Literatura. 'Julien Vinsonen hegaldia'

Humanitateen berpizte baterako

Egilea: Patxi Zubizarreta. Generoa: Eleberria. Argitaletxea: Alberdania.

Aiora Sampedro -

2019ko maiatzak 12

Humanitateak etenik gabeko kinkan dauden zientziaren arloa dira. Azken egunetan jakin dugu Brasilgo Bolsonaro presidenteak zientzia humanistikoen gaineko Estatuaren babesa murriztuko duela, mozkin ekonomikoak ematen dituzten zientzien mesederako; Espainiako gobernuaren aurreko legegintzaldi batean ere, Batxilergoko ikasketetatik Humanitateetako alorreko zenbait ikasketa baztertu zituzten. Erradikalki kontrakoa dugu Patxi Zubizarreta ordiziarrak argitaratutako nobelaren ikuspuntua. Alberdaniaren eskutik Julien Vinsonen hegaldia liburukia argitaratu berri du idazleak, eta izenburuak aurreratzen duen moduan, euskaldunoi ezaguna zaigun hizkuntzalari frantsesaren inguruan pentsatutako lana da, baina, haren bizitzaren inguruko disertazio soila izatetik urrun, lanak saiakera, dokumentazio historikoa, fikziozko kontaketa eta abar biltzen ditu. Zubizarretak, Julien Vinsonen irudia aitzakia harturik, haren gaineko ikerketa-lan bat aurkezten dio irakurleari, jolas literario baten bidez, Vinsonen bizitza ikertzen dabilen pertsonaia fikzionatuz eta, tartean, hainbat literatur tradiziotako testu ezagunak txertatuz, nolabaiteko osotasunaren bila. Beraz, artefaktu literarioa ezeren gainetik humanismoaren laudapen grinatsua da.

Aurrekoari helduz, egileak lana bi plano bereizitan (idazketaren formatuan ere nabari da desberdintasuna) egituratu du: batean, Vinsonen inguruko ikerketa-lana egiten ari den pertsonaiaren fikziozko istorioa kontatzen da, eta bestean aipatutako hizkuntzalariaren eta euskara ikertzera Euskal Herrira gerturatutako beste euskalari batzuen inguruko pasarteen lekukotasuna ematen da. Bien arteko trantsizioa, alabaina, han eta hemen txertatutako kontakizunek markatzen dute. Beraz, Zubizarretaren eskutik istorioen eta historiaren arteko desberdintasuna lausotzen da. Borgesen ipuin hartan bezala (lanean egileak berak zeharka aipatua), historiaren testigantza fikziozko diskurtsotik gertukoa dela hautemango du irakurleak.

Bainaren bat jarriko nieke tarteka txertatuta ageri diren hainbat literaturatako tradiziozko kontakizunei. Badirudi istorio nagusia osatzeko moduan kontatuak izan direla, baina emaitza nahiko arraroa gertatzen da, era arbitrarioan hautatuak diruditelako. Bestalde, Euskal Herrira Vinson ikertzera etorritako neskaren inguruko fikziozko kontakizunaren nondik norakoak gehiegi saiatu barik aurreikus ditzake irakurleak.

Hala ere, bi alderdi horiek saihestuz, orokorrean, irakurketa atsegina da. Behin entzun nion unibertsitateko literatura irakasle bati nobela bat ona edo txarra den epaitzeko, irakurri ondoren buruan irudirik sortu ote zaion baloratzen duela; agian horrelakoa behar luke liburu on batek, gainerako zentzumenei, lotura arbitrarioak egiteko askatasuna emango diena. Antzerako sentsazioa izan dut aipagai den liburua irakurtzerakoan, ia ahaztuak nituen pasadizoak gogoratuz.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Donostiako Raiundo Berri taberan izan zirenak PCR proba egiteko zain, Okendu kultur etxean gaur goizean. ©Gorka Rubio/FOKU

500 positibotik gora atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Atzo baino 119 kasu gehiago izan dira. Ospitaleratzeak areagotu egin dira azken orduetan.

Lasarte-Oriako klasururako konbentua itxita, gaur. ©Javier Etxezarreta / EFE

Lasarte-Oriako klausurako komentu bateko moja guztiek positibo eman dute

Berria

Hamar izan dira positiboak guztira. Alkateak adierazi du agerraldia kontrolpean dagoela.

Kutsatze kopuruen azken datuek gora egin dutela ikusita zientzialariak gaineratu du gaitzak “arazo bat” izaten jarraitzen duela. ©Gorka Rubio / FOKU

Bengoak uste du egoera «larria» dela

Aloña Beraza Peña

Ikuskaritza independente bat eskatu dute gertatu dena ikertzeko, egin diren hutsegiteak berriz ere egin ez daitezen, eta aurrera begira ikasteko.

PCR proba egiten gaur, Donostiako Okendo kultur etxean. ©Gorka Rubio/FOKU

Gasteizko Kilimanjaro diskotekan eta Xixilu jatetxean, eta Galdakaoko Muguru tabernan egon zirenei proba egiteko eskatu die Jaurlaritzak

Berria

Gasteizko diskotekan uztailaren 17tik abuztuaren 6ra izan zirenek egin beharko dute testa, eta uztailaren 31tik abuztuaren 4ra jatetxean egondakoek. Galdakaon, tabernan uztailaren 27tik abuztuaren 4ra egon zirenek.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna