Albistea entzun

Espainiako Gorteetarako hauteskundeak. Iñaki Ruiz de Pinedo. EH Bilduren zerrendaburua Araban

«Estatuaren agenda politikoan eragin nahi dugu, indarrak batuz»

«Inboluzioa» ala «aurrera egitea» dago jokoan Gorteetarako hauteskundeetan, Iñaki Ruiz de Pinedoren arabera. Haren ustez, EH Bilduk erakutsi du «boto baliagarria» dela eskuina erakundeetatik botatzeko, eta ziur da Araban eserlekua kenduko diola PPri.
ENDIKA PORTILLO / @FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2019ko apirilak 26 - Gasteiz

Ia hogei urte pasatu dira Iñaki Ruiz de Pinedok (Gasteiz, 1954) politikaren lehen lerroa laga zuenetik. HBko legebiltzarkidea izan zen 1980tik 1994ra, eta Euskal Herritarrok-eko zinegotzia Gasteizko Udalean 1999tik 2000ra. Askorentzat, ezustekoa izan da EH Bilduk Arabako zerrendaburu izendatu izana; baita Ruiz de Pinedorentzat berarentzat ere. BERRIAri aitortu dio «sorpresaz» jaso zuela eskaintza, baina, bikotekidearekin ongi aztertu ostean, oniritzia ematea erabaki zuela. Erronka berriari «gogoz» eta «indarrez» heldu dio Arabako abertzale historikoak. Ziur da apirilaren 28an EH Bilduk eserlekua lortuko duela herrialdean, PPren kaltetan.

Zer sentitu zenuen Arabako zerrendaburu izatea proposatu zizutenean?

Hasiera batean, bertigoa, zorabio pixka bat, ez nekielako erronkari erantzuteko gai izango ote nintzen. Zalantza nagusia hori nuen, eta erabakiak maila pertsonalean izango zuen eraginak ere kezkatzen ninduen.

Zerk bultzatu zaitu politikara itzultzera?

Egungo egoera politikoak. Oso egoera konplexua bizi dugu; aukera ederrak ditu, baina baita mehatxu handiak ere. Argi nuen ezin niola ihes egiten utzi prozesu politiko honetan parte hartzeko aukerari.

Zer dago jokoan hauteskunde hauetan?

Inboluzioa ala aurrera egitea. EH Bildun, apustu egin dugu autodeterminazioaren alde borrokatzen ari diren estatuko beste herri batzuekin elkarlanean aritzeko, batez ere Kataluniarekin. Estatuko beste herri batzuekin ere lan eremu komuna eratzen ari gara. Estatuko periferien arteko elkarlan plataforma bat abian jartzea ahalbidetu nahi dugu, egungo egoerak hala eskatzen duelako. Hiru bloke ikusten ditugu: inboluzioarena, PSOEk gidatzen duen jarraitutasunaren blokea, eta indar eraldatzaileok osatzen duguna. Subiranotasunaren eta erabakitzeko eskubidearen alde lanean ari garen nazioak gaude, eta horren barruan sistemaren indar periferikoak ere badaude; alegia, borroka politikoan isla ez duten ezkerreko indar herrikoi horiek. Guk estatuaren agenda politikoan eragin nahi dugu, indar horiek guztiak batuz.

Madrilgo gobernuan eragin nahi duzue. Nola?

Agenda politikoan bi modutan eragin dezakegu. Batetik, aritmetika parlamentarioaren bitartez. Baina, bestetik, aurrekoa baino garrantzitsuagoa da gizartearen eskaera artikulatzeko gaitasuna izatea. PSOEk Ciudadanosekin gobernu atzerakoi bat eratzeko eduki dezakeen tentaldiak kostu politiko garrantzitsuak izatea da gure helburu behinena. Indar korrelazio instituzional eta sozial indartsu bat lortu behar dugu PSOErengan eta Ciudadanosengan eragiteko, eta haien agenda politikoa baldintzatzeko.

Pedro Sanchezek argi esan du ez duela onartuko erabakitzeko eskubidea. Baduzue konfiantzarik PSOErengan?

Oso gutxi. Hala ere, PSOEk badaki sozialki aurrera egin nahi badu ezin izango duela bakarrik egin, eta periferiako indarren babesa beharko duela. Indar horiek euskarri bakarra izango gara etorkizuneko proiektu bat aurrera atera nahi badu eta inboluzioari aurre egin nahi badio. Beraz, ezinbestekoak izango dira maila desberdinetako akordioak eta aliantzak, eta PSOEk hautua egin beharko du: inboluzioaren blokea ala aurrerapausoak eman nahi dituen blokea. Baina argi esaten dugu: ezin izango du gure babesa erdietsi demokrazian sakontzen ez badu.

Zeintzuk dira marra gorriak?

