Albistea entzun

Osasuna. Lehen mailako arreta

«Jendea haserre dago, eta gurekin pagatzen ari da»

Gloria Santos. Pandemiak hainbat lan gehitu ditu erizainen agendetan, eta beste hainbat kendu. Baliabide nahikorik gabe, lankideak akituta ikusten ditu Santosek. «Eta beldur ere bagara».
Santos, Trapagarango osasun etxearen aurrean.
Santos, Trapagarango osasun etxearen aurrean. MONIKA DEL VALLE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maite Asensio Lozano -

2022ko urtarrilak 23 - Trapagaran

Pausaz baina pasioz mintzo da Gloria Santos (Barakaldo, Bizkaia, 1973) bere lanaz. Erizaina da Trapagarango osasun etxean, eta Efekeze Euskadiko Familia eta Komunitateko Erizaintzaren Zientzia Elkarteko kidea: «Pertsonari ez ezik, bere inguruari ere erreparatzen diogu: pazientea, familia eta komunitatea artatzen ditugu». Kontsultez, sendaketez eta probez gain, beste hainbat egiteko aldarrikatu ditu, eta oroiminez hitz egin du proiektu komunitarioez: «Ni ariketa fisikoa sustatzeko egitasmo bat eramaten ari nintzen, sedentarismoaren gorakadari aurre egiteko, jendea aktiboagoa izan zedin; programan udalarekin eta kiroldegiarekin batera aritzen ginen, eta, adibidez, lortu genuen emakume talde bat sortzea, eta ibiltzera ateratzen ziren. Hori guztia geldituta dago orain».

Izan ere, COVID-19ak hankaz gora jarri du lehen arreta, baita erizainen lana ere: lehen zituzten eginbeharrei gehitu zaizkie izurriak jarritako funtzioak. Goizero kontsultara iristen denerako, agenda betea izaten du Santosek: «Azterkeak, sendaketak, etxez etxeko bisitak... Horiek ezin dira bertan behera utzi. Aldiz, kronikoen arreta etena dugu». Paziente horiekin saioak programatzen dituzte aldiro: «Garrantzitsua da jarraipena egitea, adibidez, hipertentsioa edo diabetesa dutenei: osasun arazoak detekta ditzakegu, zaintzaileekin hitz egin, jarraibideak eman... Eta hala, ospitaleratzea eragotzi».

Baina egiteko batzuk albo batera utzi behar izan dituzte erizainek, telefono bidezko arretari, txertaketari eta PCR probei heltzeko. «COVID sintomarik izanez gero osasun etxera deitu behar da, eta horri erantzuten gu gaude: kasu berriak kudeatzen eta horien jarraipena egiten. Agendak betetzeko moduko lan zama da. Lanera zatoz goizean, eta Tetrisaren antzekoa da: agenda guztiak ahal den moduan uztartu behar dira. Batek telefono bidezko kontsultak amaitzen baditu, PCRekin laguntzera jaitsiko da...». Lanorduak, ordea, ez dira nahikoak egiteko guztiak bukatzeko: «Ordu gehigarriak egiten ari gara denak: ni ez naiz ondo sentitzen jendea artatu gabe uzten badut».

Lankideak kutsatzeak ere ez du laguntzen lana antolatzean. «Aste honetan ere izan ditugu positiboak». Gogora ekarri du osasun langileak arriskuan izaten direla oso sarri: «Eta beldur ere bagara. Baina jende bat ez da ohartzen: COVID sintomak dituztenak beste leku batean artatu behar ditugu, ekipamendu bereziak jantzita; beraz, pazienteei eskatzen diegu aurrez jakinarazteko. Baina, gero, sartzen zaizkigu umeak kontsultara eztulka, eta gurasoak esanez horrela daramatzatela bizpahiru egun; eta txikienek ez daramate maskararik. Arriskua ez da guretzat bakarrik; pentsa itxarongelan egon daitekeela bi asteko jaioberri bat».

Ia bi urte joan dira pandemia hasi zenetik, eta Santosek aitortu du nekatuta dagoela: «Pandemiaren aurretik, erdi itota genbiltzan, eta, orain, jada ur azpian gaude. Gutako asko akituta gaude, ez hainbeste fisikoki, baizik eta mentalki; lankide asko ari dira botikak hartzen lan zamari aurre egiteko. Ahal dugun moduan bizirauten ari gara». Langileek badakite baliabide faltak ondorioak dituela arretaren kalitatean, eta erizainak onartu du osasun etxeetan tentsio uneak badirela: «Badago esker ona adierazten duenik, eta halakoekin emozionatu egiten naiz. Baina jende bat oso haserre dago, eta gurekin pagatzen ari da, erasoetara iristeraino. Eskubidea dute haserretzeko, baina ez nirekin: ni bitartekari bat baino ez naiz, ez da nire errua, eta ahalik eta ondoena saiatzen naiz nire lana egiten».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskara Aurrera egitasmoaren aurkezpena, apirilaren 5ean, Donostian. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Mugarri bat jarriko dute gaur Donostiako kaleetan, gehiago sortzeko

Julen Aperribai

Antiguako tuneletik aterako da manifestazioa, 17:30ean. Euskara Aurrera-k gaurko antolatutako mobilizazioan parte hartzera deitu dituzte «etorkizuna euskaraz irudikatzen duten guztiak». Egitasmoak 2.200 sinadura pasa jaso ditu

Biriatuko ordainlekua, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

21 urteko bi gazte hil dira errepide istripuan A-63an

Berria

Goizean gertatu da ezbeharra, Biriatuko ordainlekutik gertu.

 ©BERRIA

Oinazea hileroko konpasean

Arantxa Iraola

Emakumezkoen bizitzako hamarraldi asko zedarritzen ditu hilekoak; sarri, minak jota. Abortuaren arautzea berritzeko Espainian egin duten testuaren harira, lehen lerroan da gaia

Idoia Torregarai, Kepa Sarasola eta Jose Ramon Etxebarria, UEUko hiru belaunaldi. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Mende erdia utopiaren xerka

Gotzon Hermosilla

UEU Udako Euskal Unibertsitateak gaur ekingo die Udako 50. Ikastaroei. Mende erdi honetan lan handia egin du goi mailako jakintza euskaraz garatzeko. Ikerkuntza da etorkizuneko ildoetako bat

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...