Albistea entzun

LEKU-LEKUTAN

Izugarrikeriara ohitzea

Hibai Arbide -

2022ko urriak 23

Duela astebete, 92 errefuxiatu aurkitu zituzten biluzik Evros ibaian, Grezia eta Turkia arteko lurreko mugan. Bi herrialdeek elkarri leporatzen diote Siriako eta Afganistango nazionalitatea duten gizon horiek iraintzea. «Errefuxiatu» deitzen diet, teorian indarrean dagoen nazioarteko legediaren arabera, argi eta garbi, errefuxiatutzat hartzeko baldintza guztiak betetzen dituztelako. Baina, egia esan, inork ez ditu pertsona horiek babesten, eta larriagoa dena, ez dago pertsona horiek babesteko legezko bide segururik ere, nahiz eta gerra amaitu ez den bi herrialdetatik etorri.

Evros ibaia Europako Batasunaren kanpoko muga da. Ez dago ezer antinaturalagorik muga bat baino, baina hola deitzen diogu estatuek beren lurraldea mugatzen dutenean ibai edo mendi batekin bat eginez. Muga horretan giza eskubideak sistematikoki urratzen dira. Egunero —ez naiz beldur hori kategorikoki baieztatzeko—, ñabardurarik gabe. Egunero, Greziak eta Turkiak asilo-eskubidea urratzen dute, beste oinarrizko eskubide guztien artean. Abuztuan, bost urteko neskato errefuxiatu siriar bat hil zen ibai horren irlatxo batean, eskorpioi batek ziztatuta; bederatzi urteko neskato bat, berriz, egoera kritikoan geratu zen beste ziztada baten ondorioz. Neskak 39 errefuxiatuz osatutako talde bateko kideak ziren. Turkiako agintariek uhartetxoan sartzera behartu zituzten eta Greziak ez zien utzi hilabete batez beste ertzera igarotzen. Hilabete oso batez.

Urriaren 6an, Lesbosen, jatorri afrikarreko 16 emakume gazteren eta 15 urteko mutil baten gorpuak berreskuratu zituzten, haien ontzia Thermitik gertu hondoratu ondoren. Thermi Lesbosen dago, orain bizi naizen lekuan, aurreko zutabean azaldu nen bezala. Nire etxetik 10 kilometrotara dago. Gizon baten gorpua ere urrutixeago berreskuratu zuten. Egun hartan, Lesbos haize zakarrez astintzen ari zen. Itsasoa oso nahasita zegoen eta ikuspen gutxi zegoen, gauez ez ziren itsasertzeko argiak nabaritzen. Egun arriskutsua zen itsasora joateko. Errefuxiatu talde batzuek horregatik hautatu zuten gau hori, hain zuzen ere: itsasoa baretuta dagoenean, Frontex eta Greziako kostazainentzat askoz errazagoa da zodiakak ikustea eta atzematea. Hau da, EBk, Open Arms eta Aita Mari bezalako erreskate-ontzien ordez polizia operatibo bat jartzeaz gain, errefuxiatuek arrisku handiagoak hartu behar izaten dituzte beraien presentzia ekiditeko. Gau horretan bertan, Kythiran, Lesbosetik 400 kilometrora dagoen uharte batean, errefuxiatuz betetako beste ontzi batean zihoazen 95 pertsonetatik 80 bakarrik erreskatatu zituzten kostaldetik gertu hondoratu ondoren.

Gizadiaren garairik izugarrienetan pentsatzen dugunean, geure buruari galdetzen diogu nola begiratu ahal izan zuten beste alde batera han bizi zirenek. Nola onartu zuten krudelkeria hori? Berraragiztatu egin dela uste duen jendeak bezala aurreko bizitzetan beti izan dira Kleopatra edo printze bat, inoiz ez Erdi Aroko errementari txiki bat, iraganera bidaiatzearekin amets egiten dugunean beti imajinatzen dugu Hitler hiltzen duena garela. Baina, egia esan, August Landmesser ospetsu egin zen 1936an Horst Wessel korazatuaren uretaratzean nazien agurra egin ez zuen pertsona bakarra zelako. Beti da errazagoa iraganean heroikoa garela imajinatzea, orainean baino. Izan ere, ausardia ez da moralki zerbait edo norbait gaitzestea, baizik eta horren arabera jokatzea, ondorioak zein izango diren jakin gabe.

Azken hondoratzearen egunean, Lesboseko hiriburuan, Mitiliniko kaleetan, erabateko normaltasuna zegoen. Ez zegoen isiltasunik, inork ez zirudien bereziki errukarria, ezta zoriontsua ere, noski. Beste errefuxiatu talde baten heriotza oharkabean pasa zen. Baina, arratsaldean, gazte talde batek apatia hautsi zuen, eta Safo plazan bildu zen. Gutxi ziren. Gaur egungo August Landmesserrak dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Peruko Polizia herritar bat atxilotzen, Boluarteren aurkako manifestazio batean, atzo, Liman. ©Antonio Melgarejo / EFE

Peruko bozak urrira aurreratzeko lege proiektua aurkeztu du gobernuak

Mikel O. Iribar

Hain zuzen, Kongresuak hauteskundeak abendura aurreratzeari ezezkoa eman ondoren heldu da gobernuaren erabakia. Proposamen horren arabera, Boluarteren agintaldia abenduaren 31n amaituko litzateke.

 ©KETTY MARCELO LOPEZ

«Perun hil egiten gaituzte; diktadura zibiko-militar batean bizi gara»

Mikel O. Iribar

Buruzagi indigenak azaldu duenez, Castilloren atxiloketa «bidegabeak» ez ezik, Perun duten krisi sozialak eta arrazakeriak ere eragin dituzte egungo protestak: «Ez dugu amore emango».
Goizaldean bonbardatutako eraikinetako bat, Kramatorsken. / ©Segey Shestak, EFE

Hiru pertsona hil dira etxebizitza eraikin baten aurkako bonbardaketan Ukrainan

Arantxa Elizegi Egilegor

Kievek ohartarazi du Errusiak «erasoaldi handi bat» hasteko asmoa duela gerra hasieraren urteurrenean. Europako Batzordeko presidentearen bisita baliatuta, Zelenskik zigor gehiago eskatu ditu Moskuren aurka.

Protesta bat Jeninen, Gazan, joan den ostiralean, Zisrdanian egindako sarekadak salatzeko. / ©Mohammed Saber, EFE

Israelek 224 palestinar hil zituen iaz, tartean 53 adingabe

Arantxa Elizegi Egilegor

Goizaldean, Israelgo armadak Gazako hainbat eremu bonbardatu ditu. Ez da zauriturik egon.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...