Albistea entzun

Jardunaldi feministak

Hagin zorrotzak bortxari

Autodefentsa feminista indarkeria matxistari erantzuteko tresna dela berretsi dute Durangoko topaketetan. Justizia eredua aldatu beharra nabarmendu dute
Indarkeriarik gabeko bizitzei buruzko mahaia, atzo, Durangon.
Indarkeriarik gabeko bizitzei buruzko mahaia, atzo, Durangon. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maite Asensio Lozano -

2019ko azaroak 3 - Durango

Indarkeria matxistari nola aurre egin, horra feministen kezka eta hausnarketa gai nagusietako bat. Auziak egun duen konplexutasunari heldu zioten atzo Durangon (Bizkaia) Euskal Herriko V. Jardunaldi Feministen bigarren egunean, Indarkeriarik gabeko bizitzak eraikitzen mahaian. Mugimendu feministak du bortxa kontzeptualizatzeko eta erantzunak asmatzeko zilegitasuna, Medeak taldeko kide Josebe Iturriozen arabera: «Gure gorputzek indarkeria matxista jasaten duten aldetik, feminismoak artikulatu behar du bortizkeriari buruzko diskurtsoa». Hortzak zorrotz erakustearen alde agertu zen, eta autodefentsa feminista aldarrikatu zuen: «Baina feministon apustua ezin da izan indarkeriaren apologia: gure xedea ezin da izan gero eta gizarte bortitzagoak edukitzea. Erantzuna ez da 'indarkeria bai ala ez', baizik eta begirada konplexuago bat. Indarkeriaren teknika performatiboez berriz jabetu behar dugu, baina inteligentziaz, eta elkar zainduz».

«Indarkeriak gizartean duen funtzioa sistema heteropatriarkalari eustea da», gogoratu du Iturriozek. Eta beldurra eragitea: «Egiaz emakume egiten gaituena ez dira genitalak, baizik eta beldurrez bizitzera kondenatuta egotea. Eta indarkeria erabiltzeko gaitasunak egiten ditu gizonak gizon». Hain justu, izua «aldez aldatu» beharra lelo gisa erabili izan du Iruñeko Farrukas kolektiboak: «Eraso matxisten errua emakumeoi egozten zaigu, baina noiz hasiko dira gizonak haien maskulinitatea auzitan jartzen eta euren pribilegioak desegiten? Noiz hartuko dute ardura? Guri ez erasotzeko adinako beldurra senti dezaten nahi dugu».

«Biolentziari biolentziaz»

Autodefentsa kolektiboa praktikan jartzen hasi zen talde hori 2014an, aurreko urteetan sanferminetan izandako eraso sexisten harira; haiek abiatu zituzten gaueko manifestazioak: «Emakumeoi debekatutako ekintzen eta sinboloen bidez egin genuen: beltzez, aurpegiak estalita, gauez, espazio publikoak okupatuz etaeta emakumeen rolak irauliz». «Biolentziari biolentziaz erantzutearen» zilegitasuna defendatu dute: «Biolentzia ukatu egin zaigu emakume gisa sozializatu garenoi: ez dago baimendua guk sor dezakegun bortizkeria, baina onartu egiten da gu hil gaitzaten. Bada, guk egiten duguna geure burua defendatzea da».

Autodefentsaren beste dimentsio batez mintzatu da Emakume Internazionalistak elkarteko kide Begoña Zabala. Garai batean tratu txarrak salatzen zituzten emakumeekin egiten zuten lanaz oroitu da: «Interesgarria litzateke erasoen aurkako batzordeen rola berreskuratzea, nahiz eta egun agian legez kanpokoa litzatekeen, adibidez, erasotzaileen argazkiak zabaltzea». Ildo horretan, Nik sinesten dizut leloa txalotu du: «Errugabetasun presuntzioaren aurkakoa dela esango digute, baina guk ez dugu zuzenbide penalarentzat lan egiten, baizik eta emakumeentzat».

