HILBERRIA. Jorg Demus

Bizitza oso bat pianoari emana

BERRIA

Ainhoa Sarasola -

2019ko apirilak 18

Pianoa jotzeko zuen abileziagatik, haur miragarritzat jo zuten Jorg Demus (Sankt Polten, Austria, 1928). 6 urterekin hasi zen piano eskolak jasotzen, eta 11 urteko mutiko bat baino ez zela onartu zuten Vienako Musikaren Akademia entzutetsuan, pianoa eta orkestra zuzendaritza ikasteko. Debuta egiteko garaia ere goiz iritsi zitzaion, 14 urterekin, artean ikaslea zela. Bigarren Mundu Gerra betea zen, eta Vienako Musikverein entzutetsuko Brahms aretoan errezitala eginda agertu zen gaztea lehen aldiz jendaurrean. Gerra amaituta, mundu osoan jo zuen —Europa, Australia, Hego Amerika, AEBak eta Japonian izan zen biran—, eta Paul Badura-Skodarekin eta Friedrich Guldarekin batera, gerra osteko pianista austriar nabarmenetako bat bilakatu zen. Atzo hil zen Demus, Vienan, 90 urterekin, gaixotasun labur baten ondotik.

Vienako Musikaren Akademian 17 urterekin graduatu ostean, ospe handiko maisuen gidaritzapean jarraitu zuen ikasten pianoa, organoa, zuzendaritza eta konposizioa. Vienan lehenik, eta Parisen ondoren. 1956an Busoni saria irabazi zuen, eta bakarlari ibilbide oparoa osatu zuen handik aurrerakoan ere. Bereziki Bach eta Debbusyren lanen interpretazioengatik nabarmendu zen, baina maiz goraipatu zuten Mozart, Schumann, Beethoven, Schubert, Haydn eta Cesar Francken lanak jotzeko eragatik. Horien eta beste hainbaten obrak interpretatuz hainbat disko grabatu zituen. Halaber, bakarka bakarrik ez, sarritan jardun zuen abeslari zein hari instrumentuen jotzaile entzutetsuen alboan, baita orkestra zuzendari ezagunen esanetara ere.

Musika egiteaz gain, irakatsi ere egin zuen, baita musikaren teoriari buruzko hainbat liburu idatzi ere.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Iñaki Tolaretxipi, Joxan Goikoetxea eta Juanjo Ocon, Donostian egindako aurkezpenean. ©Gorka Rubio / Foku

'Hesia urraturik' oratorioa estreinatuko dute Donostian, abenduaren 5ean

Ainhoa Sarasola

Xabier Leteren omenez idatzi du obra sinfoniko-korala Joxan Goikoetxeak, haren heriotzaren hamargarren urteurrenaren harira, eta poetaren espiritualtasunean jartzen du fokua.

Kirmen Uribe, Bilbon, iazko abenduaren 18an. ©LUIS JAUREGIALTZO / FOKU

Kirmen Uriberen 'Bilbao-New York-Bilbao' berrargitaratu dute

Joana Ibargarai

Elkarren Mintegia bildumako lehen liburua da. 2008an kaleratu zuten lehen aldiz lana, eta pasarte batzuk gehituta eman dute argitalpen berria

Ezker eskuin, Markel Idigoras, Eider Saez, Olatz Cuevas eta Alex Irazusta Nogen taldeko kideetako lau, Donostian. ©Gorka Rubio / Foku

Nogen taldeak 'Under alt' plazaratu du, estudioko bere bigarren lan luzea

Ainhoa Sarasola

Bederatzi kantu bildu ditu disko berrian, eta estilo berari eutsi arren, taldearen «eboluzio naturala» islatzen duela uste du taldeak. Abenduan hasiko dute aurkezpen bira. Diskoa, berriz, gauerdian jarriko dute entzungai plataformetan; baita fisikoki eskuratzeko moduan ere, taldearen webgunean. 

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.