Noiz sortua: 2020-03-24 00:30:00

Luzia Goñi

Isilpean bide urratzaile

Garaian garaiko emakume gehienak bezala, apenas aritu zen plaza publikoan, baina unean unekoa deskribatzen zuten ehunka bertso idatzi zituen. 91 urterekin zendu da.
JAGOBA MANTEROLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Eslava -

2020ko martxoak 24
Hamalau ofizio, hamabost miseria». Hala hasten da Luzia Goñik idatzitako lehen bertsoa. Aizarotzen (Nafarroa) sortu zen, 1928an, baina, senideekin, sorterria utzi behar izan zuen artean haurra zela. 8 urterekin, Aizarozko eskolan hasi zen, eta, gero, Erbitiko eskolara eraman zuten. Han zigortu egiten zituzten euskaraz aritzen baziren; baina, Goñik berak kontatzen zuenez, bera euskaraz mintzatzen zen «beti». 14 urterekin, etxetik atera zen lanera, eta ordutik hainbat ofiziotan jardun zuen: kale saltzaile, talogile, arrantzale, sukaldari... Lanbide horiek eraman zuten herri ugaritan bizitzera, Nafarroan eta Gipuzkoan.

Txikitatik izan zuen bertsoekiko zaletasuna. Errenteriako (Gipuzkoa) Retegi tabernan lan egin zuen aldi batez, eta hara kantatzera joaten ziren bertsolariak entzunda zaletu zela kontatzen zuen. 50 urte zituenean, senarra hil zitzaion, eta orduan hasi zen bertsoak idazten. Horrezkeroztik, ehunka bertso idatzi zituen, unean uneko gertakariak kontatuz. Garaian garaiko emakume gehienen gisan, baina, gutxitan atera zen plaza publikora. Bertso idatziak zenbaitetan jendaurrean kantatu zituen, baina inoiz ez zen aritu bat-batean.

Haren ekarpenari aitortza

Nafarroako Bertsozale Elkarteak 2017an egin zion aitortza: urte hartako Nafarroako Bertsolari Txapelketako irabazleari, Julio Sotori, txapela jartzeko aukera eman zion. Modu horretan, bertsolaritzari «ekarpen isila» egin dioten emakume guztiei omenaldia egin nahi izan zieten.

Igandean zendu zen Goñi, Tirapuko (Nafarroa) bere etxean, 91 urterekin. Arratsalde horretan bertan, EITBk hari berriki egindako elkarrizketa bat eman zuen Hitzetik Hortzera saioan.

Albiste gehiago

Apirilaren 3an eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 10.686 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 597 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.736 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Nafarroako Unibertsitate Publikoko liburutegia, iaz. ©Iñigo Uriz / Foku

NUPek ez du eskola presentzialik egingo ikasturte honetan

Berria

Baxoa kontrol jarraikiaren bidez egingo dela esan du Jean Michel Blanquer Frantziako Hezkuntza ministroak. Hala ere, frantseseko ahozko azterketa mantentzea erabaki dute —lizeoko bigarren urteko ikasleek pasatu beharko dute—. Jaurlaritzak ez du baztertzen unibertsitatetan aurrez aurreko klaseei ekitea berriro, nahiz eta Espainiako Unibertsitate ministroak nahiago duen ikasleak ez itzultzea ikasgeletera. Eusko Jaurlaritzak «autonomia» defendatu du.

Herri Urrats, iaz. ©GuiIlaume Fauveau

Bertan behera utzi dituzte Herri Urrats, Ibilaldia eta Araba Euskaraz

Oihana Teyseyre Koskarat

Udaberrian egitekoak ziren ikastolen aldeko jaiak, baina beste garai batean egitea aztertzen ari dira.

Apirilaren 3an eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 10.686 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 597 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 2.736 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna