Albistea entzun

'Erretzaile damutuen konpainia'

Beltzaren koloreak

Idazlea: Aingeru Epaltza. Argitaletxea: Elkar.

Asier Urkiza -

2022ko azaroak 27

Aingeru Epaltzak 2000. urteko Rock'n'roll hartako Edu Saragueta kazetaria berreskuratu du Erretzaile damutuen konpainia eleberrirako. Idazle generozalea da Epaltza, izan ere, aipatu bi eleberri beltzekin batera, Erresuma eta fedea trilogia historikoa ere eman zuen argitara 2006tik 2013ra. Genero beltzaren arauei jarraiki eraikitako nobela dugu Saraguetaren abentura berria. Antiheroiaren paperean are hondoratuago ageri da protagonista, ustez bizitza profesionaletik aparte. Bat-etortze zenbaitek, lan eskaintza bat tarteko dela, kasu berri baten peskizan jarriko dute, baina. Generoak ohi duen gisan, gizartearen erretratu zorrotza eskaintzen du liburuak. Gizarte jakin batena, Nafarroarena, eta, zehazki, orriotan orain Iruñea orain Pamplona den hiriburuarena.

Eleberri zorabiagarria da, bere on eta gaitz. Kontakizunak arrapaladan egiten du aurrera; haatik, xehetasunetan laketzea maite du Epaltzak, batik bat pertsonaien izaeraren arrastoa ematen duten eszena girotze biziekin eta baita elkarrizketa zoliekin ere. Edu Saraguetari Iruñeko komunitate islamiarra ikertzeko mandatua eman diote NTV telebistatik. Horri buruzko erreportajea egin behar du, bi aste doi baino ez daukala hura burutzeko. Iruñeko Arrosadia auzoan bizi da Edu, etorkinez betetako auzo proletarioa berau. Inguru horren eta protagonistaren emazte ohiaren bizilekuaren arteko talka nabaria da nobelan. Zereginari helduta, Saraguetak laster ikusiko du bere burua kontu zikinagoetan katramilatuta, islamiar terrorismoa, azpijoko politikoa eta ustelkeria uztartzen dituen koktel kargatu samarrean. Halere, bilbe detektibeskoak aurrera egin ahala Eduren bizitzaren ingurukoak ere aletzen ditu idazleak. Eduren erlazionatzeko zailtasunak eta bizitzari aurre egin ezina sumatzen dira dekadentziak jotako bere bizimoduaren kontaketan.

Umoreak toki handia hartzen du narrazioan. Sexuak beste horrenbeste. Oro har, adin ertaineko gizon heterosexualaren trufa dario Epaltzaren lumari. Protagonistaren lepotik barre egiten du irakurleak, bere heldutasun faltaz eta irrigarri geratzeko gaitasunaz. Aire misoginoa dabil Erretzaile Damutuen Konpainiaren hamaiketakoan zein Eduren emakumeekiko tratuan, narrazioan aurrera lurrunduko dena. Irakurleak enpatia ere sentituko baitu protagonistarekin, momentu giltzarrietan izandako jokabide gizalegezkoa dela kausa. Istorio polizialak behartuegia irudi dezakeen arren, autoreak badaki hori pertsonaien arteko tirabirekin estaltzen, baita gizarte iruzkin kritiko bezain sotilekin ere. Ez erabat, amaiera aldera eleberria gehiegizko abiadura dela-eta lautzen denez, ekintzaz ekintza irakurlea sorgortzeraino. Generoaren kanona dela jakinik ere, meskitaren afera argitzeko presak kalte egiten die bestelakoei, hala nola pertsonaien gatazkei. Edonola ere, genero beltzaren adibide gaurkotu eta gurera egokitutakoa dakar Epaltzak, begirada umoretsua zuzentzen diona sexu (aniztasuna), arrazakeria edota gizartearen proletarizazioa bezalako fenomenoei. Hala, eleberri beltzaren bidetik koloretako Iruñera.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ez dakit hizkuntzak ez ote nauen ni menderatzen nik bera baino gehiago»

Itziar Ugarte Irizar

Mundu baten bukaera bizitzearen kontzientziaz eta pertsonala eta kolektiboa «harmonizatzeko» nekeaz aritu da 'Landura' lan berrian. Hamargarren poema liburua du, eta, bide horretan, komunitate bati idaztearen sentipena izan du lagun.

Bingen Zupiria sailburua eta Aizpea Otaegi Errenteriako alkatea, atzo, liburuaren egileekin. ©ANDONI CANELLADA / FOKU

Arbola sendoa musikaren ekosisteman

Naroa Torralba Rodriguez

'Musikaste 1973-2022. Euskal musikaren 50 urte' liburua eman du Eresbilek. Jaialdiak mende erdia bete duela-eta argitaratu dute

Maialen Lujanbiok idatzi du liburuko testua, eta Arrate Rodriguezek ondu ditu ilustrazioak. Irudian, bi egileak, atzo, Donostian. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute

Miren Mujika Telleria

'Traste arrunten barruan zuk zer ikusten duzu?' album ilustratua argitaratu dute Maialen Lujanbiok eta Arrate Rodriguezek, Pamiela argitaletxeko Bagara sailean. Albumak Rosa Valverde artistaren lana ezagutaraztea du xede

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.