Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Azal eta hezurrezkoak

Gizon bat etxean, Galizian.
Gizon bat etxean, Galizian. CABALAR / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ane Pescador - Donostia ospitaleko erizaina

2020ko azaroak 1

Konfinamendua. Haren eskutik isolamendua, tristura, beldurra, ezjakintasuna, umorearen aldaketak, apatia, antsietatea… horrelakorik inoiz denok pairatu dugu itxialdian. Eta horrelakoak neure azal eta hezurretan pairatzen nituen bitartean, osasun mentaleko erabiltzaileekin eta langileekin akordatzen nintzen. Gizarte honetan oso estigmatizatuta eta ahaztuta dagoen talde horrekin. Horregatik, osasun mentalean espezializazioa egina duen Irantzu Rubio erizainari pandemia garaian bere lana nolakoa izan zen galdetzera animatu nintzen.

Konfinamenduan erabiltzaileek arreta jaso zuten: batzuek etxerako ospitaleratzearen bidez, beste askok telefonikoki. Telefonikoak ziren jarraipenen maiztasuna handitu egin zen. Erabiltzaile hauek haien gaitzagatik sarritan isolamendua berezkoa dute eta honi uneko isolamendua eta beldurra gehitu zitzaizkion, osasun profesionalak haien beldurrak kitatzeko erreferente bilakatuz. Osasun mentaleko kronikoen ospitaleetan, ospitaletik kanpo gertatzen ari zena azaltzea zaila izan da: askotan ez dute egoera ondo ulertu, kolpetik bisitak oso murriztuak izan dituzte (duela bi hilabete arte ez dute bakar bat ere jaso) eta segurtasun distantzien harira harreman terapeutikoak gizatasun handia galdu du. Izan ere, aspalditik ezagutzen dute elkar osasun profesionalek eta erabiltzaileek, honek harreman terapeutiko estu eta berezia sortzen du, baina, bat-batean harreman hori erabat aldatzera behartua ikusi dute beren burua, errutina aldatzera. Kontuan hartu behar da zeinen garrantzitsua den errutina osasun mentaleko hainbat erabiltzailerentzat. Errutinaren norabideak zehazki norantz jotzen zuen jakin gabe gelditu dira, jarraibidetzat dauzkaten osasun profesionalak galduta ikusi dituzte. Beste behin ere, ezjakintasuna, beldurra eta antsietatea areagotzen dituzten egoerak.

Bestalde, hainbat lantaldetako lana indibidualki egin behar izan dute eta erabiltzaileek hori negatiboki igarri dute; izan ere, osasun profesionalen enpatia jaso duten arren ez dute «berdinen arteko» elkar laguntza hori eduki.

Harreman terapeutikoan gizatasuna galdu izana azpimarratzen dute langileek, prebentzio neurriek eta haiek sortzen duten lan kargak eraginda. Formula berriak bilatu behar izan dituzte aurrez ematen zuten arreta emateko. Baina jakin badakite aurrez zegoen arreta berdina emateko lanean jardun beharreko ordu kopurua handiagoa dela. Baina osasun arlo guztietako profesionalek aldarrikatzen duten moduan, nondik atera denbora hori?

Konfinamendu garaian indibidualki bizi izan ditugun egoeren harira, baliteke etorkizunera begira osasun mentalarekiko dagoen estigma gutxitzea, guztiok azal eta hezurrezkoak garela jabetzea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Moderna txertoaren bi bial. ©Guillaume Fauveau

Moderna txertoa baizik ez dute jarriko Iparraldeko txertaketa guneetan

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak erran du «dosien kontserbazioagatik» hartu duela erabakia. Pfizer txertoaren dosi bat jarri behar dutenek eta 30 urtetik beherako herritarrek osasun langile independenteengana jo beharko dute hemendik aitzina.

Ziburun hildako hiru migranteen heriotzak salatzeko protesta ©Guillaume Fauveau

Ziburun trenak harrapatuta zaurituriko etorkinak eta hiru elkartek salaketa jarri dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Nahi gabeko hilketagatik, bizia arriskuan jartzeagatik, nahi gabeko zauriengatik, eta pozoitzeagatik jarri dute salaketa Cimade, Anafe, eta Gisti elkarteek, istriputik zauriturik atera zen etorkinarekin batera.

Marifran Aranjuelo. / ©Maialen Andres, Foku

«Gezur asko esan dizkigute metroari buruz»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Donostiako metroaren aurkako borrokak eta migratzaileen eta presoen aldekoak bizi dute, gaur egun, Aranjuelo. Ez zaio batere gustatu Donostiak azken urteotan izan duen eraldaketa.

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.