Noiz sortua: 2019-09-29 00:30:00

ARKUPEAN

Zine gehiago!

Elixabete Garmendia Lasa -

2019ko irailak 29

Luis Eduardo Auteren behialako kanta ibili dut lehen planoan aurreko egunetan: «Cine, cine, cine...» zioen hura, «zine gehiago, faborez» eskatzen zuena. Zinemaz osatuta egon gara Donostian hilaren 20a ezkeroztik. Norberak bere menua egiten du Zinemaldirako, hainbat faktoreren arabera: denbora, liseritzeko gaitasuna, dirua... Eta oinarrian, irizpideak. Hau da, zein genero gustatzen zaion, interesatzen zaizkion gaiak, nongo zinemak pizten dion arreta, zer ez den iritsiko gero areto komertzialetara... Aukera, normalean, ez da erabat borobila ateratzen; beti dago hautatu duzun pelikula horien artean damutuko zaizunen bat; edo, gutxienez, zenituen espektatibak betetzen ez duenik. Eta, hala ere, zine gehiago eskatzen dizu gorputzak edo arimak-.

Ibili naiz Guatemalan, Temblores filmarekin, Eliza ebanjelikoak gizonezko ezkondu homosexualei aplikatzen dizkien terapia inozo bezain bihozgabeak ezagutzen. Hurrena, Grezian, Helena Tabernaren Varados pelikula dokumentalarekin; eta hor, behingoz, aurpegia, begiak eta arima jarri dizkiet Siria, Afganistan eta abarretako errefuxiatuei; ez ditut gizarajo eta gajo modura sentitu, pareko baizik, duintasunari eusten kanpaleku prekarioetan, zain eta zain, trabalekutik ateratzeko. Begiak bete zaizkit La cordillera de los sueños-ekin, Andeetako handitasuna eta Txileko errepresio basatia batu eta kontrajartzen dituen Patricio Guzmanen obrarekin. Hunkitu egin nau, elkartasunaren zirrarak jota, Argentinan abortatzeko eskubidearen alde daramaten mugidari buruzko La ola verde (que sea ley) dokumentalak.

Oliver Laxe zinegile galiziar-frantsesak egun hauetan esan duen bezala, zinea, ulertzeaz gain, sentitu ere egin behar da. Sentipenak kontrako eztarritik joaten dira batzuetan. Adibidez, lotsatu nau —eta amorratu— zesta-puntako euskal pilotari mexikartuaren eskrupulurik gabeko pertsonaiak; Roberto Gavaldonen La noche avanza pelikulak, eta haren protagonista Marcos Arizmendik, aringarri bakarra dute: 1952koa dela matxismoaren antologian artxibatu beharreko zinema lan gogaikarri hori.

Kontrastean, Delphine et Carole, Insoumuses dokumentalak deskubritu dizkit 70eko hamarkadako bi zinegile frantziar, feminismotik aritu zirenak, diskurtsoa eta praktika borobil uztartuta: Delphine Seyrig eta Carole Roussopoulos; tartean, Simone de Beauvoirren presentzia, bere turbante eta guzti. Zerbaitegatik azaltzen zen Beauvoir: bere izeneko ikus-entzunezko zentroa sortu zuten Seyrigek eta Roussopoulosek, Ioana Wiederekin batera, 1982an, emakumeen historia, eskubide, borroka eta sorkuntzari buruzko lanak hedatzeko.

Zinema lengoaia unibertsala da, agian unibertsalena gaur egun, ikus-entzunezkoak daukan irismen ahalmenarengatik. Donostiakoa bezalako zinemaldi batean frogatzen duzu badagoela zinemarik Hollywoodez eta Woody Allenez aparte. Bide batez, berresten duzu heroiak ez direla ezinbestekoak zineman eta errealitatean-. Costa-Gavrasek esana bere azken filmeko protagonistaren eredua den Giannis Varufakisi buruz: «Pertsona ausarta da, baina ez da heroi bat. Ez dugu heroirik behar, baina bai erresistentzia egiten dakiten pertsonak».

Donostia Zinemaldiak soberan dauzka Maria Cristina hotelaren atarian eta Kursaalaren sarreran izarren zain egoten diren fan-en txilio histerikoak; soberan, festaren bat edo beste eta, zer esanik ez, iaz estreinatu zuen SSIFF akronimo esangaitza. Hala eta guztiz ere, glamour miaztuaren erdian, Donald Sutherland aktore kanadarrak botatako «Eskerrik asko Euskal Herria... Euskal Herria... Euskal Herria» sekuentziak eramaten du Zinemaldia konplizitatezko beste eszenatoki batera.

Negu gorrian, areto komertzialetako kartelera eskastua begiratu eta behin baino gehiagotan botako dugu faltan Zinemaldiko programa, eskaintza askotariko eta aberatsa, zinema dokumentala barne. Auterena: zine gehiago —eta hobea— faborez!

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 12.944 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 846 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.601 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Erosketak egiteko ilarak Gasteizen. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Osakidetza test azkarrak erabiltzen hasi da

Berria

Italiako Gobernuak herrialdean lehorreratzeko debekua ezarri die Mediterraneoan migratzaileak erreskatatzen dituzten ontziei. «Osasun larrialdiak irauten duen bitartean, ezin dira oinarrizko baldintzak bermatu», adierazi dute.

Herritarren ilada Ordiziako azokan, itxialdiaren hasieran. ©Jon Urbe/ Foku

Baserritarrak haserre, Jaurlaritzak azokak debekatu dituelako

Iker Aranburu

EHNEk uste du Jaurlaritzak ez duela eskumenik salmenta zuzeneko eremuak debekatzeko. "Erabaki tamalgarria», Enbaren ustez

Osasungintzako langileak txaloka Nafarroako ospitale gunean ©Idoia Zabaleta, FOKU

Koronabirusaren hedapena geldotzen ari da Nafarroan, baina ez Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Ainhoa Larretxea Agirre

Lau hildako eta 112 kutsatu berri izan dira Nafarroan azken orduetan, eta hildakoak hamazazpi dira Araban, 25 Bizkaian eta hamar Gipuzkoan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna