Adinekoen bakardadea eta zaurgarritasuna

Laura Gallo Rodriguez - IKEI Research & Consultancy

2019ko ekainak 30
Euskadin, bakarrik bizi dira 65 urtetik gorakoen %23. Hau da, pertsona bakarra bizi da 65 urtetik gorako 106.600 lagunen etxean: emakumeak 79.500 dira, eta gizonak, 27.100 (INEren Inkesta Jarraituaren 2018ko datuak). Gainera, gero eta gehiago dira. Azken urtean IKEIk Hurkoa fundazioarekin Arrasaten, Azkoitian eta Pasaian eginiko zenbait ikerketaren argitan, ondorio interesgarri batzuk atera daitezke. Azpimarratzekoa da gero eta adineko gehiago bakarrik bizitzeak zerikusia duela Euskadiko adinduek bizimodu autonomo eta independentea egiteko duten gaitasunarekin. Bakarrik bizi diren adineko gehienak nahiko ondo moldatzen dira bai eguneroko jarduera eta zeregin oinarrizkoetan, bai jardun instrumentaletan —telefonoa erabili, etxeko lanak egin, dirua gobernatu...—. Gainera, osasun ona dute, eta bitarteko egokiak ere bai harremanak izateko eta gizartean eta komunitatean parte hartzeko. Hain zuzen, 65 urtetik gorakoetan, bakarrik bizi diren hamar lagunetik zazpik baieztatu dute bizi kalitate ona dutela.

Gainera, egiten ari diren ikerketei esker, badago modua arrisku eta zaurgarritasun faktoreak identifikatzeko bakarrik bizi diren adinekoen artean. Ongizate emozionala da pertsonen bizi kalitatearen gakoetako bat. Gutxi gorabehera, bakarrik bizi diren 10 adindutik bik adierazi dute askotan bakarrik sentitu direla joan deneko hamabi hilabetean. Gizarte sarea edukitzea eta nork lagundu izatea funtsezkoa da bakardadea leundu eta zaurgarritasunari ihes egiteko. Bakarrik bizi diren adineko gehien-gehienek baieztatu dute harreman onak dituztela familiarekin eta badutela laguntza nahikoa.

Hala ere, familiak ondo lagunduta dauden arren, gure gizarte aurreratu honetako fenomeno bat da bakardadea, arretaz erreparatu beharrekoa. Orain arteko datuen arabera, egiaztatuta dago badirela gure artean sozialki bakarturik dauden adineko asko, familiarik ez dutenak edo familiarekiko harremanik gabeak, eguneroko martxan lagun egiten dien eta premialdi edo krisialdietan n laguntzen dien adiskiderik gabeak. Kezkatzekoa da halako pertsonak ikusezin bihurtu izana gizartearentzat. Horregatik, abian jartzen hasiak dira bakardade egoerari aurrea hartzeko egitasmo batzuk. Bilboko Udalak, esaterako, programa bat du, Begirada Aktiboa izenekoa, gizarte antenen sare aktibo bat sortzeko: adinekoek, entitate profesionalek eta oro har herritarrek osatuko dute, eta bakardade egoerak atzeman eta konpontzeko bidean jartzea izango du helburua. Donostian, berriz, Lkaleak proiektua dute adinduentzako babes sareak sortzeko; Egia auzoan lantzen ari dira, eta helburua da argitzea zein diren gakoak sare formal eta informalak egituratzeko, egoera zailean dauden adinduak lagundu eta zaintzeko, eta gizartearekin duten harremanari eusteko edo handitzeko. Frantzian, La Poste izeneko posta enpresak Veiller sur mes parents deritzon programa du (Nire Gurasoak Zaindu): zerbitzu berri bat eskaintzen die bakarturik dauden adinduei, herrialdeko txoko guztietan duen egiturari esker.

Halako egitasmoek laguntza publikoa izan behar dute, eta ezinbestekoa dute herritarren eta bizilagunen parte hartzea ere. Halakoek oinarriak jarri behar dituzte bakardade edo zaurgarritasun egoerarik izan ez dadin —eta batzuetan ez da izaten pertsona oso zaharren egoera soilik— eta bermatu dadin bakarrik bizi direnek gizarte babes nahikoa edukiko dutela bizi kalitate egokia izateko eta beren etxean bizitzen segitzeko, ahalik eta denbora gehiena.

( Erredakzioan itzulia )

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna