mezuak hedatzen dituzte; ez bakarrik txertoek kalte egin dezaketela, baizik eta gizarte-antolamenduarekin edo sistemarekin zerikusia dutenak: seme-alaben ardura izatea, medikuntza alternatiboa hobea dela, txertoak sistemaren tresna bat direla…

Hortaz, ez da erraza txertoen aurkakoen iritzia aldatzeko estrategiak sortzea, arrazoi bat baino gehiagotan oinarritzen baitute beren ustea. Eta ez dirudi COVID-19aren larritasunak eraginik izan duenik. Frantzian konfinamenduaren inguruan egin den galdeketa batean (COCONEL), ikusi dute lau biztanletatik batek uko egingo liokeela COVID-19aren aurkako txertoari, eskuragarri egongo balitz.

Konfinamenduaren aurretik ere, Europako bost herrialdetako gurasoen txertoekiko konfiantza neurtu zuten, eta Frantziakoak ziren konfiantza txikiena zutenak. Beste muturrean Espainiakoak zeuden, eta, tartean, Italia, Alemania eta Erresuma Batukoak. Frantziako inkesta horren arabera, txertoekiko errezeloa areagotu egin da orain. COVID-19aren balizko txertoari uko egiteko arrazoi nagusia da arriskutsua deritzotela hain azkar garatutako txerto bati. Beste batzuk txerto guztien aurka daude, eta, azkenik, ehuneko txiki batek alferrikakoa dela iritzi dio, COVID-19a ez omen da-eta hain larria.

Facebookeko azterketaren egileen esanetan, funtsezkoa da txertoaren garapena gardena eta argia izatea, bestela haren aurkako errezeloa handitzeko arriskua baitago. Hain zuzen, badaude mugimenduak txertoaren ikerketa azkartzeko: haietako batzuek boluntarioak eskatzen dituzte, nahita infektatu eta lehenago probatu ahal izateko txerto esperimentalaren eraginkortasuna. Halako bidezidorrek sortzen dituzten zalantza etikoez gain, kontuan hartzekoa da jendearen iritzian izan dezaketen eragina. Porrot onartezina izango litzateke txertoa garatzea, eta gero jendeak txertaketei uko egitea.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Aritxulegiko gaina, Nafarroa eta Gipuzkoa artean. ©

Nafarroako Gobernuak «jarrera zuhurra» du lurraldeen arteko joan-etorriekin

Berria

«Autonomia erkidego guztiek dute lurralde mugakideen artean mugitzeko helburu bera, baina litekeena da erritmoa berbera ez izatea», esan du Javier Remirez gobernuko bozeramaileak. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak atzo esan zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bestera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Nabarmen goratu da izurriak eragindako heriotzen kurba

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Pedro Sanchez Espainiako presidentea, gaurko lehen agerraldian, Kongresuan. ©J. J. Guillen / EFE

Espainiako Kongresuak larrialdi egoeraren seigarren luzapena onartuko du gaur

Paulo Ostolaza

Ekainaren 21 arte luzatuko dute; printzipioz, azken aldiz. Sanchezek iragarri duenez, «hirugarren fasean sartzen diren autonomia erkidegoetan hango presidenteak erabakiko du nolakoa izango den fase hori».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna