Noiz sortua: 2017-11-02 00:30:00

ARKUPEAN

Metaforak eta erroak

Pilar Kaltzada -

2017ko azaroak 2
Geure garajeko sarreran pitzadura bat azaldu zen aspaldi, eta bizpahiru aldiz etorri behar izan dute konpontzera. Harrituta daude, antza landareren baten sustraiek sortzen dutelako arraildura hori behin eta berriro. Erauzi egiten dute, baina handik gutxira, hantxe dago berriro. Niri metafora ederra iruditu zait, baina aseguru-etxeko konpontzaileek ez omen dute poesia maite.

Kataluniaz ari naiz, zertaz bestela. Lerroak idazten ari naizen unean, bien bitarteko egoeran gaude. Alde batetik, iragarri diren hauteskundeetan parte hartu ahal izateko independentismoak zer bide hartuko duen ezagutu zain gaude. Eta bestetik, estatu espainiarraren esku hartzea zertan gauzatuko den ikuskizun da, izenpe bat baino zerbait sakonago (bortitzago, sendoago) espero izatekoa baita. Lehen zantzuak agertu dira eta keinu txikietan ikusten da hori argien: amore ematea eskatzen dute, normaltasuna deitzen duten dena delakora itzultzea; abentura zoroa amaitzea... Bake-girorako berbak direla onartzea kosta egiten zait niri. Gauza txikiak dira, ez alta esangurabakoak. Espainiako fiskaltzari ahaztu omen zitzaion Errepublikaren aldarrikapena egin zuten Generalitateko eta parlamentuko mahaiko kideen kontrako idatziari izena aldatzea: eta Gogorragoa izango da erorikoa artxiboa iritsi zitzaien kazetariei. Izen hori jarri izanak asko esaten du, ez aldatu izanak bezainbeste. Metafora ederra.

Historiak makina bat adibide ematen dizkigu jabetzeko ezinezkoa dela aldez aurretik jakitea zein mugimendu txiki izango den erauntsia eragingo duena. Erakusten digu ez dela nahikoa begirale izatearekin, maiz denbora behar izaten dela, zentzumenez kanpo aparteko gaitasunik ez badugu, behintzat. Horrek azaltzen du nolatan ugaritu diren, ziurgabetasunak akuilatuta, iragana aurreikusten duten aztiak, jazoko denaz galdetuta, atzokoaren berri ematen digutenak.

Dena da hipotesia, eta beraz, den-dena da gertakizun. Alde batera zein bestera makurtu daiteke historiaren bizkarrezurra, istorio txikiek, begi hutsez aztertuta ezdeusa diruditenek, eraginda. Edonola ere, esango nuke badela egundo itzuliko ez den egoera, orain arteko itxurazko Entente Cordiale-a, ispilatze hutsa bihurtu dena. Denborak esango digu zein diren horren ondorioak, baina esango nuke hau ere pitzadura erresistentea izango dela.

Trenaren irudia aukeratu zuen independentismoak urriaren bateko erreferendumean. Metafora egokia, gure garajeko pitzaduren mailatik gorakoa. Batzuek esan zuten zuzen erabilita zegoela, ederki islatzen zuelako unearen garrantzia, tren bera ez baita bi aldiz igarotzen. Beste batzuek, alta, iragarritako porrotaren kronika ikusi zuten, gogoratuz bazter-trenbidean geratzen direla aurrera egiterik ez duten makinak. Denborak esango.

Orain, baina, horixe falta zaigu, denbora, egonarria, den-dena azeleratu eta azaleratu egin baita supituan, gertakari txikien segidak zorabiatzeko moduko abiadura hartu izan balu bezala.

Pentsatu nahi dut balizko normaltasuna eta garajeko asfaltoa pitzatu duten erro horiek banbua direla: zazpi urte, zazpi, behar ditu lurpean erroak zabaltzeko, eta denbora horretan guztian ez da ernamuinik txikiena ere ikusten, baina behin azalera irtenez gero, bazter guztietan nagusitu egiten da. Metafora ederra litzateke. Ikuskizun da, baina bien bitarteko egoeran, ez da aukera txarra sinestearen aldeko hautua egitea. Federico García Lorcak idatzi zuen bezala, poesiak ez ditu jarraitzaileak behar, maitaleak baizik.

Albiste gehiago

Martxoaren 29an eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 7.773 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 350 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.528 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Iruñeko kaleak, hutsik. ©Iñigo Uriz / Foku

Tapiak dio dekretuak «zirrikituren bat» uzten duela enpresak irekita mantentzeko

Berria

Espainiako Gobernuak atzo onartutako dekretua indarrean da, eta funtsezkoak ez diren jardueretan aritzen diren langileek etxean geratu beharko dute gaurtik aurrera. Urkullu ez dator bat neurri horrekin, eta Confebaskek «buruarinkeriaz» jokatzea egotzi dio gobernuari.

Elizondoko PEVI enpresa, ateak itxita. ©Jagoba Manterola / Foku

Patronala, Sanchezekin suminduta

Jon O. Urain

«Buruarinkeriaz» jokatzea egotzi dio Confebaskek Espainiako Gobernuari, eta Nafarroako Enpresarien Konfederazioak, berriz, «galga» jartzea susperraldi ekonomikoari. Tapiak dio «zirrikituren bat» dagoela enpresek irekita jarraitzeko.

Kaleak hutsik atzo, igandez. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Espainiako Gobernuak 24 orduko luzapena eman die enpresei, itxialdira egokitzeko

Jon O. Urain

Sanchezen gobernuak igande gauez argitaratu du funtsezkoak ez diren jarduerak eteteko dekretua. 25 sektore zerrendatu ditu.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna