Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

HIZPIDEAK

Afganistan ziklikoa

Mikel Rodriguez -

2021eko abuztuak 8 - @MikelR28

Antzinaroko zibilizazioek denboraren igatea, historia bera, ziklikoki ulertzen zuten, naturan errepikatzen diren zikloen eredura —urtaroena, errate baterako—. Ez zen zehazki ekintzak errepikatu egiten zirela, baizik prozesu edo testuinguru antzekoak joan eta etorri egiten zirela.

Afganistani aplika dakioke historia ziklikoaren kontzeptua. Ez dira gertakariak errepikatzen, eragileak ere aldatzen dira, baina antzeko prozesua gertatzen da: kanpoko potentzia bat sartu, gerra krudel, odoltsu eta luzea piztu, kanpoko potentzia joan, eta urte batzuen buruan, hurrengo kanpoko potentzia etorri, eta berriz gerra ziklo bat hasi. Kontu zaharrak dira gaur egun Afganistan deitzen den eremua inperio handien menpean egon zirenekoak: Alexandro Handia, mongolak, persiarrak... Britainiarrek hasi zuten porrot egindako inbasioen ziklo garaikidea, XIX. mendean, eta, dirudienez, potentzia militar bakar batek ere ez du irakaspenik atera aitzinekoak egindakotik.

Sobietarrek hamarkada oso bat egin zuten Afganistanen, estatu sozialista bati nola hala eutsi nahian, baina armada odolustuta alde egin behar izan zuten. AEBek denbora bikoitza igaro dute, eta alde eginen dute deuseztatu nahi zuten etsaia herrialdearen zati gehiena berreskuratzeko ekinaldi betean dela. Afganistango historia ziklikoak harrapatu duen azken inperioa, oraingoz.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.