Albistea entzun

HILBERRIA. Jorg Demus

Bizitza oso bat pianoari emana

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Ainhoa Sarasola -

2019ko apirilak 18

Pianoa jotzeko zuen abileziagatik, haur miragarritzat jo zuten Jorg Demus (Sankt Polten, Austria, 1928). 6 urterekin hasi zen piano eskolak jasotzen, eta 11 urteko mutiko bat baino ez zela onartu zuten Vienako Musikaren Akademia entzutetsuan, pianoa eta orkestra zuzendaritza ikasteko. Debuta egiteko garaia ere goiz iritsi zitzaion, 14 urterekin, artean ikaslea zela. Bigarren Mundu Gerra betea zen, eta Vienako Musikverein entzutetsuko Brahms aretoan errezitala eginda agertu zen gaztea lehen aldiz jendaurrean. Gerra amaituta, mundu osoan jo zuen —Europa, Australia, Hego Amerika, AEBak eta Japonian izan zen biran—, eta Paul Badura-Skodarekin eta Friedrich Guldarekin batera, gerra osteko pianista austriar nabarmenetako bat bilakatu zen. Atzo hil zen Demus, Vienan, 90 urterekin, gaixotasun labur baten ondotik.

Vienako Musikaren Akademian 17 urterekin graduatu ostean, ospe handiko maisuen gidaritzapean jarraitu zuen ikasten pianoa, organoa, zuzendaritza eta konposizioa. Vienan lehenik, eta Parisen ondoren. 1956an Busoni saria irabazi zuen, eta bakarlari ibilbide oparoa osatu zuen handik aurrerakoan ere. Bereziki Bach eta Debbusyren lanen interpretazioengatik nabarmendu zen, baina maiz goraipatu zuten Mozart, Schumann, Beethoven, Schubert, Haydn eta Cesar Francken lanak jotzeko eragatik. Horien eta beste hainbaten obrak interpretatuz hainbat disko grabatu zituen. Halaber, bakarka bakarrik ez, sarritan jardun zuen abeslari zein hari instrumentuen jotzaile entzutetsuen alboan, baita orkestra zuzendari ezagunen esanetara ere.

Musika egiteaz gain, irakatsi ere egin zuen, baita musikaren teoriari buruzko hainbat liburu idatzi ere.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Rafa Rueda eta Harkaitz Cano, atzo, Donostian. ©Jon Urbe / Foku

Berrioren kantuak, disekzionatuta

Mikel Lizarralde

Rafael Berrio musikariaren hainbat kantu aztertu dituzte Harkaitz Canok eta Rafa Ruedak Donostian, ‘Abesti baten anatomia’ ekitaldian. Haren lan egiteko metodoa ere ekarri dute gogora.

Edozein pentsamolde politikotan sailka zitekeen arren, askotatik edan zuen Hannah Arendtek bere teoriak ontzeko. ©BERRIA

Indarkeriaz ari, hura mugatuz

Amaia Igartua Aristondo

Hannah Arendtek boterearen eta biolentziaren arteko loturaz dihardu 'Indarkeriaz' obran, besteak beste. Itziar Diez de Ultzurrunek euskaratu du, eta Katakrakek argitaratu

Patri Urkizu idazle eta ikerlaria, Lezon; aurreko larunbatean, hilak 10, egin zuten webgunearen aurkezpena, haren jaioterrian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Urkizuren obra, osorik sarean

Itziar Ugarte Irizar

Patri Urkizu idazle eta ikerlariak webgune bakarrean bildu du 50 urtetako lana, edonoren eskura

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna