Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Dantza egarria

Kanpai konpainiako bi dantzariak, obraren une batean.
Kanpai konpainiako bi dantzariak, obraren une batean. GERMAN JAUREGI Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2020ko azaroak 20

'Lathe biosas'

Konpainia: Kanpai. Zuzendaritza, koreografia eta dantza: Natalia de Miguel, Jorge Jauregi Allue. Musika-konposizioa eta interpretazioa: Niko Hafkenscheid. Argiak: Niko Hafkenscheid, Stephane Menigot. Jantziak, testuak eta eremu eszenikoa: Kanpai. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Azaroak 18.

Dantza egarriak bultzatuta hurbildu naiz Bilboko Arriaga antzokira Lathe biosas-en estreinaldia ikustera. Hobeto esanda, dantza egarriak eta bi dantzariek nigan pizten duten interesak bultzatuta. Eta gero, izenburuaren misterioak erakarrita ere bai, zergatik ez. Zer demontre ote da Bilboko karteletan aspalditik ikusi dudan ditxosozko Lathe biosas hori? Bada, badirudi Epikuroren maxima bati dagokiola eta grezieraz Bizi itzalpean esan nahi duela.

Orain ez nago seguru ondo bizitzearen filosofia ezarri zuen pentsalaria ados egongo ote zen Kanpai konpainiako dantzarien proposamen hotz eta distantziatuarekin, baina hura edozein dela, bi dantzariak zoru eta atzealde zuriko eremu lainotu batean agertu dira, biak oinutsik eta prakak jantzita, emakumea zuriz eta gizona beltz, arrosa eta grisaren arteko gaman. Ezkerreko bazterrean Niko Hafkenscheid musikaria kokatu da, piano bertikal baten eta ordenagailuaren aurrean, eta hasiera batean haren nota solteek lagundu dituzte eremu eszeniko handian elkarrengandik urrun zeuden dantzarien bira geldo-geldoak.

Anartean, off-eko ahots batek esandako esaldi solteak entzun ditugu. Hasierako hitzak baizik ez genituen garbi aditzen, eta egoera horretan hamar minutu igaro ostean hasi dira dantzarien birak biziagoak izaten itsasoaren soinu moduko baten pean, eta harekin zetozen hots industrial lausotuek nahiko itogarria bihurtu dute giroa.

Bere osotasunean hartuta, aldakorra eta enigmatikoa izan da proposamena, eta emanaldian zehar jarduera fisiko handiko pasarteak supituki bukatu dira figura estatikoen konposizioetan. Edertasun handiko konposizioak izan dira, eta greziar klasikoen figurak ekarri dizkigute gogora, baina era dinamikoan eta iragankorrean, dantzaren izaerari dagokion bezala. Une jakin batean, pianistak, bere postutik altxatu, eta hori koloreko zinta bat ezarri du agertokiaren alderik alde, tinko-tinko eta behegainetik metro batera edo. Zintaren ezarpen horrek areagotu egin du proposamenaren izaera intelektualista, baina, aldi berean, aukera gehiago eman dizkie bi dantzarien eboluzioei.

Bestetik, ez dira falta izan isiltasun erabateko pasarteak eta zeharo geldirik egon diren une luzeak —ikusleen nolabaiteko asperdura eragin dutenak, dena esan behar bada—, baina piezaren izaera lehor eta abstraktua gorabehera, ondo gogoratuko ditugu bi dantzarien prestakuntza eta gaitasun itzela eta haien gorputzekin eraikitzen eta galtzen, bat-batean eratzen eta lurruntzen ziren eskultura haiek, baita ere azken minutuetan biraka emandako une hipnotikoak, eta, zelan ez, zinta horiaren gaineko talde eskultoriko deslai hori, Camille Claudel eta Rodinen estiloa ezinbestean gogorarazi diguna.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Oier Iruretagoiena artista <em>San Sebastian eta fantasma</em> erakusketarako ondutako pieza baten ondoan, Donostiako San Telmo museoan. ©JON URBE / FOKU

Sufrimenduaren estetizazioa

Itziar Ugarte Irizar

Oier Iruretagoienak 'San Sebastian eta fantasma' erakusketa zabaldu du Donostiako San Telmo museoan. Bi parte ditu: martiri erromatarraren iruditik abiatutako lanak eta soinu instalazio bat

Cristina de Middelek Aleatoris Vulgaris seriean sortu dituen collageetako bat. ©BERRIA

Irudiekin kritika egiteko lengoaiak

Ane Eslava

Cristina de Middelek artearen tresnak baliatzen ditu argazkiekin bere ikuspegiak zabaltzeko. Erakusketa bat jarri du Nafarroako Unibertsitateko Museoan

Gure izeneko umea eta haren aita dira Alex Orbe marrazkilariak eta Unai Elorriaga idazleak argitaratutako <em>Jarraitu inurriari</em> liburuko protagonistak. ©HARRIET EDICIONES

Lurrundu egin den ama bat

Iñigo Astiz

Unai Elorriaga idazleak eta Alex Orbe marrazkilariak ama noiz itzuliko esperoan bizi diren aita-alaba batzuen nondik norakoak kontatu dituzte 'Jarraitu inurriari' komiki liburuan

 ©GORKA RUBIO/ FOKU

«Tradizioa etxe zahar bat eraberritzearen moduko zerbait da»

Alex Uriarte Atxikallende

'KlasikAT'egitasmoaren barruan, Kalakanek Euskadiko Orkestrarekin diskoa grabatu du. Hego Euskal Herriko lau hiruburuetan eta Donibane Lohizunen aurkeztuko dute, urriaren 20tik azaroaren 5era bitartean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna