Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Itzulera emankorra

Jesus Mari Begoña -

2017ko maiatzak 19

BBCko Orkestra Filarmonikoa

Zuzendaria: Juanjo Mena. Pianista: Stephen Hough. Egitaraua: Vaughan Williams, Sergei Raxmaninof eta Edward Elgarren lanak. Non: Bilboko Arriaga antzokian. Noiz: Maiatzaren 16an.

Ikusmin handia sortu du Bilbon Juanjo Menak, BOSeko (Bilboko Orkestra Sinfonikoa) zuzendari izandakoak eta gaur egun BBC Philharmonic orkestrako pupitrearen aurrean dagoenak. Izan ere, Gasteizko maisua baita, zorionez, nazioarteko mailan euskaldunok daukagun musika zuzendaririk kontsakratuena. Eta, zinez, ez zuen batere makur egin. Ezin da kontzertu bakar bati erreparatuta artistaren bilakaera behar bezala aztertu, baina nabarmena da Menak lehengo gorputzaldi estetikoari eusten diola: hots, entregari, agintaritzari, sentsibilitate eta zehaztasun musikalei. Beharbada, egun, horiei gaineratu beharko diegu haren kultura musikalaren hedapena eta heldutasuna. Bada, horren adibide izan da orkestra britainiarraren aitzinean eskaini digun kalitatezko egitaraua, zati handi batean ezohikoa gure artean. Gutxi ezagutua baita, Vaughan Williamsen The Wasps edo Liztorren Obertura, herrikoi doinuez igurtzitako musika erakargarria. Bertan, BBCko orkestrak lan ordu askotan lortu dituen diziplina, talde-zentzua, zehaztasuna eta soinu propioa agerian utzi zituen.

Aldiz, ezagunagoa da guretzat, Sergei Raxmaninofek Paganiniren gai baten gainean egindako Rapsodia piano eta orkestrarako. Haren 24 aldakiak pianorako labirintoa baino ez dira bakarlarientzat, eta ariketa ona orkestra batentzat. Stephen Hough musikari eta pianistak neurrizko irakurketa egin zuen, digitazio egokia adieraziz pasarte guztietan, eta modu birtuosoan irten zen konpositoreak jarritako arazoetatik. Publikoari esker ona adierazteko Debussyren Ilargiaren argiunea eskaini zigun.

Gutxitan entzuten da gure artean BBCko orkestrak jo zigun Edward Elgarren 1. Sinfonia: aberastasun, eta aldi berean, konplexutasun handiko sinfonia luzea da, eta egokia orkestra baten boterea eta adierazkortasuna azaltzeko. Lau zatitan banatzen den pieza andante-arekin hasten da Ponpazia eta Zirkunstanzia izeneko martxa gogoratu diguna, sinfoniaren gai-motorra bihurturik. Ahalegin handia egin zuten bai musikariek eta baita zuzendariak ere, allegro molto, adagio zoragarria eta azken lento-allegro-arekin hasierako gaiarekin bukatzeko, apoteosi batean. Kontzertua ez zen horretan amaitu. Juanjo Menak eta BBCko orkestrak, esker onez, omendu nahi zituzten Bilboko konpositoreak, Arriaga eta Kleto Zabala, hain zuzen ere; bakoitzaren pieza bana eskaini zuten. Ondarroako kritiko eta musikologoa zen J.A. Zubikarai ere omendu zuten. Artegintzaren parean gizatasun lege.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Manuel Asin Ikuspuntu jaialdiko zuzendari artistikoa, Baluarteko atarian, Iruñean. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Ikertzeko balio duten distantziak

Olaia L. Garaialde

Iruñeko XVI. Ikuspuntu jaialdia martxoaren 14tik 19ra izanen da. Sail Ofizialean hamazazpi herrialdetako 21 film izango dira lehian. Lan eta Desbordamientos sail berriak ere badira

 ©BERRIA

Lukiek, eskemak nondik eta noraino apurtu

Itziar Ugarte Irizar

 

Hamar kantuko disko berria plazaratu du taldeak: '#2'. Kontraste ugariko lana ondu dute, egitura ezohikoak eta pasarte poperoagoak uztartuta. Arrasaten joko dute gaur; bihar, Tolosan

Juan Mari Aburto eta Fernando Perez, atzo, Azkuna zentroan. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bost erakusketa egongo dira ikusgai aurten Bilboko Azkuna zentroan

Olatz Enzunza Mallona

Erakusketez gainera, beste 200 jarduera baino gehiago programatu dituzte, eta arte bisualak indartzea izango du ardatzetako bat zentroak

Carla Simonen 'Alcarràs' filma. ©Berlinale

Claire Denis, Hong Sang-soo, Isaki Lacuesta eta Carla Simon, Urrezko Hartza eskuratzeko lehian

Andoni Imaz

Berlinalen, besteak beste, Mitra Farahani, Lucrecia Martel, Ulrich Seidl eta Peter Strickland zinemagileen lan berriak erakutsiko dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.