Gobernu faxista bat eragoztea eta eskuina botatzea ezinbesteko baldintza dira guretzat, eta gobernua babestuko dugu baldin eta norabide horretan bermeak eta konpromisoak hartzen baditu. Espainiako Gobernuari babesa emango diogu baldin eta hiru baldintza betetzen baditu: estatuko biztanleen baldintza sozialak hobetzen baditu, bideak zabaltzen baditu herrien erabaki askea bermatzeko, eta preso politikoak etxera ekartzen baditu. Badakigu zaila dela, baina ezinbestekoa izango da haiek gutxieneko horiek onartzea Espainiako Gobernuari babesa eman diezaiogun.

Araban lehia estua aurreikusi da bozetan. Laugarren eserlekua PPren eta EH Bilduren artean egon liteke.

Ia ziur gaude gertaera historikoa izango dela apirilaren 28an. EH Bildu tresna bilakatuko da PPri Arabako eserlekua kentzeko. Egoera honetara iritsi gara Araban hainbat baldintza egon direlako: kontzientzia politikoa sendotu da, EH Bilduk erakutsi du boto baliagarria dela eskuina erakundeetatik botatzeko, eta koalizioaren oinarri soziala handitu egin da. Faktore asko daude pentsatzeko laugarren eserleku hori gurea izango dela.

ETAk borroka armatua amaitu zuenetik, euskal gaiak Espainiako Kongresutik desagertu dira, eta arreta beste leku batzuetan jarri da. Berriro ere Euskal Herriaz hitz egiteko aukera egongo al da legealdi berrian?

Bai, seguru. Agenda politikoan lehentasuna galdu du, baina Euskal Herria garaitu nahi duten etsai bat da oraindik, Kataluniarekin batera. Izan ere, Espainiako nazionalkatolizismo berriaren kohesiorako elementu funtsezkoa da barne etsaiak izatea. Kataluniako prozesuak erresistentzia parametroetan kokatu du subiranotasunaren borroka, eta sektore subiranisten erantzuna ezinbestekoa da aurrera egiteko. Estatua estutasunean ipintzeko, garrantzitsua da fronte bat eraikitzea.

Maiatzean, udal eta foru hauteskundeak eta Europakoak daude. Lehen itzulia al dira oraingoak?

Bi hauteskunde deialdi ditugu, baina testuinguru desberdinetan egingo dira. Apirilekoak lehen fasetzat har daitezke; estatuari erantzuteko bozak izango dira, eta EH Bilduren hazkundea sendotzeko balio izango dute. Maiatzean, udal eta foru hauteskundeetan, sendotze prozesu hori ikusiko da bere osotasunean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Alonsotegiko udaletxea, artxiboko irudi batean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Alonsotegiko alkate ohiarentzat zazpi urteko espetxe zigorra eskatu dute

Iosu Alberdi

Prebarikazioa egitea, dokumentuak faltsutzea eta dirua bidegabe erabiltzea egozten die fiskaltzak Aitor Santiestebani eta beste bost laguni

Espeleologoak Lezetxikiko sistema karstikoaren barruan aurkitutako tunelaren alboan. ©LEZETXIKIREN LAGUNAK

Adifek eta Gipuzkoako Aldundiak txostenak egin zituzten galeria kaltetuaren inguruan

Xabier Martin

Espainiako Garraio ministro Raquel Sanchezek ziurtatu du Lezetxikiko aztarnategiak ez duela «inolako katerik» izan AHTaren tunela dela eta.

Inma Jurio PSNko parlamentaria, atzo, Nafarroako Parlamentuan. ©IÑIGO URIZ / FOKU

PSNk ontzat eman du Nafarroako torturen eta tratu txarren txostena

Mikel Elkoroberezibar Beloki

Navarra Sumak esan du Poliziari «oso eskertuta» dagoela: «Baina torturatu duena ez da gutarra». PSE-EEk ez zuen PSNren iritzi bera izan duela sei urte; «gatazka baten teoria elikatzen» zuela iritzita arbuiatu zuen txostena.

Torturari buruz «oraindik asko» dagoela ikertzeko nabarmendu dute

Laura Pego eta Jeanette Ruiz Kriminologiaren Euskal Institutuko kideak, iaz landutako txostena eskuetan, Nafarroako Parlamentuan. Atzo eman zuten haren edukiaren berri. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Torturari buruz «oraindik asko» dagoela ikertzeko nabarmendu dute Nafarroako Parlamentuan

Joxerra Senar

Kriminologiaren Euskal Institutuak bere txostena aurkeztu du Nafarroako Parlamentuan. Laura Pego ikerlariaren arabera, kasu kopurua «garrantzitsua» da, eta azterlana «amaitu gabe» dago oraindik

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.