Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Sexu ikusezina

Ane Pescador - Donostia ospitaleko erizaina

2021eko apirilak 18

Duela urte gutxi arte, emakumea zientziaren arlo ugaritatik kanporatua izan da. Medikuntza tradizionala izan da arlo zientifiko horietako bat. Gizona izan da abiapuntu, gizona izan da ikertua gizakia ulertzeko xedearekin, bertan egindako ikerketak emakumezkoentzako erabat baliagarri izan zitezkeelakoan. Baina errealitatea desberdina da; izan ere, bi sexuek ez dituzte ez gorputz berdinak ezta prozesu biologiko berdinak ere. Genetikoki, fisiologikoki zein endokrinologikoki desberdinak dira gizonak eta emakumeak. Metabolismo desberdinak dituzte, eta, hortaz, sendagaiekiko erreakzioak ere ez dira berdinak.

Historikoki, gizonezkoetan ikertuak izan dira sendagai gehienak. Ikerketa hauetan emakumezkoak ikertu direnean partaidetza oso txikia izan da. Hortaz, emakumezkoen batez besteko pisua gizonezkoena baino txikiagoa dela kontuan hartuta, oro har, euren pisuagatik dagozkien baino dosi handiagoak jaso izan dituzte emakumezkoek. Gantz portzentajea ere emakumezkoetan handiagoa izanik, zenbait sendagairen administrazio bolumenean eragina du. Hau honela izanik, emakumezkoengan hainbat farmakok eduki dituzten albo ondorioak handiagoak izan dira.

Bestalde, gaitzak ez dira beti sintomatologia berarekin agertzen emakumezkoetan zein gizonezkoetan. Duela urte gutxi arte, gizonezkoen sintomatologiara zuzenduta zeuden ikerketak, gaitz horiek emakumeengan sortzen zituzten sintomei, komorbilitateari, eboluzioari edota medikazioekiko zituzten erantzunei jaramonik egin gabe.

Esaterako, bihotzeko bat pairatzen duten adin bereko gizonezkoen eta emakumezkoen artean, emakumezkoek hiltzeko %50eko arriskua dute, gizonezkoen %30aren aldean, pairatzen dituzten sintomak ez dituztelako «normaltzat» hartzen, eta antsietatea bezalako sintomekin lotzen dituztelako. Ondorioz, berandu eskatzen dute laguntza.

Bitarte horretan, emakumeen inguruan egindako ikerketek lotura handia izan dute beren sexualizazioarekin eta ernalkuntzarekin. Kontrazepzio pilula ugari atera dira emakumezkoentzat eta oso gutxi gizonezkoentzat, haurdunaldiaren pisua emakumeengan utziz. Gainera, bigarren mailako ondorioei ez diete pisurik aitortu industria farmazeutikoek: gogo aldartearen aldaketari, libidoaren jaitsierari eta tronbosi arriskuari, besteak beste.

Zorionez, ikerketek aurrera egiten dute egun, emakumea hankadun umetokitzat ikusteari utzita eta ikerketak emakumearen ezaugarri biologikoetan oinarrituta. Baina, txertaketa tronbosi arriskuagatik eten den bitarte honetan, oraindik ere badira tronbosi arriskuak sortzen dituzten pilulak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Aitziber Sarobe eta Ainara Kaltzakorta, atzo, Ekotopaketen lehen mahaietako batean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Kolektiboki ekiteko dei ozena

Maite Asensio Lozano

Krisi ekosozialari nola erantzun aztertzeko, Ekotopaketak egiten ari dira asteburuan Portugaleten, 'Azken krisia, gure garaia' lelopean

Herritarrek larunbat eguerdian egindako mosaikoa. ©FOKU

Usansolo udalerri bilakatzearen aldeko mosaiko herrikoia egin dute hainbat bizilagunek

Iñaut Matauko Rada

40 urteko ibilbidearen ostean, azken urratsa falta zaio Usansolori (Bizkaia) udalerri bilakatzeko: Bizkaiko Batzar Nagusietako bozketa gainditzea. Desanexioaren aldeko hainbat ekitaldi egin dituzte gaur.

Los Arcos zirkuituaren inaugurazio ekitaldia, 2010eko ekainean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Los Arcos kostatu zenaren %10ean saldu du Nafarroako Gobernuak

Joxerra Senar

Gobernuko arduradunak pozik agertu dira salmentarekin, urtero lau milioi euroko gastua baitzuen zirkuituak. Zazpi milioitan saldu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.