KRITIKA. Performancea

Funtsezko kontuak

<em>¿Hay alguien ahí?</em> obraren irudi bat.
¿Hay alguien ahí? obraren irudi bat. BERNARD LHOMME / BAD JAIALDIA Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2019ko urriak 22

'¿Hay alguien ahí?' eta 'Pugna'

Konpainiak: Legaleon-T / Kolectivo Monstrenko eta Node. Lekuak: Bilboko La Fundicion eta Campos Cupula aretoak. Datak: Urriak 17 eta 20.

Bilboko BAD jaialdian bi euskal konpainiaren erabateko estreinaldiak ikusi ditugu azken egunotan. Fundicion aretoan Irungo eta Genevako (Suitza) Legaleon-T eta Gasteizko Kolectivo Monstrenko konpainiak elkarlanean aritu ziren ¿Hay alguien ahí? (Inor al dago hor?) aurkezteko, eta horrela izan dugu Espe Lopezen eta Txubio Fdez. de Jauregiren ahalmen eszenikoaz berriz ere gozatzeko parada.

Beren ohiko estiloari jarraituz, funtsezko auziak planteatu zituzten, zintzotasun eszenikoa nagusi, publikoarekin kontaktu hurbilean eta umore existentzialez edozer gauza zipriztinduz. Une batzuetan hainbat galdera sakon entzun ziren Espe Lopezen off-eko ahotsean —galderok euskaraz izan zitezkeen, ahalegin handirik gabe—, eta bai haietatik bai planteamendu eszenikotik kontu nagusi bezala ondorioztatzen zen munduaren ustezko koherentzia auzitan jartzeko borondatea.

Bien jarduera eta presentzia fisikoaz gain, ganora osoz erabili ziren performance eran disposatutako objektuak eta elementuak, eta dramaturgian pisu nabarmena hartu zuten bideo-kamerarekin hartutako irudiek, beste irudi proiektatu batzuek eta, batez ere, zenbait dioramatan planteatutako egoera poetikoek.

Igandean, Donostiako Node konpainiak Campos antzokiko goiko aretoan aurkeztu du Pugna (Norgehiagoka). Performance bezala har litekeen lan honek dantza, musika, antzerkia eta bideo-irudiak elkartzen ditu, eta bere lurraldea bilatzen ari den taldea gizonen arteko amodioaren gorabeheretan oinarritu da sumisioa eta menderakuntza bezalako gaiak planteatzeko.

Bide horretatik, hiru gizonen esku geratu da interpretazioa, Ion Estalaren gidoiarekin eta haren zuzendaritzapean. Estalaren gogoetak euskaraz eta gaztelaniaz entzun dira Ivan Aizpuruaren ahotan, eta Ruben Albeldaren esku geratu dira mugimenduzko pasarte ugariak. Albelda Antzinaro klasikoaren estiloko soineko beltz batekin agertu da, eta gizonen arteko erotismo esplizituko pasarteak —esplizituegiak askotan— interpretatu ditu, bere gaitasun atletikoan oinarrituta. Bitartean, bere bikote antzeztua —Aizpurua— ia biluzik zegoen, eta eszenako hirugarrena —musikaria— gona beltz batekin jantzi da, soina agerian utzita.

Atzeko pantailan proiektatzen ziren irudiek ahalmen poetiko handia zuten batzuetan —hasierakoak eta amaierakoak bereziki—, baina beste batzuetan nolabaiteko betelan itxura hartzen zuten. Azkenik, Serrulla izeneko interpretearen musika izan da lan honetako osagairik asmatuena. Bere musikak asko du elektronikatik, kontakizun eszenikoa gidatu du, after eta trance ukitu bikainak izan ditu han-hemenka eta, gainera, musikariak berak aberastu du soinu-banda bere ahots sanpleatuarekin eta gitarra nahiz perkusio elektrikoarekin.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Albiste gehiago

Bingen Zupiria, gaur, Eusko Legebiltzarrean. ©Raul Bogajo/ Foku

Kultur langileen estatutu bat eratu nahi du Jaurlaritzak

Aitor Biain

Sektorearen erregulazioa eta profesionalizazioa indartuko duen araudi bat sortzea da asmoa.

Tere Irastortza, Antton Valverde, Mari Jose Teleria eta Anjel Lertxundi, gaur goizean, Donostian. ©Gipuzkoako Foru Aldundia

Kantatu ez diren hitzen musika

Itziar Ugarte Irizar

Itxaro Borda, Jule Goikoetxea, Tere Irastortza, Miren Agur Meabe eta Arantxa Urretabizkaiaren zortzi olerki musikatu ditu Antton Valverdek. 'Hitzak hots’ liburuxka eta DVDan jaso dute emaitza, Pamielaren eskutik. Anjel Lertxundik sustatu du lana.

Mikel Martinez eta Patxo Telleria aktoreak, azaroan estreinatuko duten <em>Ez dok ero</em> antzezlanaren entseguko une batean. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Komeriak behingoz utzita

Iñigo Astiz

Patxo Telleriak eta Mikel Martinezek 'Ez dok ero' lana estreinatuko dute azaroaren 10ean eta 11n, Bilboko Arriaga antzokian. Bikotearen ohiko formulan, euskal kultura izango du jomuga komediak

Toti Martinez de Lezea idazlea, atzo, Donostiako Parte Zaharrean, <em>Egurra S.A.</em> nobela berria aurkeztu aurretik. ©GORKA RUBIO / FOKU

Zur beraren askotariko ezpalak

Itziar Ugarte Irizar

Toti Martinez de Lezeak industria editorialean girotu du intrigazko bere lan berria: 'Egurra S.A.'

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna