Albistea entzun

Koronabirusa. GIZARTEA PENTSALDIAN

Azkeneko erabakia

Jonathan Caro - Erizain geriatra eta EHUko irakaslea

2020ko abenduak 31

Aurtengo pandemiak gure sistemen pitzadurak agerian utzi ditu. Esparru sozio-sanitarioari dagokionez, heriotza kudeatzeko arazoak begi bistan geratu dira. Gizarteak ezagutu berri du geriatrian aspalditik daukagun eztabaida: non hil behar da zahar-etxe batean bizi den eta hiltzear dagoen pertsona bat? Egia esan, ez dago erantzun zuzenik eta kasu bakoitza bere testuinguruan aztertu behar da.

Komunikabide batzuek, zenbait elkarte zibilekin batera, zahar egoitzetan pertsonak hiltzen uzten direla mantendu dute eta, dirudienez, gizarteak ontzat hartu du baieztapen hori. Oso modu orokor eta zakarrean egindako analisia da. Adibide gisa, pentsa dezagun egoiliar profil tipiko batean: emakumea, 85 urte baino gehiago dituena, dependentzia maila oso handia, gaixotasun kroniko anitza, bizi kalitate baxua, baliteke dementzia pairatzea eta bizi esperantza oso laburra izatea. Emakume horrek koronabirusa hartu du eta hilzoriko egoerara helduko da ordu gutxi batzuetan. Ospitaleratu behar dugu?

Ospitaleratzeko argudioen artean osasunerako eskubidea dago, eta egia da hori. Baina aurkeztutako kasuan, badakigu heriotza oso hurbil dagoela eta bizi kalitate txarra zuela koronabirusaren aurretik. Gainera, bizirik ateratzen bada, seguruenik inolako bizi kalitatearekin biziko da. Horri batu behar dizkiogu ospitalean jasan behar dituen eragozpenak, hala nola bakardadea, isolamendua, leku eta zaintzaile ezezagunak, desorientazioa eta, askotan, gorputz-adarren eustea. Zahar-etxeetan badaude zenbait gabezia, noski, baina bere ohean hiltzeko aukera izango du, baita bere betiko zaintzaileekin egoteko aukera ere. Gainera, zahar egoitzetako COVID-19aren aurkako protokoloek familiaren laguntza baimentzen dute hilzorian dauden pertsonen kasuetan. Ez dugu ahaztu behar erresidentzietan zainketa aringarriak eman daitezkeela, baita sedazioak beharrezkoak direnean ere.

Aurreko egoera ezin hobe hori posible ez bada, ospitaleratzea aukera argia izango da: ezin dugu onartu pertsona bat modu txarrean hiltzea egoitzan mantentzen delako edo politikariek ospitaleratzea debekatzen dutelako. Baina onartezina da zahar-etxeetan gertatutako heriotza guztiak utzikeria bezala hartzea ere, heriotza horiek, gehienetan, saihetsezinak direlako eta oso modu onean kudeatzen direlako.

Azkeneko erabakia ez da erraza, eta pandemia batean askoz gutxiago. Irtenbiderik onena arreta bikaina sustatzea da, bai ospitaletan bai zahar-etxeetan; modu horretan, erabakiek zailak izaten jarraituko dute, baina gaixoarentzat beti onuragarriak izango dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskal Eskola Publikoaz Harro Topagunearen prentsaurrekoa, atzo, Bilbon. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Manifestaziora deitu dute eskola publikoaren alde azaroaren 6rako

Javi West Larrañaga

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza akordio berriaren harira, «eskola segregazioari eta inklusio faltari» aurre egingo dien sistema bat eskatu du Euskal Eskola Publikoaz Harro Topaguneak
Emakume bat, etxe agentzia baten aurrean. ©LUIS TEJIDO / EFE

Alokairuen prezioa soilik «tentsio handiko» tokietan mugatuko du Madrilek

Juanma Gallego

Ministroen Kontseiluak etxebizitzaren lege aurreproiektua onartu du. Erkidegoen esku utziko dute araua aplikatzea eta prezioak arautzea
Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Gotzone Sagardui, artxiboko irudi batean. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Sagarduik «tentuz» jokatzeko eskatu du, joera «goranzkoa» delako

Irati Urdalleta Lete

Sailburuaren hitzetan, goizegi da beste olatu bat datorrela esateko, eta ez dago jakiterik «goranzko» bilakaerak zer eragin izango duen ospitaleetan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.