Albistea entzun

Euskara pantailetan. Ikus-entzunezkoak Uemako herrietan

Uemako herrietan, lau ikasletik hiruk gaztelaniaz ikusi dute azkenekoz telesail bat

Netflix streaming plataforma bi aldiz gehiago kontsumitzen da gehien ikusten diren plataformetako hurrengoa baino. Lehen Hezkuntzako ikasleetan, gaztelerazko marrazki bizidunen Clan kateak ETB3k halako bi ikus-entzule ditu
Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2022ko irailak 29

Datorren moduan hartzen da, eta etorri, nagusiki, erdaraz etortzen da. Ondorio hori erator daiteke Uema Udalerri Euskaldunen Mankomunitateak gazteen ikus-entzunezkoen kontsumoari buruz egin duen ikerketatik. Telebistaren kontsumoa jaisten ari da, eta plataformena, handitzen —bost ikasletik lauk erabili ohi dituzte—, eta erdarazko eskaintzak jan egiten du hor euskarazkoa. Bestalde, gehien erabilitako sare sozialetan ere jarduna, batez ere, gaztelaniaz egiten da.

Datuak modu orokorrean hartzerik ez dago, hala ere. Uemako herrietakoak dira; hots, gune soziolinguistiko euskaldunenetakoak —herritarren %70 baino gehiago euskalduna dute—. Eta, gainera, adin tarte jakin bati dagozkionak: 9 eta 17 urte bitarteko herritarren kontsumoa ikertu dute, ia 11.600 inkesta eginda.

Laginaren berezitasunak direnak izanik ere, euskalgintzaren barruko kezka hedatu bati erantzun asmo dio ikerketak: ikus-entzunezkoen kontsumoak belaunaldi berrien hizkuntza gaitasunean, ohituretan eta erabileran duen inpaktuari. Halaber, herri euskaldunenetako gazteen artean ere euskararen erabilera aldakorra dela berresten du, hizkuntza non eta zertarako erabiltzen den.

TELEBISTA

Gehien ikusten den telebista katea ETB1 da, alde handiz: hirutik batek baino gehiagok hautatu dute. Tartea ateratzen die gehien ikusitakoetan haren atzetik daudenei: Telecinco (%21,6), Clan (%21) eta FDF (%20). Koska bat beherago daude beste sei bat kate: besteak beste, ETB3 (%12,3), haurrentzako ETBren katea. ETB3 ez da gehien ikusten dena Lehen Hezkuntzako ikasleen artean, eta, are, erdarazko marrazki bizidunen Clan kateak hark halako bi ikus-entzule ditu.

Bestalde, ETB1en kontsumoa estuki lotuta dago euskara lehen hizkuntza dutenekin. Horien artean du irismenik handiena. Lehen hizkuntza euskara dutenek, gainera, ETB2ra gehiago jotzen dute besteek baino.

Telebistaren kontsumoaren beherakadari buruzko datu adierazgarriak ere baditu ikerketak. Sei ikasletik batek ez dauka telebista ikusteko ohiturarik. Gainera, adinean gora egin ahala, apalagoa da telebistaren kontsumoa.

PLATAFORMAK

Uemako herrietako gaztetxoen artean ere nagusi da Netflix streaming plataforma, alde handiz. Inkestari erantzun diotenen artean, hamarretik seik aitortu dute azken hiru egunetan erabili izana. Haren erdia da Amazon Prime Videoren erabilera (%33), eta Movistar Plusena, berriz, herena (%20). Hiru horien kontsumotik dezente behera daude beste plataformenak, baina badira aldeak horien artean ere. Deigarria da, esaterako, ETB Nahieran plataformaren kontsumoa (%9,8) handiagoa dela HBOrena (%7,9) baino.

Plataformen erabileran ez dago telebistarenean dagoen besteko gorabeherarik adinari dagokionez, baina zer kontsumitzen den, horretan badago diferentzia. Adinean gora egin ahala igo egiten da Netflixen, Movistar Plusen eta ETB Nahieranen kontsumoa, adibidez. Aldeak daude ikus-entzulearen lehen hizkuntzaren arabera, bai plataformaren aukeraketan, baita kontsumoan ere. Gaztelania eta euskara lehen hizkuntza ez dituztenen kontsumoa apalagoa da, eta euskara eta gaztelania biak batera jaso dituztenek erabiltzen dituzte gehien. Netflix eta Amazon Prime ere bi hizkuntzak edo gaztelania soilik jaso dituztenek ikusten dituzte gehien. Ifrentzuan dago ETB Nahieran: lehen hizkuntza euskara dutenek ikusten dute gehien (%14), eta gutxien, gaztelania dutenek (%1).

Sexuak ere baldintzatzen du kontsumoa. Oro har, emakumeek gehiago kontsumitzen dituzte plataformak gizonezkoek baino. Gizonezkoek, gainera, gehiago jotzen dute kirol eskaintza daukaten plataformetara.

TELESAILAK

Zer telesail ikusten dituzten ere galdetu diete ikasleei. La casa de papel da gehien ikusitakoa (%54), eta euskarazko bat dago bigarren lekuan: Goazen (%45). Euskarazko telesailetan, gehien ikusitako hurrengoak %10etik behera daude: Altsasu (%8), Ihesaldia (%4) eta Alardea (%3).

