Noiz sortua: 2019-04-18 00:30:00

HILBERRIA. Jorg Demus

Bizitza oso bat pianoari emana

BERRIA

Ainhoa Sarasola -

2019ko apirilak 18

Pianoa jotzeko zuen abileziagatik, haur miragarritzat jo zuten Jorg Demus (Sankt Polten, Austria, 1928). 6 urterekin hasi zen piano eskolak jasotzen, eta 11 urteko mutiko bat baino ez zela onartu zuten Vienako Musikaren Akademia entzutetsuan, pianoa eta orkestra zuzendaritza ikasteko. Debuta egiteko garaia ere goiz iritsi zitzaion, 14 urterekin, artean ikaslea zela. Bigarren Mundu Gerra betea zen, eta Vienako Musikverein entzutetsuko Brahms aretoan errezitala eginda agertu zen gaztea lehen aldiz jendaurrean. Gerra amaituta, mundu osoan jo zuen —Europa, Australia, Hego Amerika, AEBak eta Japonian izan zen biran—, eta Paul Badura-Skodarekin eta Friedrich Guldarekin batera, gerra osteko pianista austriar nabarmenetako bat bilakatu zen. Atzo hil zen Demus, Vienan, 90 urterekin, gaixotasun labur baten ondotik.

Vienako Musikaren Akademian 17 urterekin graduatu ostean, ospe handiko maisuen gidaritzapean jarraitu zuen ikasten pianoa, organoa, zuzendaritza eta konposizioa. Vienan lehenik, eta Parisen ondoren. 1956an Busoni saria irabazi zuen, eta bakarlari ibilbide oparoa osatu zuen handik aurrerakoan ere. Bereziki Bach eta Debbusyren lanen interpretazioengatik nabarmendu zen, baina maiz goraipatu zuten Mozart, Schumann, Beethoven, Schubert, Haydn eta Cesar Francken lanak jotzeko eragatik. Horien eta beste hainbaten obrak interpretatuz hainbat disko grabatu zituen. Halaber, bakarka bakarrik ez, sarritan jardun zuen abeslari zein hari instrumentuen jotzaile entzutetsuen alboan, baita orkestra zuzendari ezagunen esanetara ere.

Musika egiteaz gain, irakatsi ere egin zuen, baita musikaren teoriari buruzko hainbat liburu idatzi ere.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 25ean eguneratua, 20:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan zazpi pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta hiru gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.496 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.020 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Distantziak mantentzeko ezarritako markak, San Frantziskoko (AEBak) parke batean. ©JOHN G. MABANGLO / EFE

5,5 milioi kasu baieztatu dira munduan

Berria

AEBetan baieztatu dira positibo gehien: 1,6 milioi. Herrialde hartan ia 100.000 lagun hil dira. Munduan, denera, 379.157.

<b>Itzulera.</b> Ikasle bat, ikasgelan, maskara jantzita, Donostiako Axular lizeoan, atzo. ©GORKA RUBIO / FOKU

Ezohiko itzuleran, zorroztasunez

Irati Urdalleta Lete

Konfinamendua arintzeko bigarren fasean sartu da Hego Euskal Herria. Ikasgeletara itzuli dira Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hainbat ikasle. Uriartek «normaltasuna» azpimarratu du

Asteburuko irudiek zeresana eman dute itxialditik irteten hasi berria den herrialdean. Argazkian, Erromako Trastevere barrutia. ©GISEPPE LAMI / EFE

Birusak azaleratu dituen zuloak

Orsola Casagrande

Italia da koronabirusaren pandemiak gogorren jo dituen herrialdeetako bat. Ia 33.000 hildako baieztatu dituzte gaur arte, eta kutsatuak 228.000 inguru dira; hala ere, duela bi aste hasi zuten normaltasunera itzultzeko bide luzea, baina ez dira eztabaidak eta kritikak falta izan.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna