Albistea entzun

Donostiako 70. Zinemaldia. KRITIKA. Sail Ofiziala

Betiko hiri beltza, koloreztatuta

Andoni Imaz -

2022ko irailak 25

'Marlowe'

Zuzendaria: Neil Jordan. Aktoreak: Liam Neeson, Diane Kruger, Jessica Lange, Adewale Akinnuoye-Agbaje, Ian Hart, Colm Meaney, Danny Huston, Alan Cumming. Herrialdeak: Espainia, Irlanda, Frantzia. Iraupena: 110 minutu.

Zineman, argi laranjatu bat nahikoa izan ohi da adierazteko zerbait munduko leku batean gertatzen ari dela, eta ez beste inon. Neil Jordanek horretarako baliatu ditu Marlowe-ren hasierako minutuak, istorioaren agertokia erakusteko, kredituak irakurri eta David Holmesen soinu banda entzun bitartean: etxeak, kaleak, estudioak... Beste nonbait filmatu arren, Los Angelesen girotutako film guztiak dira Los Angelesi buruzkoak —ezin hori azaldu Thom Andersenek Los Angeles Plays Itself-en baino hobeto (2003)—, eta zer esanik ez filmak hiriari lotutako pertsonaia ikoniko baten abenturak kontatzen baldin baditu.

Raymond Chandlerren Philip Marlowe pertsonaiaren istorio bat da Marlowe, baina John Banvilleren 2014ko nobela bat egokituz egina. Hau da, Marloweren itzalaren gainean sortutako Marlowe bat erabili du Jordanek, narratiba baten sinbolo bat, literaturak eta zinemak aspaldi ibilitako bideak berregiteko, nahiz eta gehiago aritu den garai bateko formak nahasten, gaurko begietatik berrirakurtzen baino.

Kolore biziak eta edizio azkarra daude filmaren estetikaren oinarrian, eta XX. mendearen erdialdeko Hollywoodeko zinema beltzaren arrastoak ageri dira bazter guztietan. Dena doa gain behera: hiria, detektibea, aktoreak, estudioak, aberatsak... Eta ezer ez da urruntzen topikoetatik. Kontakizunak elkarrizketen bidez egiten du aurrera, baina, haren kalterako, eszena asko kateatutako elkarrizketa luze bat besterik ez dira, beren kasa ezer gutxi kontatzen duten irudi batzuen bidez filmatuak, eta imajinazio gutxirekin planteatutako eszenaratze batean eginak.

Pertsonaiak eta aktoreak itxura batean karismatikoak badira ere, Liam Neeson gatzik gabe ari da film osoan, eta Diane Krugerren eta Jessica Langeren agerpenak ere mekaniko samarrak dira gehienetan.

Jordanek urteetako eskarmentua du generoak berritzen, baina Marlowe gehiago da garai bateko zinemaren errepaso arin bat, erreferentzien eta pastichearen artean bueltaka dabilena. Zinemaldiko azken filma askotan ikusitako horietako bat da.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Jon Ander Urresti aktorea, sormen bekaren saria heltzen. ©Marisol Ramirez / Foku

Jon Ander Urresti aktorearen 'Eucalyptus' proiektuak irabazi du sormen beka

Andoni Imaz

Eukaliptotik abiatuta, «lurren eta bizitzen kudeaketari» buruzko lan bat sortuko du Urrestik, antzerkia eta dantza uztartuz. Beka 15.000 eurokoa da, eta datorren urteko azokan aurkeztu beharko du emaitza.

Gaztetxo talde bat, atzo goizean, Durangoko Azokako ateak irekitzeko zain. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Galdera olde bat ateei bultzaka

Andoni Imaz

Ehunka gazte izan dira Durangoko Azokako Ikasle Goizean, eta haiek ekarri dituzte azokaren itzulerako lehen pilaketak. Kontzertuetan eta tailerretan ere parte hartu dute gazteek
Ikasleak, atzo, Landako gunean. ©Marisol Ramirez / Foku
Aurten, 248 erakusmahai jarri dituzte guztira Landako gunean, eta 930 nobedade daude bertan salgai. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Eta azkenik argia?

Itziar Ugarte Irizar-Iñigo Astiz

Itxaropentsu daude liburu eta disko saltzaileak aurtengo Durangoko Azokak har dezakeen itxurarekin. Azken bi urteak gorabeheratsuak izan direla diote, eta izan da 2020. eta 2021. urteak «hekatonbetzat» jo dituenik ere

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.