Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Erresilientzia

Erizain bat Galdakaoko ospitalean lanean.
Erizain bat Galdakaoko ospitalean lanean. ANDONI LUBAKI / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Ane Pescador - Donostia Ospitaleko erizaina

2021eko martxoak 7

Osasunaren Mundu Erakundeak erabateko ongizate fisiko, psikologiko eta sozialeko egoera gisa definitzen du osasuna. Pandemiaren harira, biztanleriaren bizia aldatu egin da, eta osasun globalaren eta unibertsalaren zein oinarrizko eskubideen galerak eragin ditu. Populazioaren osasun mentala kaltetua ikusten ari da isolamenduarengatik, kutsatzearen beldurrarengatik, diru sarreren galerarengatik eta doluarengatik. Substantzia toxikoen kontsumoa handitu egin da, buru osasuneko zerbitzuen demanda handitzen ari da, eta populazio orokorrarengan insomnioa eta antsietatea bezalako asaldurak ugaritzen hasiak dira.

Pandemiaren testuingurutik at, osasun profesionalek asaldura psikologikoetan morbilitate tasa handiagoak dituzte, biztanleria orokorrarekin alderatuta. Hainbat ikerketatan ikusi da pairatutako estres emozionalak epe luzera eraginak eduki zituela osasun alerta sortu zuten SARS, Ebola edota MERS eritasunetan jardun ziren osasun profesionalengan.

Pandemia batean asko dira osasun profesionalengan estresagarri gerta daitezkeen faktoreak. Kutsatzeari beldurra edukitzea da faktore estresagarri nagusia (bai norberaren kutsatzea eta baita senideak eta lankideak kutsatzearen beldurra ere) antsietatearekin, insomnioarekin eta estres postraumatikoko egoerekin erlazionatzen da. Bestalde, arlo soziala eta kulturala daude; gizaki sozialak gara, eta sostengu soziofamiliarra ezinbestekoa dugu osasun mental egokia edukitzeko. Hainbat osasun profesionalek bakartzea erabaki dute pandemian zehar, haien gertukoak ez kutsatzearren, eta horrek eragin negatiboak izan ditu euren osasun mentalean; izan ere, isolamendua sintomatologia depresiboarekin erlazionatzen da. Azkenik, lantokiarekin zerikusia duten aspektuak daude. Pandemia egoeran estres psikologiko eta fisiko handiarekin dihardute lanean osasun profesionalek, hainbat unitatetan lanaldi luzeagoak egin behar izan dituzte, protokolo gogorrak zehatz-mehatz bete, edota norberaren babeserako ekipamenduekin berez estresagarriak diren lan teknikak egin, besteak beste. Egoera horiek guztiek distres psikologikoarekin erlazio zuzena dute.

Eta osasun sistemaren zein osasun langileen erresilientziaz hitz egiten da edonon; gizakiak gertaera traumatikoak eta ezbeharrak gainditzeko eta haiei esker aurrera egiteko duen ahalmenaz, alegia. Baina, agerian gelditu da erabateko erresilientziarik ez dagoela osasun sisteman, hutsuneak daudela eta, zoritxarrez, profesional asko eta askoren osasun mentalari gogorki kalte egin diela, eta, ondorioz, emandako kalitate asistentziala ere okertu egin da.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Janssen txertoaren banaketa atzeratu egin dute EBn, AEBetako tronbo kasuak argitu artean

Janssen txertoaren banaketa atzeratu egin dute EBn, AEBetako tronbo kasuak argitu artean

Arantxa Iraola

AEBetako CDC eta FDA osasun erakundeek txertoa jartzeari uzteko eskatu dute, hainbat tronbo kasu «arraro eta larrirekin» lotura dutelakoan. Osakidetza bihar da lehen dosiak jasotzekoa.

Aurtengo Herri Urrats edizioa aurkezteko pentsaurrekoa egin dute goizean, Kanbon. ©Guillaume Fauveau

30 Herri Urrats Ttiki eginen dituzte maiatzaren 9an, herriz herri

Oihana Teyseyre Koskarat

Egoera sanitarioagatik ikastola bakoitzak bere egitaraua prestatuko du Boga lelopean. Seaskak, bestalde, ikastola bat irekiko du Bardozen, irailean. 

Labiren batzorde teknikoaren bileraren buru izan da gaur Iñigo Urkullu lehendakaria ©Adrian Ruiz de Hierro /Efe

Urkulluk baztertu egin du, oraingoz, Labiren bilerara deitzea

Edurne Begiristain

Eusko Jaurlaritzak uste du indarrean dauden neurri murriztaileak betetzea nahikoa dela birusaren hedapena eteteko.

Guardia Zibila Nafarroaren mugetan kontrolak egiten, artxiboko irudi batean. ©RAQUEL MANZANARES, EFE

Nafarroako lau herri itxiko dituzte: Arbizu, Etxarri Aranatz, Lodosa eta Alesbes

Uxue Rey Gorraiz

Herriak ostegunetik egonen dira itxita, eta neurria bi astez izanen da indarrean, gutxienez. Gainera, testak egitera deitu dituzte Etxarri Aranazko eta Alesbesko hainbat herritar.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.