Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Emakumeak, soldaduen jostailu Hego Sudanen

Andrazkoak bahitu, bortxatu eta hiltzea egotzi dio NBEren misioak armadari.

Gobernuak salaketa ukatu du, baina ikerketa bat agindu du
Hego Sudango armadaren eta matxinoen arteko borrokak desplazatutako emakume eta haurrak, Mingkamanen.
Hego Sudango armadaren eta matxinoen arteko borrokak desplazatutako emakume eta haurrak, Mingkamanen. KATE HOLT

Lukas Barandiaran San Roman -

2015eko uztailak 1

Hego Sudango armadak eta milizia aliatuek «emakumeak bahitu, bortxatu eta bizirik erre» dituztela dio NBEk argitaratutako txosten batek. Nazioarteko erakundeak Hego Sudanen duen misioaren arabera, «basakeria eta intentsitate maila handiago batek» ezaugarritzen ditu 2013ko abendutik dirauen gerra zibilaren azkeneko talkak.

Txostena osatzeko, 115 biktima eta lekuko elkarrizketatu dituzte nazioarteko erakundeko langileek. Ikerketek argitu dute gutxienez 172 emakume eta neskato bahitu eta bortxatu dituztela Hego Sudango soldaduek. Testigantzen artean, haurren aurrean bortxatutako eta etxean bizirik erretako emakumeen kasuak aipatzen ditu txostenak. Bizirik iraun duten lekukoen arabera, armadako soldaduek zibilak hil, herrixkak suntsitu eta 100.000 iheslari eragin dituzte matxinoekin izandako azken borroketan. Txostenak ohartarazi du gerra zibila «desberdintasun politikoetatik harago» doan gatazka bilakatu duela krudeltasun maila horrek.

Salva Kiir presidentearen bozeramaile Ateny Wek Atengek adierazi du ez duela sinesten armadak basakeria horiek egin izana. Ostera, onartu du txostenak dioena «serioegia» dela «ez ikusiarena egiteko». Gobernuak azaldu du txostena ikertu eta neurriak hartuko dituela.

Jarrera hori ez dator bat Hego Sudango armadak duenarekin. NBEk salatu du armadak oztopoak jarri dizkiela txostena egiaztatzeko lanei, eta intereseko guneetara sartzea ukatu dietela langileei. Eragozpen horiek ikusirik, beste bi gune osagarri bisitatu behar izan dituzte txostena egiteko. «Bere eginbeharra betetzeko eta bortxaketak jazotako eremuetara sarrera bermatzeko» eskatu dio NBEren misioaren buru Ellen Margrethe Loejek armadari. Salaketa horiei aurre egiteko, armadaren bozeramaile Philip Aguer Panyangek armadaren jokabidea aldeztu du: «Oztoporik balego, NBEk armadari kexa azaltzeko eskubidea du».

Gerra zibilak urte eta erdi

Hego Sudanek 2011. urtean aldarrikatu zuen independentzia, baina ordutik gatazka etengabean murgilduta egon da herrialdea. Gerra zibila 2013ko abenduan piztu zen. Salva Kiir presidenteak estatu kolpe bat antolatzea egotzi zion Riek Machar presidenteordeari. Hark salaketa ukatu zuen, baina armada errebelde bat antolatu zuen gobernuaren aurka borrokatzeko.

Gatazkak milaka pertsona hil ditu, eta milioika iheslari eragin. 2015eko martxoan bake elkarrizketak hautsi ziren, eta gatazkak goraldi nabarmena izan zuen. Apirilean, gobernuak matxinoen aurkako beste erasoaldi bat hasi zuen; talka nagusiak Al-Wahda (Unity) estatuko iparraldean gertatu ziren. Herrialdeko petrolio erreserba nagusiak han daude, hain justu.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Margaritis Schinas EBko migrazio politiken burua eta Matteo Piantedosi Italiako Barne ministroa, atzo, Bruselan. ©O. H. / EFE

Migrazio hitzarmen baten beharra berretsi dute EBko kideek

Gorka Berasategi Otamendi

Akordioa 2024ko maiatzerako nahi dute prest. Migratzaileen banaketa zehazteko sistema bat ezarriko luke

Pakistango Lahore hirian atzo egin zuten manifestazio bateko irudi bat. ©RAHAT DAR / EFE

NBEk dirua eskatu du emakumeen eskubideen aldeko taldeentzat

Ander Perez Zala

Guterresek esan du gobernuek %50 handitu behar dutela mugimenduentzako funtsa 2026rako. Emakumeen eta nesken kontrako indarkeria giza eskubideen urraketa «nagusitzat» jo du
Carles Puigdemont Generalitateko presidente ohia eta eurodiputatua, Europako Parlamentuan, Bruselan ©JULIEN WARNAND / EFE

Europako Parlamentuak esan du Puigdemontek «segur aski legez kanpo» eskuratu zuela eserlekua

Mikel O. Iribar

Generalitateko presidente ohiaren defentsak adierazi du sedizio delituaren erreformak «agerian» uzten duela buruzagi independentistek «jazarpen politikoa» pairatzen dutela.

Espainiako Gobernuko presidente Pedro Sanchez, atzo, Espainiako Diputatuen Kongresuan, Madrilen. ©KIKO HUESCA / EFE

Sedizio delitua «europartzeko» asmoa azaldu du Pedro Sanchezek

MIkel O. Iribar

Espainiako presidenteak esan du konstituzioak 155. artikulua duela «etorkizuneko saiakerei aurre egiteko». JxCk «iruzurtzat» jo du PSOEk eta Podemosek aurkeztutako lege proposamena

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.