Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Edukirik gabe aritzearen beharra

Marta Garcia -

2022ko otsailak 10

Euskadiko Orkestra

Zuzendaria: Mei-Ann Chen. Pianoa: Varvara. Sopranoa: Christina Daletska. Egitaraua: J. Merahren Jakinduriaren usaina, B. Bartoken Piano eta orkestrarako 3. kontzertua eta L. V. Beethovenen 7. sinfonia. Lekua: Donostiako Kursaal auditoriuma. Eguna: Otsailak 7.

Susan Sontagek, 1960ko hamarkadan, arte garaikidea bizitzeko eta sentitzeko zegoen joera arriskutsua salatu zuen arte kritikaren, interpretazioaren eta estiloaren inguruan idatzitako hainbat saiakeratan. Hain zuzen, artea ulertu behar delako ideiaz edo, hobeto esanda, artelanek zerbait esan edo eduki jakin bat adierazi behar dutelako ideiaz ohartarazi zuen. Ezer baino lehen, dio Sontagek, artelana munduan baden zerbait da, ez soilik munduaz aritzen den zerbait. Haatik, badirudi oraindik ere oparotasunez apaindutako diskurtsoen beharra dagoela obra berriak aurkezten direnean, izateko arrazoia badutela justifikatzeko beharra.

Hori izan da Euskadiko Orkestrak enkargatu dituen azken obra guztien kasua, oso nabarmen Elkano: mundubira musika bidelagun proiektuaren barnean biltzen diren obretan. Joel Merah baionarraren Jakinduriaren usaina-k hirugarren eskala burutu du, konpositorearen hitzetan, Ozeano Barea zeharkatzeak marinelei sortu zien bakeak piztuta. Joxean Artzeren Dakienak badaki olerkiaren dekonstrukzioan Daletskak bikain defendatu zituen bere filigranak, tesitura eta idazketaren deserosotasunak mikrofono bidez libratuz.

Varvara pianistak Bela Bartoken Piano eta orkestrarako 3. kontzertu zirraragarria eskaini zuen gero. Bereziki gustagarria Allegretto-a, grabitaterik ez balego bezala teklak eta orkestra oreka garbian. Allegro vivace-an Varvara jolas sakonean aritu zen, dinamika guztiak zentzuz eta bizitasunez gidatuz, kontrapuntuaren imitazioak argitara ekarriz. Bisa, J. P. Rameauren Le rappel des oiseaux, oparia izan zen, Bartoken kontzertu lasaigarriaren osagarri apartekoa.

Ongintzazko kontzertu batean eman zen lehen aldiz Beethovenen 7. sinfonia eta, orokorrean, ongi hartu zuen publikoak erritmo erakustaldi hura. Kursaalean Chenen batutak gogoz hedatu zuen Allegretto ezagunaren sarrera, hari baxuetatik tutti sendora, eta atsedenik gabe azpimarratu zituen neurrigabeko uneak Allegro con brio-an.

Aholku bat: hobe artea bera sustatzea, ez arteak esatea nahi duguna.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Denis Martinez eta Olaia Valle dantzariak, Barakaldo antzokian, <em>Esna</em> obraren entsegu batean. ©OSKAR MATXIN EDESA / FOKU

'Esna' ikuskizuna ondu dute Marie de Jongh eta Doos konpainiek

Olatz Enzunza Mallona

Dantza eta antzerkia uztartuko dituen ikuskizun bat ondu dute elkarlanean Marie de Jongh eta Doos konpainiek: 'Esna'. Joko esperimentu gisa definitu dute. Bihar izango da estreinaldia.

 ©Mailo Oiarzabal

Pasio baten fruituak

Mailo Oiarzabal - Gipuzkoako Hitza

Urteetan jasotako eta gordetako bertso grabazioak transkribatzea erabaki zuen Xabier Unanuek duela ia hogei urte. 42.000 bertso baino gehiagoko bilduma osatu, eta Zestoako liburutegiari utzi dio.

Soledad Sevilla erakusketaren aurkezpenean, atzo, <em>Gatza</em> oihalaren aurrean. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Soledad Sevillaren 'Nire paisaia propioa' ikusgai dago Kubo Kutxan

Naroa Torralba Rodriguez

Soledad Sevilla artistaren 'Nire paisaia propioa' ikusgai dago Kubo Kutxan. Ibilbide baten proposamena da. Berak aukeratu ditu obrak eta kokapena

<em>Ketariatik mundura</em> pastoralaren bost partaideak. ©BERRIA

Elkanoren bidaia, pastoral «ttipi» batean, bihar, Iruñean

Uxue Rey Gorraiz

'Ketariatik mundura' «nanopastorala» eginen dute bihar iluntzean Iruñean. Hiru aktore eta bi musikari ariko dira, ordu eta erdiz. Mixel Etxekoparrek idatzi du obra

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...