Albistea entzun

Koronabirusa

Immunoeskasia sei itaunetan

'Immunoeskasia': berriz lehen lerroan egon da hitza, hirugarren dosiari buruzko berriak tarteko. Erantzun immunitario apala duten pertsonen arazoez jarduteko erabiltzen da.

Arantxa Iraola -

2021eko irailak 18

Propio aipatu da immunoeskasia duten pertsonentzat izan daitekeela egokia COVID-19aren kontrako txertoa beste dosi batekin indartzea. Asteon osasun agintariek zerrendan sartu dituzte adineko pertsonak ere. Osasun arazo horri buruzko zenbait jakingarri argitzea garrantzitsua da. Madrilgo La Paz erietxeko immunologoa da Carmen Camara, Espainiako Immunologia Elkarteko idazkaria. Hainbat argibide eman ditu:

ZER ESAN NAHI DU?

Horra definizioa, Camararen hitzetan: «Pertsona batek immunoeskasia izateak esan nahi du bere sistema immunitarioak era eskasean funtzionatzen duela, normalean baino baxuago».

ZERK ERAGITEN DU?

«Motiboak askotarikoak izan daitezke», zehaztu du Camarak. «Hain zuzen ere, lehen eta bigarren mailako immunoeskasiak bereizi behar dira. Lehen mailakoak gaixotasun arraroak izaten dira; sistema immunitarioko geneetako mutazioek eragindakoak, zeintzuek sistema horren funtzionamendu ona eragozten baitute», azaldu du. Jaiotzetikoak ez dira, ordea, arazo klase guztiak. Bigarren mailako deiturikoen atzean motibo klase asko egon daitezke: «Ohikoagoak izaten dira bigarren horiek, eta egoera askotan agertzen dira: minbizia duten pertsonetan, adibidez». Beste hainbat gaitz eta tratamendu ere izan daitezke tankera horretako immunoeskasien kausa.

ZAHARTZEAN AGERTZEN DA?

Camararen arabera, dudarik ez da, edadeak apaldu egiten du erantzun immunitarioa, eta izen bat ere bada prozesu horren berri emateko: «Immunoseneszentzia esaten diogu. Horren bidez deskribatzen dugu zahartzaroak sistema immunitarioan duen eragina». Eta ez da onerako izaten: «Gazteetan baino ahulago funtzionatzen du adineko pertsonetan sistema immunitarioak».

ZER ERAGIN DU?

Immunoeskasia «motaren arabera», horren eragina ere aldatu egiten dela nabarmendu du Camarak. Hor garrantzia du gogora ekartzeak bi erantzun immunitario mota daudela: alde batetik, jaiotzetiko immunitatea deitua dago. Edozein erasoren aurrean, oso azkar erantzun ohi du; normalean, ez da espezifikoa izaten erantzun hori, horrek esan nahi du immunitate mota horrekin martxan jartzen diren defentsak ez direla propio organismora heldu den patogeno horren kontra gorputzak garatutakoak; orokorrak dira. Atzetik heldu ohi da bigarren immunitate mota: moldaerazkoa deitua. Erantzuna ona izate aldea, bi immunitateen arteko «harmonia» ezinbestekoa dela azaldu ohi dute adituek; beraz, eragina batean edo bestean izanda ere, aintzat hartzekoa da.

TXERTOA HARTZEAN, ZER?

COVID-19aren gaineko erabakiak hartzean kontuan hartu behar dira arazook. «Izan ere, immunoeskasiak dituzten pertsonetan txertoak kale egiteko arriskua handiagoa izaten da gainerako herritarren artean baino», onartu du Camarak. Adibide bat jarri du; rituximab botika —hainbat eritasun tratatzeko erabiltzen da, esaterako artritis mota bat— hartzen duten pertsonen %40 ez dira txertoarekin antigorputzak garatzeko kapaz.

ZER EGIN DAITEKE?

«Immunoeskasia duten talde guztiak ondo aztertu behar dira», azaldu du Camarak. Bakoitzean zer gertatzen den aztertu, eta erabakiak hartu behar dira: «Egongo dira, adibidez, txertoaren beste jarraibide bat behar duten pertsonak, edo txerto heterogenoak behar dituztenak, alegia, lehen jarraibidekoen bestelakoak».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Moderna txertoaren bi bial. ©Guillaume Fauveau

Moderna txertoa baizik ez dute jarriko Iparraldeko txertaketa guneetan

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak erran du «dosien kontserbazioagatik» hartu duela erabakia. Pfizer txertoaren dosi bat jarri behar dutenek eta 30 urtetik beherako herritarrek osasun langile independenteengana jo beharko dute hemendik aitzina.

Ziburun hildako hiru migranteen heriotzak salatzeko protesta ©Guillaume Fauveau

Ziburun trenak harrapatuta zauriturik atera zen etorkinak eta hiru elkartek salaketa jarri dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Nahi gabeko hilketagatik, bizia arriskuan jartzeagatik, nahi gabeko zauriengatik, eta pozoitzeagatik jarri dute salaketa Cimade, Anafe, eta Gisti elkarteek, istriputik zauriturik atera zen etorkinarekin batera.

Marifran Aranjuelo. / ©Maialen Andres, Foku

«Gezur asko esan dizkigute metroari buruz»

Unai Zubeldia - Gipuzkoako Hitza

Donostiako metroaren aurkako borrokak eta migratzaileen eta presoen aldekoak bizi dute, gaur egun, Aranjuelo. Ez zaio batere gustatu Donostiak azken urteotan izan duen eraldaketa.

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.