Istanbulgo kaleetako errefuxiatuak

Turkian dauden lau milioi errefuxiatuetatik askok eta askok Europara iristea dute amets, baina herria lde horretan harrapatuta daude, egoera gogorrean irauten. Haien aurkako jarrera areagotu egin da denborarekin.
Siriako errefuxiatu bat, seme-alabekin, Istanbulen. Taksim inguruan elkartzen dira iheslariak.
Siriako errefuxiatu bat, seme-alabekin, Istanbulen. Taksim inguruan elkartzen dira iheslariak. AITOR TXABARRI Tamaina handiagoan ikusi

Aitor Txabarri -

2018ko abuztuak 23

Istanbulgo Taksim ingurura hurbiltzea aski da kalean bizi diren errefuxiatuen egoeraz ohartzeko. Taksim Istanbulgo erdialdea da; errefuxiatuetako asko kale horietan bizi dira, eta haien egoera ez da jaioterrian zutena baino askoz hobea. «Bizitzeko aukeraren baten bila alde egin genuen gure herrialdeetatik, eta honekin egin dugu topo», dio Siriatik etorri eta kalean bizi den emakume batek, negarra begietan eta seme-alabak lurrean lotan dituela. Emakume horren egoera berean bizi diren hainbat pertsona ikus daitezke gune horretako kaleetan. Ez da adibide soil bat. Edonork ikus dezake gauetan zer egoera dagoen. Eta ez da Istanbulgo toki bakarra horrelako bizimodua ikus daitekeena.

«Lau urte daramatzat Istanbulen; lan egiten dut, ez dut besterik egiten, eta ez zait iristen bizitzeko», dio Mohamedek, Afganistandik etorritako errefuxiatuak. Lau pertsonaren artean alokatutako pisu batean bizi da. Egunero ordu asko ematen ditu lanean, baina lo egiteko leku bat ordaintzeko baino ez zaio iristen hilabete bukaeran. «Jendearen laguntzei esker bizi naiteke».

Turkiako Gobernuak ez du erantzunik ematen, harentzako konponbide bakarra errefuxiatuak jaioterrira bueltaraztea baita.

Oposizioak, baina, egoera salatzeari ekin dio. «Lau milioi errefuxiatu inguru bizi dira gaur egun Turkian; horietako gehienak, kalean edo errefuxiatuentzako kanpamentuetan», azaldu du Ilayda Kocoglu CHP Herriaren Alderdi Errepublikanoko kideak, oposizioko alderdi nagusikoak.

Errealitatea latza da. Asko kaleetan bizitzera behartuta daude, zeukaten guztia bidaian galdu dutelako. Beste batzuek lana daukate, baina soldata barregarria dute. «Hamabi orduz lan egiten dute, eta 15-60 lira ordaintzen dizkiete, zortzi euro inguru», zehaztu du Kocogluk. Beste gutxi batzuek duintasunera hurbiltzen den lan bat lortzen dute, eta etxe batean lo egiteko aukera daukate. Baina horien bizitza ere ez da erraza. Kocogluk ohartarazi du, ordea, errefuxiatuen egoera zail horrek ez duela errudun bakar bat. «Turkian errefuxiatuekin gertatzen denaren errua ez da soilik gurea. Europatik egoera hau elikatzen da. Diruaren truke, pilota gure teilatura botatzen dute» .

Errefuxiatuek Turkiako kanpamentuetan duten egoera ere jasanezina da. Hainbat GKE gobernuz kanpoko erakundek lan egiten dute halako eremuetan pertsona horien bizitza pixka bat hobetzeko. Yuva Dernegi da horietako erakunde bat. GKE hori boluntarioen bidez saiatzen da errefuxiatuek kanpamentuetan dituzten premiazko beharrak asetzen, baina ez da iristen. Ezin ditu guztien beharrak bete.

Turkiako egoera ekonomikoak ere ez du asko laguntzen. Egoera horrek arrazoi bat ematen dio gobernuari errefuxiatuen aurkako mezua indartzeko. Herritar askok uste dute lan falta errefuxiatuen errua dela; kanpotik etortzen direla eta lanpostuak hartzen dituztela. Halako pentsamoldeak Recep Tayyip Erdogan presidentearen diskurtsoaren ondorioak direla esaten dute oposizioko alderdiek. Kocogluk argi dauka: «Erdoganen diskurtsoak, gai honetan, ura botatzen dio gorrotoaren haziari. Diskurtso mota horrek turkiarrengan eragin handia dauka, eta ondorioak iristen ari dira». Herritar asko errefuxiatuekin haserretzen dira, beraz; beste batzuek, berriz, Europari begiratzen diote, eta kontinentetik aplikatzen diren migrazio politiken kontra egiten dute.

Elkarbizitza umeekin

Badira, hala ere, horri kontra egin nahi dioten egitasmoak. Istanbulgo Goethe institutuan flying bibliothek izeneko proiektu bat jarri dute martxan. Helburua da errefuxiatuen seme-alabak eta turkiarrenak elkartzea. Gehienetan, ondo moldatzen dira umeak, baina, batzuetan, ume turkiarrek ez dute harremanik izan nahi errefuxiatuekin, kanpotarrak direlako. Hori ez da umeengandik sortzen: nonbaitetik ikasi dute jarrera hori. «Ume hauek Turkiako etorkizuna dira, eta horrelako jarrerak ezin dira onartu», dio Kocogluk.

Turkian, arazo ekonomikoaz gain, arazo humanitario larri bat dago. «Gobernuak eta Europak ez dute konponbiderik ematen, eta arazo hau ez da bakarrik konponduko», kexatu da Kocoglu. Mohamed afganiarrak turkiarrei eta europarrei eskatu die laguntza: «Guretzat ez da erraza gure bizitza alde batera uztea eta gure herritik alde egitea ezer gabe; leku berri batera iristea eta laguntzarik ez izatea. Gurea ez da bizitza erraza».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Meritxell Budo Generalitateko bozeramailea eta Pere Aragones presidenteordea, asteartean, Bartzelonan. ©R. MORENO / EFE

Epaileek kanpaina betean argituko dute Kataluniako bozetarako data

Gorka Berasategi Otamendi

Kataluniako Auzitegi Nagusiak otsailaren 8a baino lehen emango du hauteskundeak atzeratzeari buruzko epaia. Horrez gain, Generalitateko Atzerri kontseilaria inhabilitatu du, desobedientziagatik
Alex Salmond eta Nicola Sturgeon, 2013an, independentziari buruzko Liburu Zuria aurkezten. ©M. BOYD / EFE

Salmonden salaketa, Sturgeonen arriskua

Ander Perez Zala

Eskoziako bi buruzagien arteko harremana okertu egin da lehen ministro ohiaren aurkako sexu-jazarpen kasuen harira. Gobernuburu izan zenak dio egungo kargudunak gezurra esan ziola parlamentuari kasu horretaz.
Meritxell Budo Generalitateko bozeramailea eta Pere Aragones Kataluniako jarduneko presidenteordea, atzo, herenegun, gobernu bilerara iristen. ©Ruben Moreo, EFE

Kataluniako Auzitegi Nagusiak kanpaina beterako utziko du bozen eguna finkatzeko erabakia

Gorka Berasategi Otamendi

Epaimahaiak behin-behinean mantenduko du otsailaren 14ko hauteskunde deialdia. Kataluniako Gobernuak gaur goizean aurkeztu ditu bozak atzeratzearen aldeko alegazioak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.