LARREPETIT

Mamuak txokor erretzen

Iñigo Aranbarri -

2020ko urriak 4

Ekainean zen zabaltzekoa Philip Gustoni buruzko atzerabegirakoa Washingtoneko National Galleryn. Zehatz programatua zegoen ostekoa: Houstoneko Museum of Fine Artsera lehenik, Londreseko Tate-ra eta Bostoneko Fine Artsera gero. COVID-a izan zen aurreneko aitzakia. Orain, 2024 arte atzeratu dutela iragarri dute. Lau museoek elkarrekin azaldu dutenez, azken hilabeteetan sortutako giroak egitaraua birplanteatzera behartu ditu, «ikuspuntu eta ahots osagarriak erantsiz, Gustonen obra gure publikoari egokiago erakutsi ahal izan diezaiogun». Dena ondo bidean, hogeita bost margo eta marrazki batuko zituen erakusketak, gai beraren bueltakoak guztiak: Ku Klux Klana.

KKK beti egon zen Gustonen obsesio piktorikoen artean. Bazuen arrazoi pertsonalik: hamar urte zituela, esekita topatu zuen aita, naziengandik ihesi heldutako ukrainar judua. Bolada txarra pasatzen ari zen, KKK-k ez zion bakerik ematen. Kaddish eta Lagnsner lagun zituela, eta Siqueirosek gonbidatuta, inkisizioko mamuak balira bezala irudikatu zituen Michoacanen 1934an egin zuten muralean. Artistek alde egin orduko, esbastika, gurutze eta kaputxa salatariek mindutakoek estali egin zuten obra. Orain zentsuraturikoetan indarkeria ez da horren esplizitua. Marrazki bizidunen tankerako lanetan, auto barruan doazen kapusai lasaiak baino ez dira klanekoak, zigarro puruak erretzen.

Ustezko ekidistantzia erakutsi nahian, beldurra dagoela transmititu dute museoko patronoek. Beldurra Black Lives Matter mugimendukoek KKK zuritzen ari direlakoa leporatuko dietelako. Baina beldurra, hemen eta orain, Gustonen lanek erakusten dutenagatik: praktika politiko luzearen bidez, izu eragileak jendartean ondo instalatuta daude, areago, geu ere bagara. Ez da kasualitatea: Autoerretratuak deitzen da seriea.

Azken beltzean, horretan datza zentsura: ikuslea ez da gai aurrean duena ulertzeko.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

 ©Malen Amenabar Larrañaga / Txakur Gorria
Itziar-Ondarroa
Hamabostaldia Mexikon

Hamabostaldia Mexikon

Kirmen Uribe

Berezko dudan baikortasun, ezen ez xalotasun, honek traizionatu egiten nau batzuetan. Gaztetan maite nuen Emil Cioran-en ezkortasun beltza, baina orain, zer esango dizuet, nahiago dut Bertrand Russell-en inkonformismo bizizalea. Uste genuen abuztuaren bukaeran gauzak hobeto egongo zirela Covid-aren kontuarekin, Europa eta Estatu Batuen arteko mugak zabalduko zituztela eta ez genuela arazorik izango New Yorkera itzultzeko. Baina ez da izan horrela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna