Albistea entzun

Euskaraldia

Ariketa sozialarekin jarraitzera deitu dute

Aurtengo Euskaraldian 161.099 lagunek eta 6.634 entitatek eman dute izena. Ariketa soziala gizartean «txertatua» dagoela nabarmendu dute
Euskaraldiaren balorazioa egiteko agerraldia, atzo, Gasteizen.
Euskaraldiaren balorazioa egiteko agerraldia, atzo, Gasteizen. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2022ko abenduak 3 - Gasteiz

Amaitu da hirugarren Euskaraldia, baina bidea ez da bukatu. Mezu hori eman dute Euskaraldiaren antolatzaileek: gaurtik aurrera ere hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa sozialarekin segitzeko deia egin diete parte hartu duten herritar eta entitate guztiei. «Jarrai dezagun hizkuntza ohiturak aldatzen eta euskararentzako gune erosoak sortzen».

 

Hizkuntza ohituretan eragiteko asmoz, ariketa praktikoa egin dute milaka lagunek azaroaren 18tik abenduaren 2ra bitartean. Baina zenbakietatik harago, Euskaraldiak gizartean izan duen eraginari erreparatu diote sustatzaileek. «Euskaraldia gizartean txertatua eta normalizatua» dagoela sumatu dute, eta ahobizi eta belarriprest rolen atzean dauden jokaera ezberdinak gero eta hobeto ulertzen direla: «Partaideek badakite hau ez dela euskararen aldekotasuna adierazteko kanpaina bat». Uste dute lau urteotan «aurrerapauso handiak» eman dituela lehen hitza euskaraz arau sozial berriak, eta euskaraz ulertzen duenarekin euskarari eusteko jokabidea ere «gero eta barneratuago» dagoela. Euskaraldia «ariketa efektiboa» dela azpimarratu dute: batetik, norberaren euskararen erabilera hazi egin delako, eta, bestetik, entitateetan euskaraz «eroso» aritzeko neurriak hartu eta gune babestuak sortzen direnean ere euskaraz gehiago egiten delako.

Euskaraldia amaitu den egunean, lankidetza argazkia egin dute euskalgintzako eta instituzioetako eragileek Gasteizen, Artium museoan. Han izan dira Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua, Ana Ollo Nafarroako Gobernuko Herritarrekiko Harremanetarako kontseilaria, Kike Amonarriz Euskaltzaleen Topaguneko lehendakaria eta Goiatz Urkijo Euskaraldiko koordinatzailea. Haiekin batera, Gasteizko, Arrasateko, Tolosaldeko eta Arrigorriagako batzordeetako kideak egon dira, eta baita hainbat entitatetako ordezkariak ere.

Parte hartzea, neurri onean

Euskaraldiaren eraginaren inguruko datu xeheak ikerketa batean jasoko dituzte —ongi bidean, hurrengo urteko lehen seihilekoan izango dute prest— baina, parte hartzeari buruzko datuak eskuan, ondorioztatu dute ariketa soziala «egonkortzeko bidean» dagoela. Hala, duela bi urteko kopuru berdintsua izan du aurtengo Euskaraldiak: 161.099 lagunek izena eman edo izena berretsi dute —178.184 lagunek parte hartu zuten bigarren Euskaraldian, pandemia betean egin zenean—. Hala ere, aurtengo datua «oso ona» dela uste dute sustatzaileek. Duela bi urte izena eman zuten askok ere parte hartu dute, eta izena eman dutenak baino herritar gehiago joan dira txapak jasotzera banaketa guneetara.

Haatik, nabarmendu dute jendeak ez dituela txapak une oro erabili: «Nahi baino txapa gutxiago ikusi dugu kalean». Aztertu egingo dute zer arrazoi dauden horren atzean eta zer aldaketa egin behar diren aurrerantzean txapa gehiago ikus daitezen. Hala ere, lehen analisia eginez, aipatu dute gizarteak «erlaxatzera» jo duela aurten ez delako berritasunik izan.

Entitateetan ariguneak sortzeko proposatutako ariketa ere «geroz eta hobeto» ulertzen dela iritzi diote. Orotara, 6.634 entitatek eman dute izena Euskaraldian, eta 8.563 egoitzatan sortu dituzte ariguneak. 2020an, entitateek lehen aldiz izan zuten Euskaraldian parte hartzeko aukera, eta orduan 8.309 egoitzak eman zuten izena. Sustatzaileek nabarmendu dute aurten entitateek «baldintza egokietan eta ezagutza maila handiagoarekin» egin ahal izan dutela ariketa.

Hizkuntza ohiturak aldatzeko ariketa soziala bukatu da aurtengoz, baina datozen urteei begira jarraituko dute lanean. Bai baitira hamaika erronka. Rolak gizarteratzen jarraituko dute, «epe luzeko lana» baita hori. «Lehen hitza euskaraz izatea, ulertzen dutenen aurrean euskarari eustea eta elkarrizketa elebidunak izatea duela lau urte baino onartuago eta txertatuago dago gizartean».

Txapa erabiltzearen garrantzia ere azpimarratuko dute aurrerantzean, ariketarako beharrezkoa baita. «Ikerketek diote gure hizkuntza ohiturak errazago aldatzen ditugula txapak ikusten ditugunean, estres linguistikoa murrizten zaigulako». Erronken artean ezarri dute, halaber, Euskaraldia «ariketa praktikoa» dela gogoratzea, eta baita arau sozialak aldatzeko proposamen berrien akuilu izatea ere. Izan ere, nabarmendu dute Euskaraldia «bakarrik» ez dela nahikoa, pertsona eta erakundeen egunerokoan dauden praktika eta politiken «osagarri» baizik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miravalles-Redin ikastetxe, Iruñean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Nafarroak batxilergoko ituna eten die ikasleak sexuaren arabera bereizten dituzten ikastetxeei

Ion Orzaiz

Hezkuntza Departamentuaren esanetan, Opus Deiren bi eskolek, Miravalles-Redinek eta Irabia-Izagak, «ez dituzte betetzen itunerako baldintzak»

Arkaitzerrekako kutsadura salatzeko protesta martxa bat. ©Jon Urbe / Foku

Zubietako erraustegiko kutsaduraren auzian delitua egin duten ikertzen hasi da epaitegi bat

Iñaki Petxarroman

GuraSOSek ohar baten bidez jakinarazi duenez, fiskaltzaren idatzi bat aintzat hartu du Donostiako 5. Instrukzio Epaitegiak zigor diligentziak hasteko.

Nafarroako Sindikatu Medikoko ordezkariak, gaurko agerraldian. ©IÑAKI PORTO / EFE

«Lan gainkarga» arintzea galdegin du Sindikatu Medikoak, greba bertan behera uzteko baldintza gisa

Ion Orzaiz

Salatu dute Osasunbideak aurkeztutako proposamenak ez direla «nahikoak, ezta berehalakoak ere»

Julen Portillo, eskuinean, Joseba Argiñano sukaldaria ondoan duela, ETB1eko Sukalerria saioan. ©Julen Portillo

Euskara, sormenerako harribitxia eta aukera

June Romatet Ibarguren - Gipuzkoako Hitza

Sortzaile gazteak dira Julen Portillo zarauztarra, Andrea Gonzalez bergararra eta Maddi Etxeberria andoaindarra. Internet bihurtu dute euren gotorleku, eta han biluzten dute barrua, eguneroko kontuak bideo labur bihurtuta. Hasieratik argi eduki zuten hirurek: euskaraz sortuko zituzten edukiak. Bidea egiten ari dira.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.