Albistea entzun

Zaintzaren garrantzia, eztabaidaezina

Ekonomiaren, zaintzaren eta arrakalen inguruan solastatu dira Cecilia Castaño, Maria Angeles Duran eta Iñaki Garcia, 'Emakumeak' kongresuan. Besteak beste, genero desberdinkeria nola landu eztabaidatu dute.
Cecilia Castaño, Maria Angeles Duran eta Iñaki Garcia, <em>Emakumeak</em> kongresuan, Bilbon.
Cecilia Castaño, Maria Angeles Duran eta Iñaki Garcia, Emakumeak kongresuan, Bilbon. MARISOL RAMIREZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Olatz Silva Rodrigo -

2023ko urtarrilak 19 - Bilbo

«Zaintzarik gabe ez dago ezer: ez bizitzarik, ezta ekonomiarik ere». Argi mintzatu zen atzo Cecilia Castaño Politika Zientzietako doktore eta Ekonomia Aplikatuko katedraduna. Bizkaiko Foru Aldundiak antolatuta, Euskalduna jauregian egindako Emakumeak kongresuan hartu zuen parte. Eta ekonomia, zaintza eta arrakalei buruzko mahai inguruan egon zen, Maria Angeles Duran ikerlariarekin eta Iñaki Garcia psikologoarekin batera. Eta Almudena Cacho kazetariak egin zituen moderatzaile lanak. Asteartean hasi zuten kongresua; bihar arte iraungo du.

Duranek zenbakietan oinarrituz azpimarratu zuen zaintzaren garrantzia. Ordainsaririk gabeko lanaren analisian espezializatuta dago, eta lan horrek ekonomia- eta gizarte egituran duen eraginean ere bai. «Lan merkatuko 100 ordu emankorrak izan daitezen, etxean egindako 130 ordurekin osatu behar dira, alegia, zaintza lanekin». Azaldu zuenez, zaintza lan horiek dira, besteak beste, erratza pasatzea, hurrengo eguneko bazkaria pentsatzea, edota alzheimerra duen amaginarreba zaintzea. «Emakumeek egiten dituzte gehienetan, eta ez dute ordainsaririk jasotzen». Are gehiago, emakume batek bizitzan zehar zaintza arloan egiten dituen orduak unibertsitatera bideratuko balitu, bost gradu egiteko denbora izango luke.

Tokiko merkatuan baino, nazioarteko merkatuen kokatu zuen zaintza Duranek. «Sektore hau lan merkatuko maila baxu eta ertainetan kokatzen da; hori dela eta, tokiko langileek nahiago dituzte lan baldintza eta ordainsari onak dituzten enpleguak». Hutsune hori migratzaileek betetzen dituzte: «Batetik, hemen jaio garen gehienok ez dugu zaintzaren sektorean lan egin nahi, eta, bestetik, ez dugu nahi haiek etortzea, ezinbestekoak direnak besterik ez».

Emakumeek egiten duten zaintza lanaren errekonozimendu falta ez da berria. Castañoren ustetan, pandemiak eta gerrak aurretik existitzen zen arazoa «agerian» utzi dute. Konfinamendua ezarri zutenean, etxebizitzak ikastetxe, adinekoen zein osasun zentro bilakatu ziren. «Emakumeen lanorduek izugarri egin zuten gora, gizonen lanorduek, berriz, behera». Horren arrazoia: zaintza lanen banaketako desoreka.

Castañoren irudiko, genero desberdinkeriaren konponbidea ez da emakumeei lana bermatzea. «Enplegua lortzen dutenean, zaintzaren zamarekin jarraitzen dute». Emakumeek baldintza duinetan lan egiteko, «zaintza zerbitzu publikoak» beharrezkoak dira. Eta, horretarako, zerga erreforma behar da, «zerutik eroritako etekinak» dituzten enpresek gehiago ordaindu dezaten: «Harreman zuzena dago zaintza zerbitzu publikoak finantzatzeko zergen eta emakumeen lanaren artean».

Garciak ere iritzi bera adierazi zuen. Zaurgarritasun eta baztertze egoeran dauden emakumeen inguruan hitz egin zuen. «Haientzako konponbidea ez da enplegu bat lortzea; izan ere, sozialki esleitzen zaizkien lanak, hala nola zaintzak, ez die inklusiora bideratzen». Enpleguaz gain, ezinbestekotzat jo zituen inklusio politikak, «begirada intersekzional batekin, besteak beste, zaurgarritasun egoeran dauden emakumeak kontuan hartuz».

Berdintasuna, posible ote?

Kongresuko entzule batek egindako galdera luzatu zien Cachok hizlariei: «Sistema kapitalista batean, posible al da berdintasuna lortzea?» Garciak erantzun zuen lehenengo: «Ez naiz oso baikorra. Kapitalaren logikaren barruan, helburua urtero hazkunde ekonomikoa areagotzea da. Beraz, ez dut aukerarik ikusten». Emakumeek aurrerapausoak eman dituztela aitortu zuen Castañok, baina ilun ikusi zuen etorkizuna: «Kapitalismo neoliberal honetan, dena merkantilizatzen da, lehenik eta behin, emakumearen gorputza. Hori argi ikusten da haurdunaldi subrogatuan. Negozio hutsa da. Ordainketa bat egon bitartean, ez dago arazorik: pertsona bat beste batez aprobetxa daiteke. Gainera, hautua egiteko askatasunean oinarritzen dute negozioa, baina ez dago horrelakorik». Duranek eman zuen erantzunik baikorrena: «Gure amek edo amonek izan zituztenekin alderatuta, erronka desberdinak ditugu guk. Agian nik ez ditut lorpenak ikusiko, baina nire bilobak bai, eta, bilobak ez baditu ikusten, hurrengoak. Etorkizuna desberdina izango dela uste dut, berdintasunaren alde borrokatzen den mugimenduari esker».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Lezetxikiren Lagunak taldekoek ateratako argazki batzuk, Lezetxikoko galeria suntsituan. ©LEZETXIKIREN LAGUNAK

AHTaren tunel batek Lezetxikin kalteak egin dituela salatu dute

Xabier Martin

Aztarnategi baliotsuaren gertuko galeria bat suntsitu du tunelak, espeleologo batzuek dokumentatu dutenez. Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak topatu dituzten lekua da Arrasateko koba
Osasun langile bat, atzo, Nafarroako Ospitale Unibertsitarioaren kanpoaldean. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Osasunbideko gehiengo sindikalak grebara joko du, Sindikatu Medikotik bereiz

Ion Orzaiz

LAB, SAE, UGT, ELA, Afapna eta CCOOk hilaren 15erako egin dute deialdia. «Osasun publikoaren kalitatea eta lan baldintzak» hobetzea daukate xedetzat. Negoziazioa gobernuaren eta Sindikatu Medikoaren artean egin izana salatu dute

artxibok argazkia, marxoak 8ko manifestazioa Baionan ©Guillaume Fauveau

Frantziako Senatuak abortatzeko eskubidea Konstituzioan idaztearen alde bozkatu du

Garazi Aduriz Zuñeda

Atzo bozkatu zuen senatuak. Neurriak 166 bozka alde eta 152 bozka aurka lortu zituen.

Euskal Herriko mugimendu feministaren agerraldia, atzo, Gasteizen. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Zaintza sistema «eraldatzeko» mobilizatuko da mugimendu feminista

Edurne Begiristain

Lehen mugarria Martxoaren 8an ezarriko du Euskal Herriko mugimendu feministak. Zaintza «erantzukizun soziala» bilakatzea izango du helburu borroka dinamikak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...