Albistea entzun

KRITIKA. Donostiako 83. Musika Hamabostaldia

Keinuaren marruskadura

Marta Garcia -

2022ko abuztuak 19

Quartetto Maurice

Musikariak: G. Pivitera eta L. Bertolino (biolinak), F. Vernero (biola), A. Pivitera (biolontxeloa). Egitaraua: H. Lachenmann, E. Kurt eta F. Verunelliren obrak. Lekua: Donostiako Kursaala. Eguna: Abuztuak 17.

Maurice laukoteak asteazkenean eskaini zuen kontzertuaren programak azken hamarkadetako abangoardiak ekarri ditu gurera: musika garaikidearen zirkuluan arras ezagunak diren bi izen eta bidean dagoen beste bat.

Lehena, Helmut Lachenmann, XX. mendearen erdialdean Luigi Nonoren ikasle izandakoa, eta musika instrumental konkretuaren sortzailea. Soinuaren emaitza bainoago, unean-unean sortzen den entzute testuingurua zein soinuak berak ekoizteko behar dena jartzen ditu bere obraren erdigunean; bere zehaztasuna, hortaz, ez da zein soinu ekoizten den, baizik eta nola. Keinuak garrantzia du horretan, baita entzulearen jarrerak ere. Eta, noski, azken hori testuinguru sozialak baldintzatzen du. Musika sorkuntza errotzen duten lokailu sozialak azaltzen dira bat-batean. Grido bere azken hari laukotea da, 2001ekoa; oraindik topatu daiteke bertan konkretutasun horren arrastorik, harien igurtzien hartu-emanean zein erdiko sekzioaren asalduran.

Bigarrena, Francesca Verunelli, azken urteotan sari ugari jaso dituen konpositore italiarra. 2017-2018 artean idatzi zuen Flowers3# (Dripping), modu tragikoan hildako lagun batentzat. Esekiduran dagoen obra bat dela dirudi. Lachenmannen laukotearen antzera, keinuaren indarraz baliatzen da, baina denboran etenaldia egiteko.

Bi obren artean, estreinaldi absolutu bat, garaikidearen marka gorena: Egemen Kurt turkiarraren Loquela Codex. Konpositore gaztea izanik —20 urte—, Pablo Sorozabal Nazioarteko Hari Laukoterako Konposizio Lehiaketaren azken deialdia irabazi du. Obra bizia da, kolore eta ehunduren kontrastean arnasa hartzen duena. Lau mugimenduak, soinuen bat-batekotasuna azpimarratzeaz gain, arkuaren jolasean luzatzen dira, Kurtek berak adierazi duen moduan, esperientzia «desorekatua eta asimetrikoa» sortuz.

Dena oso garaikidea. Kide dugun garai hau ulertzea baino ez zait geratzen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Annie Ernaux. / ©Nobel Sariak, @NobelPrize

Annie Ernauxek irabazi du Literaturako Nobel saria

Iñigo Astiz

Stokholmen eman du sarituaren berri Suediako Akademiak, eta literatura fikzioaz harago zabaltzeko egindako lana laudatu dio idazleari. Iaz Abdulrazak Gurnah eleberrigileak irabazi zuen saria.

'Denboraz', Txakur Gorria proiektuaren azken lana

Unean uneko argazkiei beste arnasaldi bat

Ainhoa Sarasola

Denboraz, galde-erantzunen bilduma liburua eman du Txakur Gorriak. BERRIAn idatzitako zutabeen txatalak testu eta ilustrazio berriekin josiz, denboraren joanaz gogoeta egin dute. Txakur Gorriaren webgunean, BERRIAren online dendan eta Durangoko 57.  Azokan egongo da eskuragarri.

Aingeru Epaltza, 'Erretzaile damutuen konpainia' liburua eskuan duela, gaur goizean, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Aingeru Epaltzaren 'Erretzaile damutuen konpainia': kolore askotako nobela beltza

Andoni Imaz

Aingeru Epaltzak Edu Saragueta pertsonaia «berpiztu» du 'Erretzaile damutuen konpainia' nobelan, 'Rock'n'roll' idatzi eta 22 urtera. Haren bidez begiratu dio «Iruñea multietnikoari».

Nafarroako Orkestra Sinfonikoak Luis de Pabloren —argazkian, erdian— eta beste hainbat konpositoreren lanak interpretatuko ditu gaur. ©BERRIA

1972ko Iruñea harritu zuten doinuak akordura

Uxue Rey Gorraiz

Gaur hasiko dira 72-22 Topaketak Iruñean. Urriaren 18ra bitarte, eta orain dela 50 urtekoak gogoan, askotariko jarduerek eta emanaldiek artez jantziko dute hiria. Musika berebizikoa da gaur: Teresa Catalanen eta Tomas Marcoren solasaldi bat aurrena, eta Nafarroako Orkestra Sinfonikoaren kontzertua ondotik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...