Euskarazko telesailak, batez ere, lehen hizkuntza euskara dutenek kontsumitzen dituzte, eta zertxobait beherago daude bi hizkuntzak etxetik jaso dituztenak. Aldea handiagoa da lehen hizkuntza gaztelania dutenekin. Edonola ere, errealitateari tamaina hartzen laguntzen du Uemak Lehen Hezkuntzako ikasleei egindako galdera batek: azkena ikusi duten telesaila zein hizkuntzatan zegoen. %73k esan dute gaztelaniazkoa zela, eta %11k, euskarazkoa. Azken telesaila beste hizkuntzaren batean ikusi dutenen proportzioa (%12) zertxobait handiagoa da euskaraz ikusi dutenenena baino.

Euskarazko telesailen kontsumoa jaitsi egiten da adinean gora egin ahala, baina eskaintza apalagoari ere zor zaio. Bestalde, adierazgarria da euskarak galtzen duen tokia batez ere ingelesak irabazten duela.

SARE SOZIALAK

Youtube (%85), Whatsapp (%74), Tiktok (%65) eta Instagram (%56) dira gehien erabiltzen diren sare sozialak, eta, horien atzetik, Snapchat (%40), Twitch (%24), Twitter (%13), Telegram (%6) eta Facebook (%4). Azken hiru egunetan erabilitako sare sozialez galdetuta atera da emaitza hori. Eta gehien erabiltzen den aplikazioan, Youtuben, euskarazko edukien kontsumoa oso apala da: %9koa. Gaztelaniazkoa, berriz, %71koa.

Adinaren arabera, baina, badira gorabeherak. Sare sozialen erabilera handiagoa da nagusienen artean, eta aldatzen da, halaber, zein aplikazio darabilten. Batxilergoan, esaterako, hamarretik bederatzik erabiltzen dituzte Whatsapp eta Instagram.

Argazki orokorrari erreparatuta, agerikoa da sare sozialetako jarduna gaztelaniazkoa dela nagusiki: Youtuben, %76koa da hala; Tiktoken, %78koa, eta Twitchen, %88koa. Hala ere, badira aldeak sare sozial batetik bestera, bai edukiak jasotzeko moduan, baita ekoizteko eran ere. Tiktoken eta Twitchen, adibidez, erdaraz sortzen dituzte edukiak, batik bat, baina Instagramen, euskarazko sorkuntza %50ekoa da Uemako ikasleen artean.

Datuek erakusten dute sare sozialetan jarduteko modua eta horietan dabiltzanen soslaia asko aldatzen direla batetik bestera.

MUSIKA

Ikus-entzunezkoen kontsumoa ez ezik, musikarena ere aztertu dute, zein hizkuntzatan entzuten duten jakite aldera. Batez ere Youtube (%78) eta Spotify (%69) erabiltzen dituzte herri euskaldunenetako ikasleek musika kontsumitzeko. Entzuten duten musikaren erdia gaztelaniaz entzuten dute. Laurden bat pasatxo, euskaraz, eta ia beste hainbeste, gainerako hizkuntzetan.

Adinean gora, euskarazko musikaren kontsumoa jaitsi egiten da. Lehen Hezkuntzan entzuten dute gehien euskarazko musika (%37), baina, hala ere, kopuru hori txikiagoa da gaztelaniazkoarena baino: %46,5.

Lehen hizkuntza zein duten nabari da musikan ere. Lehen hizkuntza euskara dutenek entzuten dute euskarazko musika gehien (%33), baina horien kasuan ere handiagoa da gaztelaniazko musikaren presentzia (%46).

BIDEOJOKOAK

Azkenik, bideojokoen kontsumoa eta horretan euskarak duen presentzia aztertu dute. Hutsala da hor euskarak duen lekua: %4. Batez ere gaztelaniaz da kontsumoa (%54), eta, hein txikiagoan, beste hizkuntzetan (%19).

Bideojokoak, batez ere, Lehen Hezkuntzako ikasleek erabiltzen dituzte, eta euskarazko bideojokoek presentzia handiena ikastaldi horretan dute, halaber. Ez da %10era iristen, dena den.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Espainiako Auzitegi Goreneko magistratuak. ©FERNANDO ALVARADO / EFE

Sexu indarkeriagatik kondenatutakoei zigorrak «kasuan-kasuan» arintzea babestu du Espainiako Auzitegi Gorenak

Ion Orzaiz

Soilik baietz da baietz legea atzerako eraginez aplikatzeko jurisprudentzia sortu du auzitegiak

EH Bilduren eta LABen agerraldia, gaur goizean, Donostian ©Andoni Canellada / FOKU

EH Bilduk eta LABek «konfluentzia» nahi dute, ikastolen eta sare publikoaren «onena» jasota

Irati Urdalleta Lete

Aitortza egin diete sare publikoari nahiz ikastolei. Grebak aipatuta, esan dute bat egiten dutela langileen eskaerekin.

Irene Montero, Felix Bolaños eta Ione Belarra, artxiboko irudian ©Emilio Naranjo/ Efe

Familien legearen atzerapenak beste pitzadura bat eragin du PSOEren eta Unidas Podemosen artean

Edurne Begiristain

Ministroen Kontseilua gaur zen onartzekoa familien legearen proiektua, baina Moncloako iturriek gauerdian iragarri zuten ez zutela gaurko bileran aztertuko, gobernuko bi kideen arteko desadostasunak direla eta.

Erruduntzat jo duten gizona, Bizkaiko Probintzia Auzitegian. ©EFE

Erruduntzat jo dute Zornotzan osaba hiltzeagatik akusatutako gizona

Berria

Azpikeriaz jokatu zuela ebatzi du epaimahaiak. Fiskaltzak, akusazio partikularrak eta defentsak hemezortzi urteko espetxealdia eskatu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.