Albistea entzun

Durangoko 54. Azoka. Azokako beteranoak. La Basu eta Imanol Ubeda. Musikariak

«Noiz edo noiz egin beharko diogu aurre prekaritateari»

Garrantzitsutzat dute euren lanak azokan erakustea, baina autogestioan arituta leku bat izatea zaila dela diote, eta musika industrian izandako aldaketetara egokitzea pentsatu behar dela.
JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Itziar Ugarte Irizar -

2019ko abenduak 6 - Durango

La Basu rap abeslariak euskara hutsezko lehen diskoa kaleratu zuen iaz: Ni naiz izotz erregina, eta aurten salmahaia hartzera «ausartu» dela dio. Autoekoizpenean aritzen da, eta hala aritzen da Imanol Ubeda ere, Don Inorrez proiektuarekin: «Aurreko urtean eta aurten ere Musika Zuzenean-eko jendeari esker lortu dugu lekutxo bat egitea gure diskoari, bestela ezinezkoa litzateke». Azokaren ingurumarian ari dira bi musikariak egunotan.

Nola heldu zineten hona aurrenekoz?

IMANOL UBEDA: Deabruak Teilatuetan taldearekin hasi berritan izango zen; lehen diskoarekin, 1995ean. Ez dut uste aurretik etorri nintzenik.

LA BASU: Ni ere ez, ez gurasoekin, ez ikastetxearekin, ez nintzen etorri aurretik. Lehen aldia duela bost urte-edo izango zen, ez gehiago.

Zerrenda eginda zatozte, ala ikusi ahala aukeratzen duzue?

I.U.: Ikusi ahala. Baditut gauza batzuk buruan, baina zerrendarik ez. Are, oraindik ez dut erosi erosi nahi nuena; beste gauza batzuk erosi ditut.

L.B.: Nik ere ez dut zerrenda egiten. Baina urtero pentsatzen dituzu bi edo hiru gauza, eta joaten zara etxera zazpi edo zortzirekin.

Zuek kulturgileak zarete. Zuen ingurukoak etortzen al dira Durangora?

L.B.: Rapa egiten dut... [barrez]. Orduan, ez. Egia da azken urteetan euskal rapa indartzen ari dela. Beti arraroak izan gara euskal musikan, eta jarraitzen dugu izaten. Baina horretarako gaude hemen, erreferenteak sortu nahian.

I.U.: Bai, gure inguruan beti egon da etortzeko joera.

Hemen bizi izan duzuen une kurioso bat.

L.B.: Gaur goizean, etorri da gazte bat eta esan dit: «Aizu, rapeatu ahal didazu, kontzertu bat eman hemen zuzenean?». Gero Ahotsenean jotzen genuela esan diot, eta kontzertuan ikusi dut.

I.U.: Duela lauzpabost urte egon ginen Oier Guillan ta ni Nola belztu behar zuria DVDarekin. Esan ziguten sinatzera etortzeko, etorri ginen, eta ez genuen bat bera sinatu. Baina ondo pasatu genuen.

Baina bat azokari.

L.B.: Nik amodio-gorrotoa diot azokari. Autogestioa egiten dut, eta ez da erraza hemen egotea. Uste dut kontzertu gehiago behar direla; talde asko aukerarik gabe geratzen dira.

I.U.: Bai. Iruditzen zait XX. mendeko mekanismoak daudela indarrean; standen alokairua, adibidez. Autogestioan bazaude eta ez badaukazu salmentarako gaitasun handia, aukera gehiago duzu galerak egiteko irabaziak baino. Iruditzen zait ez dela egokitu garai berrietara, eta diskogintzan gauzak asko aldatu dira.

Bi hitzetan, zertan egin dugu aurrera kultur komunitate gisa?

L.B.: Nire munduan, rapean, azokan egotea pentsaezina zen duela hogei urte. Hemen rocka, punka, euskal musika bai, baina rapa ez. Niretzat abaniko hori zabaltzea oso garrantzitsua da, eta alde horretatik egin da pauso bat.

I.U.: Nik rockean ere ikusten dut egon dela zabalkunde bat. Bada beste kontu bat: hiru belaunaldi gaude kantuan, eta uste dut normalizazio ezaugarri bat dela. Esan nahi du denboran sendotu den eszena bat dagoela, eta horri esker eduki ditzakegu 18 urteko kantariak eta 80 urteko kantariak.

Eta zertan goaz atzera, edo zertan gaude trabatuta?

L.B.: Teknologiak oso azkar doaz aurrera, eta diskoak saltzea ez da erraza orain. Niri beti galdetzen didate: «Euskal musika zer da, euskaraz egiten dena?». Niretzat, bai. Gero, nire lehen diskoa gaztelaniaz dago, eta abesti bat dago euskaraz; hemen egoteko, eduki behar duzu %33 euskaraz, eta ez digute uzten saltzen. Baina gero badaude liburuak osorik erdaraz. Nor zaren, egin ahal dira gauzak edo ez.

L.B.: Iruditzen zait noiz edo noiz aurre egin beharko diogula prekaritateari. Hemen enpresa pribatuen iragarkiak daude, dirua dago, baina Ahotsenera etor daiteke talde bat Mauletik eta ez diote dietarako ere ematen. Instituzioei zuzendutako kritika bat da. Duindu ditzagun baldintzak.

Aurtengo uztako bina ale?

I.U.: Ba eskuetan ditudanak: Berri Txarrak-en liburua eta Maddi Zubeldiaren diskoa.

L.B.: Nik Zea Maysen berria, eta, gero, pasadaz ikusi dudan Euskal Herriko emakume langileen inguruko lan bat. Kalakan-en diskoa ere urtero hartzen dut.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Miren Billelabeitiaren aurkezpena, Elkar liburu dendan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Gazteen inguruko aurreiritzien aurka

Olatz Silva Rodrigo

Miren Billelabeitiak 'Norberak maite duena' saiakera kaleratu du, Pamiela argitaletxearekin. Urteetan gazte eta ikasleekin liburuen inguruan izandako solasaldietan oinarritu du liburua

Robert Treviñok zuzenduko du orkestra. ©JUAN HERRERO / EFE

EOk 'Lorratz' estreinatuko du, Elkanori buruzko proiektuko azken obra

Mikel Lizarralde

Zuriñe F. Gerenabarrenarena da lana, eta Euskadiko Orkestraren denboraldiko laugarren kontzertu programaren barruan joko dute

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

Harkaitz Cano idazlea, bere poema liburu berria esku artean duela, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Harkaitz Canok ‘Pozaren erdia’ poema liburua plazaratu du

Ainhoa Sarasola

Susarekin eman du lana argitara. 64 soneto bildu ditu idazleak, eta aitortu du «adiktiboa» egin zaiola hamalaudunaren egituran barneratzea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.