Albistea entzun

Indarkeria matxista

Irungo alardea, indarkeria matxistaren agertoki

Udalak biolentzia matxistari buruz egindako galdetegi batean, hiriko hainbat emakumek aitortu dute bortxa hori jasan dutela alarde parekidean parte hartzeagatik
<b>Irungo Udalak atzo aurkeztu zuen txostena, prentsaurreko batean.</b>
Irungo Udalak atzo aurkeztu zuen txostena, prentsaurreko batean. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2022ko urtarrilak 27 - Irun

Irungo Udalak (Gipuzkoa) herriko emakumeei indarkeria matxistari buruz egindako inkesta bat kaleratu zuen atzo. Jasan duten indarkeriaren gainean galdetu zaie Irungo 400 emakumeri. Alardearen inguruko galdera zehatzik egin ez zitzaien arren, beste genero indarkeria molde bat atera du argitara lanak: Irungo emakumeek alarde berdinzalean parte hartzeagatik pairatzen dutena.

Gipuzkoako hiririk handienetan bigarrena da Irun: 62.933 biztanle ditu. Emakumeak soilik kantinera gisa hartu izan dute parte hiriko festetako alardean duela 25 urte arte, baina 1996an hainbat emakume batu ziren alarde berdinzaleago bat egiteko asmoz. Orduz geroztik, gatazka ugari izan dira alarde baztertzailearen eta parekidearen artean.

BERRIAk txostena eskuratu ahal izan du, eta, hor azaltzen denez, galdeketa egin zaien emakume batzuek salatu dute indarkeria matxista pairatu dutela alardeak direla eta, eta, eraso horiek kolektiboan eta publikoki salatu dituzten arren, udalak jarrera «arduragabea» izan duela. Inkestan ez zegoen alardearen inguruko galderarik. Azken galdera irekia zen, norberak nahi zuena konta zezan jasandako indarkeriaren inguruan, eta zenbaitek zuzenean alardeekin lotu dute herrian jasaten duten indarkeria.

Hala ere, txostenean ohartarazi dute litekeena dela emaitzak ezberdinak izatea San Martzial festen inguruan zuzenean galdetuz gero: «Zifra dezente altuagoa izango litzatekeelakoan gaude», adierazi dute azterlanean metodologiaren inguruan.

Azterlanaren arabera, «alardearen testuinguruan pairatu dituzte indarkeria edo eraso bortitzenak elkarrizketatuetako hainbatek: bulkadak, txistuak, irainak, balantzak, ur basokadak eta basoak jaurtitzea, kolpeak, mehatxuak». Horrez gain, txostenean ageri da emakumeak «ezkutuan» jantzi eta atera izan direla erasook eragozteko, eta askok «kalez eta arropaz» aldatu behar izan dutela «beren burua babesteko».

Ikerketaren arabera, komunitatean «oso errotuta» dagoen indarkeria forma da Irungo emakumeek alardearen testuinguruan jasaten dutena, eta «edozein egunetan lagunduko lukeen inguruko jendeak» egun horietan «bizkarra» ematen die erasoak jasaten dituzten emakumeei. Izan ere, azterlanean azaltzen denez, erasotzaileak «udalerriko ezagun edo bizilagunak» izaten dira kasu horietan. Bildutako testigantzek gogor kritikatu dute udalak izandako jarrera, ikerlanean ageri denez: «Eraso horiek publikoki eta kolektiboan salatu dituzten arren, udalaren jarrera erabat arduragabea izan dela salatu dute». Txostenak ohartarazi du egoera ikusita «premiazkoa» dela udalak «esku hartzea» eraso horiek bukatzeko.

Udalak, bere aldetik, adierazi du V. berdintasun plana prestatzen ari dela, eta ohartarazi du «inkestak erakutsitako errealitatea» plan horretan «jasota» geratuko dela. Azaldu duenez, txostena Emakundera, Foru Aldundira eta Espainiako Berdintasun Ministeriora ere bidali dute.

Alardetik harago

Alardearen auziaz gain, Irunen indarkeria matxistari dagokionez emakumeek bizi duten egoera erakusten du dokumentuak. Jaso dutenez, Irungo emakumeen %17,8k aitortu dute indarkeria matxistaren biktima direla edo izan direla, eta %75, 1ek erantzun dute jazarpen edo beldur egoerak bizi izan dituztela espazio publikoan.

Biktima izan diren emakumeentzako arreta zerbitzua

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sheila Fernandez Berri Otxoak taldeko kidea. ©Aritz Loiola / FOKU

«Lanean ari den jende askok ezin du bizitza duina eduki»

Javi West Larrañaga, Bizkaiko Hitza

Ezkerraldeko gizarte eta etxebizitza arazoak salatzeaz gain, konponbidea ematen saiatzen da Berri Otxoak taldea. Langileen arteko prekaritateaz ohartarazi du Sheila Fernandezek: gero eta gehiagok eskatzen diete laguntza.

Isiltasun anitz urratzeko

Isiltasun anitz urratzeko

Edurne Elizondo, Nafarroako Hitza

Nafarroako Gobernuak hitzaldi sorta bat antolatu du suizidioaren auziaz hitz egiteko eta gaia erdigunean jartzeko. Tuteran egin dute lehenengoa, eta azarora bitarte bertze sei izanen dira, Lizarran, Elizondon, Zangozan, Tafallan eta Iruñean.

Agurne Gaubeka, apirilean, Iruñean. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Behatokiak eta Kontseiluak «kezkaz» hartu dute Gorenaren erabakia

Joxerra Senar

Agurne Gaubekaren arabera, bereziki kezkagarria da lan deialdietan euskara eskakizunak «bakarrik» judizializatu nahi izatea, eta horren harira Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan «sindikatu, eragile eta alderdi batzuk» hartu duten jarrera

Koldo Tellitu Ikastolen Elkarteko ikasturte hasierako ekitaldian, gaur goizean, Bergaran ©Aritz Loiola / FOKU

Ikastolek «desengainua» hartu dute Hezkuntza Legearen aurreproiektuaren zirriborroarekin

Irati Urdalleta Lete

Jokin Bildarratzek egotzi die Ipar Euskal Herrian Parisekin bilera bat lortuta «baikor» daudela, baina Araba, Bizkai eta Gipuzkoan, «hamaika aldiz» bildu eta adostasunak lortu arren, «desengainua» hartu dutela: «Ulergaitza egiten zait».

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...