Albistea entzun

Moredako olibak «ilarren neurrikoak» dira, eta euria eskatzen dute ekoizleek

Iazko ekoizpena 250.000 kilokoa izan zen La Equidad kooperatiban, eta litekeena da aurten 100.000 kilo pasatxokoa baizik ez izatea
Olibadizain bat Arabako Errioxako mahasti bat aztertzen.
Olibadizain bat Arabako Errioxako mahasti bat aztertzen. JAIZKI FONTANEDA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Xabier Martin -

2022ko abuztuak 27

Moredako (Araba) La Equidad olio kooperatiban ez dute alaitasuna galdu, aspaldian ari baitira «ametsa» zen proiektua aurrera eramaten: kalitatezko oliba olioa ekoitzi eta merkaturatzea. Baina aurten erronka handia dute, aurrez aurre, orain arteko ahalegina bideragarri izan dadin aurrerantzean ere: lehorteak eta sargoriak osatu duten bikoteak argal baino argalago utzi dituzte olibak, eta azaro aldera hasiko den bilketak uzta eskasa emango du. «Ilarraren neurrikoak dira olibak», esan dio BERRIAri La Equidad kooperatibako presidente Jesus Erasok. Triste antzera hitz egiten du jasandako udari buruz, eta ur eskean ari da, erreguz; «euri pixka bat egingo duela aurreikusi dute, ezta?».

Ikusi gehiago: Oliba-olio birjina Tuterako Urzante enpresaren prentsan. Oliba olioaren prezioak gainezka egingo du oraindik ere luzaroan

Olibak gantz gabekoak direla esplikatu du, eta uzta neurri batean txukundu dezakeena euria dela errepikatzen du behin eta berriro. Arroitz barietatekoak dira Arabako Errioxako eremu horretako olibondoak, eta azarora arte itxaroteko prest daude kooperatiban. «Txingorra ez dugu behar, argi, baina euri litro batzuk bai, eta ez dugu zertan azkar hasi olibak biltzen».

Zaila da kalkuluak egitea, eta Erasok ez du kopuruekin hasi nahi, baina ez du ezkutatu iazko uztaren neurria: 225.000 kilo oliba. Bada, aurten, olibadizainen artean hitz egitean aipatzen den aukera da 100.000 kilotik pasatuko direla, baina ez askogatik. «Eta horrek ez du esan nahi olioaren kalitatea jaitsiko denik, ezta hurrik eman ere», dio Erasok. «Lehorreko landaketa da olibondoa, eta, zenbat eta lehorrago, orduan eta indar handiagoa du olibak, nahiz eta txikia izan».

Tradizioko dolarea

La Equidad kooperatiban 1947. urteko dolarea dute, eta harekin ekoizten dute olioa olibondoak dituzten 85 bazkideek. 2003an zaharberritu zuten prentsa, baina harriak 1947koak dira. Nolabait, Moredan egiten den olioaren ikurra da dolarea, handik ateratzen dena goi mailako produktua dela adierazten duena. «Ez diogu ezertxo ere botatzen; hemen ez dago hauts magikorik: gure olioa oliba zukua baizik ez da», argi utzi nahi du kooperatibako presidenteak. Ura bai, olibak garbitzeko ura erabiltzen dutelako ñabardura egin du: «Baina, gero, olioa eta ura beren kabuz banantzen dira».

Moredako dolarean ez dute bakarrik La Equidad olioa egiten. Esaterako, Hermanos Bujanda enpresak bere olioa ekoizten du han, gourmet produktu gisa. Halaber, La Equidad Eusko Label zigiluko olioa ekoizten du; iaz, kasurako, 25.000 kilo oliba baliatu zituen horretarako. 2018an, berriz, Birite 1947 lehen olio ekologikoa merkaturatu zuten kooperatibako hiru bazkidek.

Ez alferrik, Bastidatik hasi eta Oionera arte, olibondoak daude, han eta hemen, 3.000 inguru, eta ekoizle pribatu askok egiten dute beren olioa. Produkzio txikiak dira, salbu eta Oiongo Trujal de Almazara de la Rioja Alavesa. Txiki horietako batzuk upategiak dira, adibidez Samaniegoko Ostatu eta Bastidako Remelluri.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Bizkaiko metala epeldu dute 2026ra arte

Imanol Magro Eizmendi

Bizkaiko metalgintzako sindikatuen gehiengoak eta FVEMek lan itun berria sinatu dute. Lan Sailak akordiora batzeko esan dio ELAri. LABek eskatu du grebalarien aurkako salaketak indargabetzeko

Bittor San Millan Ondarroako Antiguako Ama Itsas Arrantzale Eskolako zuzendaria. ©Jon Urbe / Foku

«Itsasoko lan gogorra gogoko duten gazteak topatzea da erronka»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Ondarroako Antiguako Ama itsas arrantzako eskolak egoitza berria du. Erdi mailako gradu berri bat eskaintzeko aukera eman die horrek, eta simulatzaileak erabiltzen hasi dira, Bittor San Millanek azaldu duenez.

Luiz Inacio da Silva <em>Lula</em> Brasilgo presidentea eta Alberto Fernandez Argentinako presidentea Buenos Airesen. ©EFE

'Sur': diru komun berria Hego Amerikan

Iñaut Matauko Rada

Brasilek eta Argentinak, Hego Amerikako ekonomiarik indartsuenek, diru komun berri bat sortzeko bidea hasi dute aurten. Nahiz eta nazioarteko merkataritzan bakarrik erabiliko litzatekeen, galdera asko sortzen hasi dira gaiaren inguruan, Argentinaren egoera ekonomiko eta finantzario makalagatik batez ere.

Adegiko ordezkariak, gaurko prentsaurrekoan. ©FOKU

Lehengaien eta energiaren prezio handiak dira Gipuzkoako enpresen kezka nagusi

Iñaut Matauko Rada

2023an Gipuzkoako ekonomia %0,5 eta %2 artean handituko dela aurreikusten du Adegik. Enpleguaren inguruko datuak pandemiaren aurrekoak baino hobeak direla gehitu dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...