Musika

AEBei begira, ostera ere

Sufjan Stevens kantugile estatubatuarra sintetizadoreei lotu zaie berriro ere 'The Ascension' disko berrian, AEBen dekadentzia morala kantuetan islatzeko asmoz.

Sufjan Stevens musikari estatubatuarra.
Sufjan Stevens musikari estatubatuarra. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Lizarralde -

2020ko azaroak 22

Paradoxikoa izan daiteke musika mundua. Sufjan Stevens musikari estatubatuarrak (Detroit, 1975) egitasmo erraldoi bezain ezinezko bati ekin zion 2003an Greetings from Michigan. The Great Lake State diskoarekin. Ameriketako Estatu Batuetako 50 estatuei disko bana eskaintzeko asmoa azaldu zuen orduan Stevens gazteak, baina Illinoise (2005) folk-pop disko orkestratu aparta egin eta gero, ohartu zen bide hartatik segituz gero bizitzak ez ziola emango. Edo, agian, egitasmoaren beraren iragarpena txantxa handi bat besterik ez zen izan. Aurten, baina, eta pandemiak eragindako egoerak bultzatuta, Joey Clift telebistako umoristak proiektua berrartu du, eta AEBetako 200 musikarik lagunduta —profesionalak nahiz amateurrak—, omenaldiaren eta parodia hutsaren artean mugitzen diren 50 diskoak osatu ditu. Hip-hopa, heavy metala, indie popa, eta nola ez, folk dotorea... dena Soundclouden entzuteko moduan dago (Our Fifty States Project).

 

Bitartean, Stevensek berak The Ascension disko berria argitaratu du, Michigan eta Illinoise-rekin batere zerikusirik ez duen lana, eta, hala eta guztiz ere, AEBei begiratzen diena. Ez da disko honetan folk arrastorik, ezta joritasun melodikorik ere, eta Carrie & Lowell (2015) Stevensek argitaratutako azken-aurreko diskoaren intimismo ia aszetikoa ere urruti gelditu da. The Ascension-en nolabaiteko aurrekari —musikal— bat bilatu behar izanez gero, The Age of Adz-era (2010) jo behar da, sintetizadoreen erabilerak, erritmo sintetikoek eta ahotsaren tratamendu digitalak ezaugarritzen baitituzte bi diskoak. The Age of Adz barrokoagoa zen, muturrekoagoa bere kontrasteetan, eta The Ascension, berriz, homogeneoagoa da, tonu orokorrean pausatua nagusitzen baita Make Me an Offer I Cannot Refuse-rekin hasi eta America luzearekin amaitu arte.

Horrek ez du esan nahi The Ascension kolore bakarreko diskoa denik. Video Games aurrerapen singleak dance-poparekin jokatzen du —Stevensek berak Janet Jacksonen musikaren eragina aipatu du—, The Landslide-k Bjork ekartzen du gogora, soul sintetikoaren arrastoak nabarmenak dira kantu batzuetan (Ursa Major), eta baten bat Radioheaden Kid A diskoaz ere gogoratuko da zenbait kanturen tonuagatik.

Munduarekin haserre

Carrie & Lowell ama galduari idatzitako maitasun gutun bat bazen, The Ascension-ek fokua ireki du. Partikularretik unibertsalera. Eta etxetik kanpoko unibertso hori ez zaio gustatzen Stevensi. Bere herrialdetik bertatik hasita, Donald Trumpek gidatutako AEBetan gorrotoa eta dekadentzia morala gailendu direla iruditzen baitzaio. Stevensek ez ditu inoiz ezkutatu bere sentimendu kristauak, eta 2017an, Trumpek gehiengo musulmaneko zazpi herrialdetako herritarrei AEBetan sartzea debekatu zienean, sare sozialetan azaldu zuen bere ezinegona musikariak: «Jainkoa honetaz guztiaz lotsatuta egongo litzateke. Amerika ez zatekeen ezer legez kanpoko etorkinik gabe, eta denak gara etorkinak eta errefuxiatuak modu basatian aldatzen ari den mundu honetan».

The Ascension AEBetako hauteskundeak baino lehen argitaratu zuten, baina Bidenen garaipenak ez zuen aldatuko Stevensen iritzia. «AEBek badituzte konpontzeko denbora beharko duten gaitz endemiko batzuk: Poliziaren indarkeria eta arrazakeria instituzionala, esaterako».

Erortzen ari den herrialde baten aurrean, The Ascension-ek maitasunaren aldarria egiten du bere 80 minutu eta hamabost kantuetan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Xabier Lete, <em>Egunsentiaren esku izoztuak</em> liburua aurkezten, 2008an. ©JON URBE / FOKU

EKLOSIO BAT HAMAR URTEREN ONDOREN

Ane Eslava

Efemeridea, testuingurua, zorra, aitortza, ardura... Elementu ugari egon daitezke Xabier Leteren inguruan sortzen ari diren ikerketa, obra eta omenaldiak arrazoitzeko. Hutsune bat bazegoen, eta betetzen hasi da. Baina oraindik bada lanik Leteren puzzlea osatzeko.

 ©ARXINA

«Espainiako Estatuaren sakoneko kultura militarra da»

Montse Dopico

Ramon Baltar galegista errepublikazalearen bidez kontatu du Galiziako frankismo garaiko barne erresistentzia Suso del Toro idazleak. 'Nòs' egunkariak elkarrizketatu du, 'Un señor elegante' liburuaren harira.
<em>Ehiza</em> animazio film laburraren fotograma bat. ©HAUAZKENA TALDEA

'Ehiza' filmari eman diote Lekeitioko Urrezko Antzara

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Lanaren ausardia goratu dute 43. Zine Bilerako epaimahaikideek. Zuzendaritza onenaren saria Aitor Mendilibarrek eta Ibon Goikok jaso dute
 ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.