Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

BI AHOTSETARA

Kritika (II): herrena non

Gorka Erostarbe Leunda -

2021eko azaroak 7

Tradizio luzeko soka dute nola batak hala besteak; kultur kritika marxistak bezala kritika kulturalistak, eta historiaren oreka pendularrean zabuka ibili izan dira bi-biak, elkarri errietan zenbaitetan, eta nahi gabe ere osagarri izaten; ematen dituzte argi printza arnasgarriak, zer duda egin, baina nago herren egiten dutenean hanka beretik egiten dutela, edo hankazangoaren garaiera beretik. Bi-biak aritzen baitira altueretatik sarri, edo Hankak lurrin irratsaio axal-sakonekoan dioten bezala, bigarren solairutik ezpada, hirugarrenetik zein laugarrenetik. Eta bitartean, han behean, bizitza gertatzen da. Kultur kritikari sarritan, sarriegitan, eskapo egiten dion bizitza.

Lehenari estimatzen diot ikuspegi materialistaren bidez nondik-norentzat galdegaietan jartzea fokua, testuinguru historikoaren garrantzia, irabazle eta galtzaileen dialektika zedarritzea, obraren produkzio moldeen etekin zein galerak; obra jendetasun xume baten alde jartzeko apeta. Baina, batetik, kapitalarekin ezartzen duen dialektika zuzen horretan, beti galtzaile irteteko arriskua ikusten diot, hark (kapitalaren molde desberdinek) ezarritako joko zelaiko lokatzetan itzulipurdika gustura aritzekoa, handik sekula ezin aterata. Eta, bestetik, sarri darabilen lengoaia-kodea, jendetasun xume horrengandik urrunekoa, arrotza, kontzeptu abstraktuetan itoegia dela, auzoa bera gogoan izanik, hura urruntzen duena, akademizismo barroko baterantz lerratuz.

Bigarrenari eskertzen diot kultur kode autonomoen ikasketa eta erreferentzialtasuna, nork-nola nabarmentzea, ikuspegi manikeistetatik aldentzeko jaidura, onberatasun mozorrotuen identifikatzea, eta artea bera esparru aski emantzipatzaile eta askatzaile izan litekeela erakustea. Baina herrena ere leku komunetan: kanon akademikoak eta izen-deitura sonako, bakan eta prestigiodunak gailentzen baitira bizi taupaden gainetik, hizkera aski panpox zein meta-artistikoz, auzoarentzat bainoago artista eta haren munduarentzat idatziz, eta undergroundik undergroundena ere merkatuaren morrontzetara makurtuz, nahita ala nahi gabe...

Eta, hala ere, kritikaren lur-eremu emankor poliedriko bat marraztu beharko bagenu, bi-biak lirateke beharrezko...

Zein lirateke beste aldeak?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sinbolo bat baliatzeko moduak

Sinbolo bat baliatzeko moduak

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

‘Gernika’ Gernikara plataformaren iritziz, Picassoren artelana "boterearen menpe" dago gaur egun. Madrilgo Reina Sofia museotik Gernikara lekualdatu dezatela nahi dute, memoria historikoa lantzeko, besteak beste. Mobilizazio bat egingo dute bihar, udalerriko Foruen plazatik, 13:00etan.

Garazi Ansa eta Haizea Barcenilla, atzo, San Telmo museoko <em>Baginen bagara. Emakume artistak: ikusgarritasun(ez)aren logikak</em> erakusketan. ©G. ARANBURU / FOKU

Ikusezintasunaren tripak

Itziar Ugarte Irizar

'Baginen, bagara. Emakume artistak: ikusgarritasun(ez)aren logikak' erakusketa jarri du ikusgai San Telmo museoak, martxoaren 13ra arte. Haizea Barcenilla eta Garazi Ansa izan dira komisarioak

 ©BERRIA

Hegaldiari berriz ekiteko prest

Aitor Biain

Liher taldeak 'Eta hutsa zen helmuga' diskoa argitaratu du. Izurriak eragindako «bidaia emozionala» kontatu dute, 11 kanturen bitartez. Ondarroan aurkeztuko dute lan berria bihar iluntzean

 ©GOTZON ARANBURU / @FOKU

Boterearen gezurraren ondorio zoritxarrekoa

Gorka Arrese

Lander Garrok 'Faith' aurkeztu du, Xabi Ugarte pertsonaiaren bigarren eleberria. Euskal Herriko giro politikotik aldendu nahi luke, baina ezingo du. Bartzelonan girotuta dago, mende hasieran

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.