Albistea entzun

BI AHOTSETARA

Non dira txistukariak?

Gorka Erostarbe Leunda -

2019ko ekainak 16

Ez naiz fio sekula txistu egin ez duen jendeaz; egon bai baitago halakorik, baita dutxaren azpian ere bogako kantua hortz artean txistukatzearen plazerari muzin egin dionik. Halakorik!

Auzoko arrandegira sartu naiz gaur. Ez zegoen bezerorik, ez zegoen ilararik. Arrain saltzailea legatz pieza eder bat garbitzen eta puskatan zatitzen ari zen. Hori da hori poza, esan diot. Bai, sanjoanak eta santaixabelak badatoz, herriko festak. Horregatik izango da, erantzun dit emakumeak, eta segitu egin du Egun da santimamiña txistukatuz.

Txistukatzea pozaren agerpen fisikoa da, gorputzaren erreakzio alegrantziazkoa. Txistukatzeak naturarekin harreman hurbilagokoan jartzen gaitu; pertsonak beti imitatu nahi izan du txoriaren kantua, eta komunikazio tresna moduan ere erabili izan du hainbat lekutan; Kanaria uharteetako Gomeran edo Turkiako Kuskoy herrian. Txistukatzea poza da, eta elkar hartzea. Eta galtzen ari da.

Txistua naturaren eta musikaren arteko interludioa da, batetik besterako bidaia, eta pozaz nahiz elkar-hartzeaz gain, boterearen aurkako jarduera ere ispila dezake. David Leanen The Bridge on the River Kwai filmean preso direnek txistu kolektiboa egiten dute, protesta gisara, txistu ibilketaria. Henry Ford produkzio kate modernoaren sortzaileak azkar batean debekatu omen zien bere langileei txistu egitea, distrakziorako bide zelakoan. Erresuma Batuan geroz eta gehiago dira txistu egitea debekatzen duten konpainiak.

Txistua meatzarien biziraupen kantua da, artzainena, arrantzale eta postariena, mezulariena... eta kontrakoa eman dezakeen arren, baita kazetariena ere. Nire belarriekin entzuna naiz BERRIAko erredakzioan txistukatzen zutenak; emakumezkoa horietan konstanteena. Esan ohi baita emakumezkoek gutxiago txistukatzen dutela; baina nago ez dela egia, publikoan eta publikoki txistukatu izan dutela gutxiago. Gure auzoko arrain saltzailea, horra!

Edonola ere, geroz eta gutxiago txistukatzen da. Eta horrek esaten du zerbait gure gizarteaz, espazio irekiekin eta naturarekin dugun harremanaz, lan produktiboa egiten dugunean darabilgun presa-troteaz, bizipozaren galeraz... Ez, ez naiz fio inoiz txistukatu ez duen jendeaz.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Kepa Junkera, erdian, gaur Bilboko Arte Ederren museoan egindako liburuaren aurkezpenean ©Aritz Loiola/ Foku

Kepa Junkerak bere obra osoa berrikusten duen arte liburua kaleratu du

Iñigo Astiz

Musikariaren diskografia osoa errepasatzen du Berpiztu lanak, eta, gainera, 40 artistak propio sortutako obra bana eta Junkerak sortutako kanta guztien partiturak ere badakartza. Musikariak berak parte hartu du argitalpenaren aurkezpenean.

 ©Joanes Etxebarria

«Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

<em>Maus</em> liburuko lau bineta. ©ASTIBERRI

Saguen txilioak holokaustoan

Uxue Rey Gorraiz

Gurasoek holokausto nazian bizitakoetan oinarrituta sortu zuen Art Spiegelmanek 'Maus' komikia. Pulitzer saria irabazi zuen 1992an. Euskarara ekarri dute berriki.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...