Bortizkeriaren ingurukoa ez da eztabaida berria jardunaldi feministetan. Zabalak gogoratu du politika publikoekin lotuta jorratu izan dutela: «Hasierako jardunaldietan geure buruari galdetzen genion zergatik kudeatu behar genituen guk publiko izan behar luketen auzi eta zerbitzu batzuk; eta azkenekoetan, feminismo instituzionala ezarrita zegoela, galdetu genuen non dagoen gure espazioa, erakundeek lan hori guztia beren gain hartu badute».

Justizia birpentsatzera

Egun, justizia sisteman dago instituzioei lotutako eztabaidaren ardatzetako bat, Justizia Feminista mintegian egindako gogoetek agerian utzi dutenez. Epaitegien jardunari buruzko debatea kartzela urteez harago doala azaldu du Joana Etxanok: «Zigor kodea gogortzeak ez du lortu erasoak desagertzea, baina bai diskurtso autoritarioa nagusitzea, eta maiz epaituak emakumeak izatea». Bat etorri da Zabala: «Kontua ez da guk pentsatzea espetxeek ez dutela berriz hezteko gaitasunik, baizik eta ea haiek nola plantea dezaketen berriz heztea, ez badira aurrez hezteko gai izan?».

Edonola ere, Justizia Feminista mintegiko kideek onartu dute beste justizia eredu bat pentsatzea «zaila» dela, «mendekuaren eta zigorraren diskurtsoa oso errotuta dagoelako». Baina diskurtso berriak sortzearen alde agertu da Mari Luz Esteban: «Justizia ez da ematen edo banatzen den zerbait, baizik eta guztion artean eraiki beharreko zerbait, behetik gora. Eta komunitatea ez da espazio neutroa; beraz, tresnak jarri beharko dira komunitatea ahalduntzeko, eta mugimendu feministak badu zeresana hor».

Bidean sortzen diren zauriak nola sendatu; horra feministen beste kezka bat. Osatzeaz aritu dira Bilgune Feministako kideak, prozesu horiek feminismotik lantzeaz, eta antolatzearen garrantziaz: «Militantziak bizigarria izan behar du, baina militantziak berak sendatzen gaitu».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Donostialdeko ESIko zerbitzuburuen ordezkariak, gaur, Gipuzkoako Medikuen Elkartearen egoitzan. / ©Foku

Harreman «asimetrikoak» hausteko bitartekaritza talde bat eskatu dute Donostialdeko ESIko zerbitzuburuek

Iosu Alberdi

Kargugabetzeak egiteko modua kritikatu dute, eta Jaurlaritzarekin eta Osakidetzako zuzendaritzarekin hitz egiteko mahai bat eskatu dute, «egoera konpontzeko». Zenbait eskaera zehatz egin dizkiote Osakidetzari.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramailea, artxiboko argazkian. / ©Endika Portillo, Foku

Zupiriak esan du Osakidetzaren lan ildoarekin «erresistentzia» agertzeagatik egin direla kargugabetzeak

Edurne Begiristain

Gotzone Sagarduik Eusko Legebiltzarrean agerraldia eskatu du, Donostialdeko ESIaren egoera azaltzeko.

Aranzadi zientzia elkartea desobiratze lanetan, Urduñako hilerrian ©Irekia

Urduñako espetxe frankistako hogeita hamar presoren gorpuzkiak aurkitu dituzte herriko hilerrian

Berria

Aranzadi zientzia elkartea ari da gorpuzkiak lurpetik ateratzen. Gogora institutua biktimen senideekin harremanetan jarri da.

Antton Kurutxarri EEPko lehendakaria agerraldi batean ©Guillaume Fauveau

EEPko ordezkariek Parisen isiltasuna deitoratu dute

Garazi Aduriz Zuñeda

Irailean egin zuten bilkura Frantziako Hezkuntza Ministerioarekin. Azterketak euskaraz egiteko eskubidea aipatu zuten nagusiki.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.