Albistea entzun

PENTSALDIAN

Munduaren txertoa

Felix Zubia - Donostia ospitaleko ZIUko medikua

2022ko urtarrilak 25

Gauza jakina da pandemia hau mundu guztiari eragiten dion gaitza dela, eta, geure zilborrari begira soilik bizi beharrean herrialde pobreenak ere zainduko bagenitu, askoz hobeto egongo ginatekeela gaur egun. Herrialde batean intzidentzia handia bada, oso litekeena da bertan aldaera berriak sortzea, eta horiek mundu guztian zehar zabaltzea, kalte handiak eraginez. Hala gertatu zen Indian delta aldaerarekin, eta Afrikan omikron aldaerarekin. Hori gertatu ez dadin, herrialde aberatsenek pobreenen txertaketa bultzatu eta lagundu beharko genuke, ahalik eta azkarren. Han bizi diren pertsonenganako justiziaz, eta geure buruaren segurtasunerako.

Pandemia honek jende miresgarria ezagutzeko aukera eman digu, eta haietako bat Maria Elena Bottazzi da. Hondurasen jaioa eta bertan ikasia da, eta AEBetako Baylor Medikuntza Eskolan eta Texas-eko Haurren Ospitalean egiten du lan ikerlari horrek. Aurrez lan batean aipatu nuen moduan, Bottazzi eta bere taldeak koronabirusen aurkako txertoaren prototipo bat garatu zuen duela urte batzuk inguru, orain dugun koronabirusaren ahaide diren SARS eta MERS gaitzak aztertuta, pandemia bat izan zitekeela susmatuz. Hiru milioi euro behar zituzten lehen eredu hura garatzeko, baina buru argiren batek lehentasunezkoa ez zela iritzi, eta ez zuten laguntzarik jaso.

Talde horrek ez zuen etsi, ordea, eta pandemia (edo otsos) heltzean, iritsi zitzaien behar zuten laguntza euren lana osatzeko. Eta baita egin ere, berriki zabaldu duten moduan, Corbevax izeneko txertoa garatuz, edo, asmatzaileek dioten moduan, munduaren txertoa.

Zientziari dagokionez, txerto horrek birusaren proteinak ditu, gure gorputzak ezagutu eta defentsak garatu ditzan, gaitza datorrenerako. RNA txertoek (Pfizer edo Moderna, esaterako), gorputzaren makineria erabiltzen dute, proteinak gorputzak sortu ditzan; baina muturreko tenperatura baxuetan gorde behar dira. Txerto honek, aldiz, pauso bat gehiago emanda, birusaren antzeko proteinak ditu, eta askoz ere errazago garraiatu eta zabaldu liteke.

Baina txerto horren berezitasun nagusiena da patenterik ez duela. Ikerketa horren egileek sortzeko prozedura modu irekian jarri dute, beste ikertzaile taldeek ezagutu eta hobetu dezaten. Era berean, edozein lantegik produzitu dezake, eta, Bottazzi doktoreak dioenez, munduan modu masiboan egitea espero da. Indiako lantegi bat hasia da dagoeneko sortzen, eta urtarrila eta otsaila artean 300 milioi dosi ekoiztea espero da. Era berean, Asiako, Afrikako eta Erdialdeko Amerikako lantegiek ere produzitzea espero da, benetan azkar zabaldu dadin. Bere prezioa oso merkea izango da, dolar bat edo bi dosiko, eta prezio horretan zabalduko da. Plangintza hau betetzen bada, pandemiaren amaiera hurbilago izango dugu.

Ez zaitut pertsonalki ezagutzen, baina maite zaitut, Bottazzi doktorea.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Donostialdeko ESIko zerbitzuburuen ordezkariak, gaur, Gipuzkoako Medikuen Elkartearen egoitzan. ©Iosu Alberdi

Donostialdeko ESIko 42 zerbitzuburuk esan dute «lehen mailako arreta defendatzeko garaia» dela

Iosu Alberdi

Kaleratzeak egiteko modua kritikatu dute, eta Jaurlaritzarekin eta Osakidetzako zuzendaritzarekin hitz egiteko mahai bat eskatu dute, «egoera konpontzeko». Zenbait eskaera zehatz egin dizkiote Osakidetzari.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramailea, artxiboko argazkian. / ©Endika Portillo, Foku

Zupiriak esan du Osakidetzaren lan ildoarekin «erresistentzia» agertzeagatik egin direla kargugabetzeak

Edurne Begiristain

Gotzone Sagarduik Eusko Legebiltzarrean agerraldia eskatu du, Donostialdeko ESIaren egoera azaltzeko.

Antton Kurutxarri EEPko lehendakaria agerraldi batean ©Guillaume Fauveau

EEPko ordezkariek Parisen isiltasuna deitoratu dute

Garazi Aduriz Zuñeda

Irailean egin zuten bilkura Frantziako Hezkuntza Ministerioarekin. Azterketak euskaraz egiteko eskubidea aipatu zuten nagusiki.

Aranzadi zientzia elkartea desobiratze lanetan, Urduñako hilerrian ©Irekia

Urduñako espetxe frankistako hogeita hamar presoren gorpuzkiak aurkitu dituzte herriko hilerrian

Berria

Aranzadi zientzia elkartea ari da gorpuzkiak lurpetik ateratzen. Gogora institutua biktimen senideekin harremanetan jarri da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...