Albistea entzun

LAUHAZKA

Beste zerrenda bat

Salome abeslariak irabazi zuen 1969ko Eurovision, eta, gazteleraz aparte, beste zortzi hizkuntzatan erregistratu zuen abestia, besteak beste, euskaraz.
Salome abeslariak irabazi zuen 1969ko Eurovision, eta, gazteleraz aparte, beste zortzi hizkuntzatan erregistratu zuen abestia, besteak beste, euskaraz. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Ion Celestino -

2022ko martxoak 20

Aurreko igandean Laban izan naiz disko batzuk jartzen. Aperitifaren tarte horretan. Euri egun batzuen osteko goiz eguzkitsua. Windsorreko terrazak oraindik zabal-zabal dirau, baina egun batez, berandu baina garaiz, labatarrek zati hori ere emango digutela, segur bai. Barruan ere goxo egoten da. Adineko bi pasa dira, kristaletik barrura begira, disko-jogailuak-eta prestatu bitartean: «Esa planta está algo mustia» (Landare hori zimel xamar dago), bota du batek boz gora, eta bere hitzak barruraino aditu. Irriak.

Hamabi eta erdiak inguruan diskoak bueltaka. Eskual rare grooves & ildo beltza dio afixak. Aurretik sekula egin ez dudan erronka: soilik euskarazko kantuak ematea. Beste edozein erronka bezain inozoa, baina disko bildumazale gisa, jostagarri. Arian ari, lagun bat edo beste hurbildu da tarteka, irribarre bana ahotan, «baina hau zer da zehazki» galdetzera... Batek zerrenda gustura irakurriko lukeela. Touché. Aspaldi kantu zerrenda dotore bat osatu gabe, orain badut aitzakia.

Astebete pasa eta hemen da zerrenda. Top 10 bat emango dut, ez baita komeni sobera toki hartzerik. Argitaratze urtearen arabera antolaturik. Hurrengo batean, gehiago.

1. Ondarruko Beti Alai Maria Cristina [1968 -CINSA- 7”]. Bujandak egin zidan aipamena behin disko honi buruz, eta leloa kantatzen hasi: «Maria Kristina zu zera ye-ye/ nik horregatik izango zaitut maite...». Kostata, baina lortu nuen azkenean. Pena da CINSAren beste disko askotan jo zuten konjuntoen laguntza instrumentalik ez izatea, baina badu hainbeste maite dugun 60's xalotasun hori.

2. Salomé Kantari bizi naiz [1969 BELTER - 7”]. 1969ko Eurovision irabazi eta bere kantua zortzi hizkuntzatan erregistratu al zuen Salomék? Tartean euskaraz? Konfirmaturik. Augusto Algueróren garai honetako arregloen staneatzaile taldean topatuko nauzue ni, orain eta beti.

3. Oñarriak Baserritarra [1970-CINSA - 7”]. CINSAren disko bilatuenen bigarren postuan, gure etxeko kalkuluen arabera. Santutxuko taldea. EP honetako kantu bakoitzak badu zer berezi bat, baina honetan goia jotzen du bildumak, farfisaren soinu, huts eta ahotsaren jolasei eta hitz ederrei esker. Kalea eta baserriaren arteko fisioa. Eta kasu, euskal diskogintzaren historiako azalen top 5ean (beti gure etxeko datuak darabilzkit).

4. Gaston Jocou Euskara [197? - ELKAR 7”]. Pannecau karrikako Elkar etxearen harribitxi maitagarri horietako bat. 70's rock & roll likatsua Iparragirre eta Zerbitzariren hitzak astintzeko. Bi kopia nituen garai batean eta bestea Marino Goñiri oparitzeko behar morala izan nuen behin.

5. Miren Aranburu Zakurrek dakite [1977 Movieplay/Kardantxa 7”]. Eztakit nolatan iritsi nintzen disko honetara, agian Aranbururen izena zekarrelako, ez beste ezergatik... Hargoueskin Errabal zigiluarentzat egindako lanagatik zitzaidan ezagun, baina 1977ko honek... badu zerbait hipnotikoa, sofistikazio ilun bat.

6. Urria taldea Zorroza [1979 IZ 12”]. Honekin hasi dut saioa. Beñat Axiari Arestiren hitzak ematen Fermin Balentziaren doinu bidez... zer atera daiteke gaizki? Urria kolektiboaren bigarren diskoa da hau. Oinarrizko obra bat, gauzak behar luketena balira.

7. Pottoka Nekazaritza s.o.s. [1992-GOR- 7”]. Split-single honen beste aldean Balerdi Balerdiren Beti gazte kantua dator, eta balerditarrek ematen diote Pottokari sustengua alde honetan ere. Bertsio honek ez dakar 10”-tako bertsioko intro klasikoa («Azkeneko hauteskundeetan eskuin indarrek gorakada nabarmena izan dute Nafarroa osoan. Nafarroa osoan ez! Baztanen ez!!»). Punk folk ereserkia honek bere indarra lehen egunean bezalatsu astintzen du, eta aunitz urtez!

8. Las chinchetas & Dr. Maha's miracle tonic Ituringo arotza [2018 GOR -7”]. Plazera zait herri kantu batek hartzen ahal dituen norabide eta berrirakurtzeak entzutea. GOR diskoetxearen eskutik country girotik plazaratutako single eder hau jartzea poz berezia da.

9. Errementarians Mirakulua [2019 BLANK - 7”]. Kantu hau zazpi hazbeteko diskoan ez zen sekula atera, baina kopia bat badut (flex alert). Mitoa garatu egin behar dela esaten da hor zehar... Skinhead reggae estiloko danbateko harrigarria, Bilbo aldetik omen datorren Errementarians izeneko talde misteriotsuarena.

10. Argizulo ta Beñaranks Badet [2022 SUA industry -12”]. Egiari zor diskoa in extremis iritsi da sesiora, Zazpe a.k.a Z'erua-ri esker. Riddim ederrak eta hitzetan harrapatu nauten amuak eskaintzen ditu: «Early B bezala/ ni naiz petrikilo». Scorcha!

Tartea hartzen dugunean Telmorenera joateko hitza emana dugu. Baietz hauetako batzuen batzuk han entzun! (Beñat deituidak telefonotik, mese).

Lagun batek esan zidan (edo nik honela ulertu nuen) periodikoan idatzi behar nuela beste batzuek idatziko ez dutena. Agian gaurkoa gehiago da irakurri nahi izango nukeena. Ez dakit hor beste inor ote den. Laban antolatutako hurrengo disko-jartzean han izango gara, entzule oraingoan, doinuak aditzeko eta tartarrean egiteko prest.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.
Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Maialen Lujanbiok idatzi du liburuko testua, eta Arrate Rodriguezek ondu ditu ilustrazioak. Irudian, bi egileak, atzo, Donostian. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute

Miren Mujika Telleria

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute Maialen Lujanbiok eta Arrate Rodriguezek, Pamiela argitaletxeko Bagara sailean. Albumak Rosa Valverde artistaren lana ezagutaraztea du xede

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...