Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Koronabirusa

Kasuen %90etan eraginkorra den txertoa duela esan du Pfizer botika etxeak

COVID-19aren aurkako txertoa lortzeko saiakuntza klinikoaren hirugarren faseko lehen emaitzen berri eman du. Adituek diote «itxaropena» izateko erako berria dela
Pertsona bat, maskara jantzita, Pfizer konpainiaren parean.
Pertsona bat, maskara jantzita, Pfizer konpainiaren parean. J. LANE / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren - Arantxa Iraola -

2020ko azaroak 10

«Gaur egun handia da zientziarentzat, baita gizadiarentzat ere. COVID-19aren kontrako txertoa lortzeko gure ikerketetako hirugarren faseko emaitzek lehen ebidentziak eman dizkigute erakusteko ahalmena duela eritasuna saihesteko». Hitz hotsandiko horiekin jakinarazi zuen atzo Pfizer botika konpainiako ordezkari Alberto Bourlak onbidean doazela COVID-19aren kontrako txertoa lortzeko abian duten ikerketetako bat; %90eko eraginkortasuna erakutsi duela zehaztu zuen.

Emaitza horiek esku artean, FDA Ameriketako Estatu Batuetako Botiken eta Elikagaien Agentziak aurki txertoa ematen hasteko «larrialdizko» baimena emango diela iragarri zuen; izan ere, agentziak esana du %50eko eraginkortasuna aski izango dela baimenak jasotzeko. Ehuneko hori modu argian nola gainditzen duten, aurki txertoa banatzen eta ematen aritzea espero dute: «Gure proiekzioen arabera, 2020. urtea amaitu bitartean era globalean 50 milioi dosi egitea espero dugu, eta heldu den urtean, 1.300 milioi». Adierazi dute botika honen eraginkortasuna ziurtatzen dela bi dosirekin; lehen dosia hartu eta hiru astera jartzen dute bigarrena. Bigarren hori hartu eta gero lortzen da, batez ere, babesa.

Mundu zabalean hamar ikerketa inguru daude Pfizer konpainiarena bezain aurreratuta COVID-19aren aurka txerto bat lortzeko; hirugarren fasean daude, alegia txerto horiek milaka boluntariori jartzen ari zaizkie, eta esperantza handiak jarrita daude emaitzetan. Aditu guztiak, gainera, bat datoz: abiada handian doaz ikerketak. AEBetako Pfizer laborategiak eta Alemaniako Biontech botika ekoizleak elkarlanean garatu dute txerto hau, eta Europako Batasunak 200 milioi dosi eskuratzeko hitzarmena sinatua du horiekin. Akordioak izenpetuak dituzte AEB Ameriketako Estatu Batuetako administrazioarekin, Erresuma Batuarekin eta Japoniarekin ere, besteak beste.

RNA bidezko txerto bat da. Txerto genetiko esaten diete horiei, ez dutelako birusaren bertsio ahul bat erabiltzen —txertoak egiteko bide klasikoa izaten da hori, baizik eta birusaren material genetikoa bakarrik. Gorputzak aski du kode genetiko horrekin antigorputzak sortzeko. Halakoak dira, adibidez, AEBetako Moderna eta Inovio enpresak lantzen ari diren txertoak ere.

RNA bidezko txertoak egiten «azkarragoak» direla adierazi du Biocruces Bizkaiko immunopatologo Francisco Borregok, eta espero zuela, bide horretatik, fruituren bat. Itxaropenez hartu du horregatik albistea: «Baikorrak izateko eran gaude». Baina ñabardura eginez: «Ez da guztiz zuzena esan dutena; %90eko eraginkortasuna dutela esan dute, baina saiakuntza klinikoa ez da bukatu oraindik». Haragoko ondorioak ez ditu atera nahi, «oso goiz» dela iruditzen baitzaio.

EHU Euskal Herriko Unibertsitatean Farmazia irakaslea da Gorka Orive. Baikortasun neurtua, haren adierazpenetan ere: «Berri oso ona da, hori ezin da ukatu. Baina oraindik daturik ez dago: ez dago artikulu zientifikorik. Hau enpresak eman duen berri bat da». Eraginkortasuna, gainera, ez da aldagai bakarra txertoetan: badira gehiago. «Ez dakigu zein den segurtasun soslaia, hori ere jakin beharko genuke». Adibidez, zenbait talde espezifikotan zein portaera duen ere argitzea falta da. Beste hainbat xehetasun ere bai: «Galdera asko daude».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

PANDEMIA BATEN LEHEN KONPASAK

A. Iraola - G. Berasategi

Ofizialki 1981. urtean jakinarazi ziren oraindik izenik ez zuen eritasun batek eragindako lehenengo kasuak: orain lau hamarraldi. Hiesaren pandemiaren hasiera izan zen. Bereziki erasokorra izan zen lehen urteetan; botikarik ez zen, eta diagnostikatu eta urte gutxira hiltzen ziren paziente asko.
 ©BERRIA

Hiltzaile iheskorraren erradiografia

Ion Orzaiz

Urteetan, galdera ugari eragin ditu GIB birusak komunitate zientifikoan. 40 urteko ibilbidearen ostean, inkognita gehienei erantzuna ematea lortu du zientziak. Ohikoenetako batzuk bildu ditu BERRIAk.
Josu Imanol Unanue, Udiarraga Garcia eta Joseba Errekalde, elkarrekin. ©RAUL BOGAJO / FOKU

«Administrazioaren akuilua izan ginen»

Arantxa Iraola

Josu Imanol Unanue, Udiarraga Garcia, Joseba Errekalde. Diagnostiko batek guztiz markatutako hiru bizitza dira, ia osorik emanak GIB birusa dutenen eskubideen aldeko ekintzailetzara. Hirurentzat, 80ko urteetan hasi zen bizitzaren zati hori, izurria agertu zenean, bortitz: aski gazteak ziren orduan. Aparteko indarra dute hiesaren pandemiaz dituzten oroitzapenek, egiten dituzten gogoetek , eta memoriaren lausoetatik berreskuratu beharrekoak dira. Esanahi erantsia dute, gainera, orain: beste pandemia baten erdian.
Donostian, Kursaalean, GIBdunei elkartasuna erakusteko xingola gorria argiztatuta. ©JON URBE / FOKU

GIBarekin bizitzen, gaur

A. Iraola - O. Teyseyre Koskarat

Urtero atzematen dira positibo berriak. Infektatuek badituzte aparteko arazoak; gizartean nor izateko bidean sortuak dira gehienak: 'GIB sozialak' eragindakoak.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.