Arrotz

Yolanda Elorriaga Iturri - Irakaslea

2018ko uztailak 8

Euskarak bere lurraldean bertan daukan egoera edonor haserretu, etsitu zein zoratzekoa da. Ni haserretu egiten naiz. Inguru euskalduneko D ereduko 2.batxilergoko talde ezberdinetako dozena erdi bat ikaslek eta betiko euskaldunak direnek irain hitzaren ordez lirain idatzi dute eta iraindu-ren ordez liraindu. 2.batxilergoan egon arren, ez dituzte irain/lirain, iraindu/liraindu ezberdintzen. Eta irakaskide baten maila bereko ikasleak abere idatzi du behin eta berriro agure-ren ordez.

Argi dago, batzuen etsipen zein desesperaziorako, gure ikasleek, eta gure ikasleak ez direnek, ez dute euskaraz ezer irakurtzen, eta, txarragoa dena, ez dute euskaraz ezer irakurri gura. Nik eurek aukeratutako liburu bakarra irakurri ezean suspentsoa agindu nien, baina azkenean baten bat beti aprobatu behar (Masterrak ez eze beste titulu guztiak ere zelan ematen diren aztertzeko kontua). Eta euskaldunok idazle zein artista bikainak dauzkagu, pazientzia handikoak ere bai, euren herrian arrotz izatea ere duintasun itzelaz daramatenak.

Garbiñe Ubedak, Euskal Idazleen Elkarteko lehendakariak, bere kargua hartu berritan egunkari honi eskainitako elkarrizketan (maiatzaren 29an) salatzen zuen gure gizarte guztiz erdaldun honetan euskaraz irakurtzea sekulako ahalegineko ekintza dela. Eta gizarte hau gero eta erdaldunagoa da, oraintsu arte euskaldunak izan diren inguruetan ere euskara erabiltzeari utzi zaio. Gure azken mintegi batzarrean komentatu zen ikasleek ez dutela euskararik erabiltzen. Niri gertatu zait 1. DBHko klasean, inguruan betidanik erabiltzen den eta hiztegi guztietan datorren hitz baten azalpenean, klaseko batek bakarrik ezagutzea hitza, eta beste batek italiera dirudiela esatea, eta, jakina, bitartean itzelezko arazoak euskaraz hitz egiteko, irakurtzeko zein idazteko. Niri pena itzel-itzela ematen dit heriotza mota honek (Jose Manuel Odriozolak ekainaren 24ko artikuluan egunkari honetan ederto azaldu zuen heriotza motari buruz ari naiz). Eta sasoi baten ez moduan irakasle batzuk (batzuk eta ez denak), ikasleekin hobeto konektatzeko edo, gaztelaniara pasatzen dira. Badaude hala egin ezean ez dagoela konektatzerik pentsatzen dutenak (halaxe adierazi didate), eta gure aita zena gogora ekartzen didate, berak ere bere euskara guztiz ederra (gure amarena berdin) seme-alabenganako komunikaziorako gaztelaniarekin ordezkatu zenekoari buruz arrazoi horixe bera eman zidalako, zeren gure gurasoek euren guraso eta mundu zaharreko guztiekin beti euskaraz jarraitu zuten arren, gure neba gazteenengana ez zen euskara heldu, eta Bizkaian, gure herrian behintzat, etxe askotan gertatu zen hori. Aitak esan zidan beste modu batera komunikazioa ezinezkoa zela, beraz, egoerak sakatu zuela horretara, Garbiñe Ubedak zein Joxe Manuel Odriozolak ederto azaltzen duten egoerak, euskalduna bere herrian bertan arrotzena izanda, guztiz baztertuta eta akabatuta dagoenekoa.

Azken aurreko kolpea (azkena ez dudalako kontatuko) Osakidetzatik etorri da. Nire NANa utzi diodan arren, izenarekin ez moduan, abizenak idazteko orduan itzelezko nahastea eta urduritasuna sortu zaio langileari. Ea r batekin edo birekin idatzi behar diren galdetu dit. Nik, amaren kardiologoarekin erabili dugun gaztelania natural-naturalean eta bera lasaitu guran, rr-z idazten direla esan diot, r batekin idaztearena (bikoitzarako txapeltxoaz) Sabino Aranaren garaian edo zela. Baina langileak, minduta (eta ni batua baino zaharragoa naizela igarrita edo?), zera adierazi dit, berak batuaz ikasi zuela eta euskara batuan ez dagoela rr idazterik. Ez diot ezer erantzun.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Bi pertsona maskarak soinean daramatzatela, autobusean. ©JUAN CARLOS RUIZ / FOKU

Lau gako asintomatikotasunaz

Arantxa Iraola

Kutsatu guztiek ez dituzte izaten sintomak. Adituek diote COVID-19an positibo emandakoen erdiek-edo, birusa izan arren, ez dutela batere sintomarik. Horrek zaildu egiten du izurriaren kontrola.

Ikasgela huts bat, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe, FOKU

Beste hamabost ikasgela itxi ditu Jaurlaritzak

Uxue Rey Gorraiz

Eusko Jaurlaritzak esan du 280 ikasgela daudela bakartuta Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza sisteman, pandemiarengatik.

Sindikatuek jantoki zerbitzua bermatzeko egindako elkarretaratze bat, artxiboko irudian ©luis jauregialtzo / foku

Hezkuntza Sailak 630 langile kontratatu ditu jantokietarako

Irati Urdalleta Lete

EHIGEren iritziz, ez da nahikoa Arabako, Bizkaiako eta Gipuzkoako eskola publikoetako jantokietarako 630 langile kontratatzea. Hezkuntza Sailak ez du jardunaldi jarraitua ezarriko Haur Hezkuntzako eta lehen Hezkuntzako ikasleentzat.

PCR probak, Urdulizko ospitalean. ©Aritz Loiola, FOKU

Positibo gutxiago atzeman dira

Uxue Rey Gorraiz

Beste 679 detektatu dituzte Hego Euskal Herrian, eta apaldu egin da ospitaleratuen kopurua: 42 lagun sartu dituzte erietxean azken egunean. 72 gaixo daude ZIUetan. Gizonezko bat hil da Nafarroan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna