Albistea entzun

ANALISIA

Euskaraldia, ospakizuna edo aukera berria?

Gemma Sangines - Euskara irakaslea eta hizkuntza ohituretan aditua

2022ko azaroak 19

Hirugarren edizioa da aurtengoa eta dagoeneko gogoan barneratuta dugu Euskaraldia euskaltzaleok. Euskararen ospakizuna da, euskara gainean lupa jartzeko momentua, euskaldunen ohiturak aztertzeko eta aldatzeko unea. Baina, zer-nolako forma hartzen ari da Euskaraldia?

Asmo handiko proiektua izan da hasieratik. Rol banaketari eta txapei esker, hiztunentzako arnasguneak eratu ziren lehenengo aldiz lurralde osoan eta ohiturak aldatzeko aukera paregabea sortu zen. Euskaraldiaren lehenengo ediziotik sei urte pasatu dira eta etorkizunari begirako gogoeta egiteko garaia da: nolako eboluzioa izan dezake ekimen honek? Norantz doa euskararen erabileran iraultza egiteko asmoarekin jaio zen ariketa?

Euskaraldia, funtsean ekintza kolektiboa izateaz gain, ariketa pertsonala ere bada. Maila indibidualeko aldaketa pertsonalerako eta hobetzeko borondaterik gabe, ezin da bilakaera sozialik gertatu. Ariketa honen eta edozein kirol proposamenen arteko paralelismoa egin daiteke. Errendimendua hobetzeko kontuan hartu beharreko faktore batzuk daude kirolean, eta faktore horiexek lagun diezagukete hizkuntzaren erabilera hobetzen.

Lehenengo elementua ahalegina da. Kirolariak bere helburuak lortzeko dituen kanpo-erraztasunak alde batera utzita (kalitatezko materiala, instalazioak, bekak, etab.), bakarrik dago kirola egiteko unean. Batzuek trebetasunez aritzen dira, berezko dohainak dituztelako, eta beste batzuek lan handiagoa dute planteatutako maila lortzeko. Edonola ere, nork bere buruari ezarritako helburuak betetzeko, funtsezkoa da ahalegina egitea, handiagoa edo txikiagoa. Ahalegin horrek egunerokoa eta jarraitua izan behar du: ez da nahikoa, besterik gabe, maratoi bat behin korritzen saiatzea, besteak beste, lesioa izateko eta lasterketa bertan behera uzteko arrisku handia dagoelako.

Bigarrena progresibitatea da. Helburuak betetzeko, oso garrantzitsua da hasierako maila ezagutzea eta progresioa zehaztea. Hortik abiatuta programatu daitezke ahalegina eta dedikazioa. Inteligentziaz egin behar da lanen banaketa, gehiegizko esfortzuak eta lesioak saihesteko. Kirolean ez da inoiz helburu dikotomikorik planteatzen. Ez luke inolako zentzurik izango, esate baterako, sedentarioa izanda, Behobia-Donostian izena ematea eta lasterketa 7 egun aurretik prestatzen hastea. Progresibitate printzipioak denboralizazio ona behar du eta helburuak pixkanaka lortzea dakar, azken helmugara iritsi eta hura finkatu arte.

Hirugarrena ebaluazio jarraia da. Helburuen arabera lan egiteak errendimendua ebaluatzeko metodologia bat hartu behar du barne. Helburuak non dauden ondo kokatzeko, egindako bidea neurtu behar da eta neurtzeko tresnak behar dira (kronometroa, zinta metrikoa, markagailuak edo, gure kasuan, zailtasunaren erregistro subjektiboak).

Ez nuke egin dudan konparazioa amaitu nahi azken elementu bat aipatu gabe. Kirolean oso garrantzitsua da fair play-a. Gizarte elebidun batean, eskubide berdinak izan behar dituzte hiztun guztiek. Fair Play hori administrazioek bermatu beharko lukete. Guztientzako hizkuntz eskubide berdinak ez bermatzea tranpa egitea da, batzuen dopajea onartzea da. Beraz, Fair Play-a egoteko, ezinbestekoa da administrazioen eta erakundeen gardentasuna eta koherentzia.

Ikusi dugu ariketa fisikotik eta kiroletik ikas dezakegula euskal hiztunok gure espazio linguistikoa nola hobetu. Nolabait, euskararen kirolariak bihur gaitezke. Euskaraldiaren ariketa testuinguru aproposa da martxan jartzeko (edo martxan jarraitzeko) eta asertiboagoak bihurtzeko hiztunak. Baina jakin behar dugu testuinguruak bakarrik lortzen duena, nahiz eta garrantzi handikoa izan, ez dela nahikoa. Gure aldetik ere, ahalegina egin beharko dugu espazio linguistikoa hedatzeko eta garatzeko. Horretarako, ezinbestekoa da planteamendu progresiboa. Bestela, «hemendik aurrera euskaraz jende guztiarekin, denbora guztian euskaraz…» bezalako helburuak astunegiak izan daitezke eta, ez badira gertatzen, uko egingo diezaiokegu proposamenari.

Zoritxarrez bada Euskaraldia beste modu batean hartzeko arriskua: ospakizun huts eta isolatutzat har daiteke. Oso berri txarra litzateke euskararentzat eta euskal hiztunontzat efimeroa bihurtzea Euskaraldia, ikusezina, eta aurreko ohiturek ekimenaren eragina irenstea. Arrisku hori saihesteko, aste honetan hasi den ekintza zoragarri honetan, serio, tinko, eta modu arduratsuan parte hartzen badugu, bultzada ederra emango diogu euskarari eta gure ongizateari. Aukera itzela izango da gure espazio linguistikoa eta gure osotasuna garatzeko, betiere aurretik aipatu diren printzipioak kontuan hartuta.

Oharra: Artikulu honetan parte hartu du Karmelo Ayestak, zati baten itzulpenean eta egokitzapenean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Lezetxikiren Lagunak taldekoek ateratako argazki batzuk, Lezetxikoko galeria suntsituan. ©LEZETXIKIREN LAGUNAK

AHTaren tunel batek Lezetxikin kalteak egin dituela salatu dute

Xabier Martin

Aztarnategi baliotsuaren gertuko galeria bat suntsitu du tunelak, espeleologo batzuek dokumentatu dutenez. Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak topatu dituzten lekua da Arrasateko koba
Osasun langile bat, atzo, Nafarroako Ospitale Unibertsitarioaren kanpoaldean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Osasunbideko gehiengo sindikalak grebara joko du, Sindikatu Medikotik bereiz

Ion Orzaiz

LAB, SAE, UGT, ELA, Afapna eta CCOOk hilaren 15erako egin dute deialdia. «Osasun publikoaren kalitatea eta lan baldintzak» hobetzea daukate xedetzat. Negoziazioa gobernuaren eta Sindikatu Medikoaren artean egin izana salatu dute
Bidaiari batzuk, Donostiako autobus geltokian. ©GOTZON ARANBURU / FOKU

Ibilbide luzeko autobusak doakoak dira jada ohiko bidaiarientzat Hegoaldean

Jone Arruabarrena

Berme bat ordaindu beharko da, eta gutxieneko bidaia kopuru bat egin
Euskal Herriko mugimendu feministaren agerraldia, atzo, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Zaintza sistema «eraldatzeko» mobilizatuko da mugimendu feminista

Edurne Begiristain

Lehen mugarria Martxoaren 8an ezarriko du Euskal Herriko mugimendu feministak. Zaintza «erantzukizun soziala» bilakatzea izango du helburu borroka dinamikak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...