Albistea entzun

Euskal balioa zer den

Ana Urkiza eta Estitxu Garai «euskal marka» osatzen duten balioen inguruan mintzatu dira. Urkizak uste du iraganeko ondarea «eraldatu» behar dela, sortzaileak jarraikiz. Bideoa, albistearen barruan.
Martin Ugalde foroan parte hartu zuten, atzo, Ana Urkizak eta Estitxu Garaik, Andoainen.
Martin Ugalde foroan parte hartu zuten, atzo, Ana Urkizak eta Estitxu Garaik, Andoainen. ANDONI CANELLADA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Oihana Teyseyre Koskarat -

2021eko maiatzak 7

Nola ikusten dute beren burua euskaldunek? Nazioartean zein da euskaldunek duten irudia? Zein dira euskaldunen balioak? Hain zuzen, galdera horiek abiapuntu hartuta, Garen hori liburua argitaratu du, aurten, Ana Urkiza idazleak. Martin Ugalde foroan, Garen hori: euskal marka, izaera eta balioak hitzaldia eman zuen atzo Urkizak, liburua hizpide, Estitxu Garai unibertsitateko irakasle eta publizistaren gidaritzapean. Zortzi sortzaile eta komunikazio arloko zortzi aditu elkarrizketatuta ondu du Urkizak liburua.

Asko dira beren marka lantzen duten herrialdeak: nazioarteko jokalekuan tokia egiteko besteetarik bereizten dituena lantzen dutenak. Urkizaren ustez, hiru elementuk osatzen dute marka: izenak, irudiak eta balioak. Argitaratu duen liburuan, batez ere, balioen inguruko hausnarketa egin du Urkizak, elkarrizketatutako hamasei sortzaile eta adituekin. Sortzaileengana jotzea ezinbestekotzat jo zuen Urkizak, haren arabera kultura baitago balioen abiapuntuan. Garaik nabarmendu zuen marka ez dela soilik bitarteko ekonomiko bat: «Herrialde txikientzat, potentzia handien aurrean tokia egiteko baliabide bat izan daiteke marka». Euskal Herrian balio horiek zein diren aztertu zuten hizlariek.

Garen hori osatzen duten zortzi sortzaileek balio bat nabarmendu dute, bereziki: diskrezioarena. Garaik honela laburbildu zuen: «Komunikatzeko daukagun ezintasuna, emozioak adierazteko muga, eta komunikatzaile txarrak izatea ere aipatzen dute sortzaileek. Hots, gure balioak zein diren adieraztea ere kostatzen zaigu». Ezintasun horiez jabetzea lehen urrats bat da, Urkizaren arabera. «Kostatzen zaigu mahai gainera eramatea sentitzen duguna, ikusten duguna, nahiko genukeena, eztabaidara eraman nahiko genukeena; beharbada, ez dugulako ahalmenik batzen gaituzten elementuak identifikatzeko. Premia ikusten dugu, baina nork jarriko dio katuari kaskabela?», galdetu zuen.

Iraganean iltzatuta

Urkizak eta Garaik uste dute naziogintzan aritzeko ezinbestekoa dela etorkizunean Euskal Herriak izango dituen markak finkatzea, araberako ibilbidea egiteko. Alta, «tradizioaren pisua» handia da, horien arabera. Kasurako, Urkizaren obran, sortzaile gehienek Jorge Oteiza zizelkariaren figura aipatzen dute, euskal balioen inguruan galdetuta. Urkiza: «Jorge Oteizaren garaian geratu gara». Hala, beharrezkotzat jo zuen «ondarea eraldatzea, etorkizunera begira». Galdetu zuen: «Zergatik ez dugu orain beste Oteiza bat?».

Etorkizunera begira jartzeko premiarekin bat egin zuen Garaik: «2021ean zer balio dugun jakitea garrantzitsua da, baina hori bezain garrantzitsua da pentsatzea 2050ean zer balio izan nahi ditugun». Balio horiek, Garairen arabera, «justizia sozialean eta feminismoan» oinarritu daitezke, adibidez.

Urkizak uste du «trantsizio une» batean dagoela euskal gizartea, eta iraganeko ondarea «eraldatzeko premia» dagoela. Sortzaileak ikusten ditu eraldaketa horiek egiteko «prest». Dena den, euskal gizarteak, «bere aniztasunean», balioen inguruko hausnarketan parte hartu behar du Urkizaren arabera, sortzaileen lana «onesteko».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Bilbon eguerdian egindako manifestazioa jendetsua izan da. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Sindikatuen arabera, hezkuntzako greban %60ko parte hartzea izan da

Irati Urdalleta Lete Gotzon Hermosilla

Jaurlaritzak, berriz, esan du irakasleen %35,2k egin dutela greba. Langileek hezkuntza legearen aurreproiektuaren kontra egin dute, eta «hezkuntza publiko, propio eta euskalduna» aldarrikatu
Aritzetako zerbitzugune batean bota dituzte hondakinak. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

AP-8ko zaborrak urteetan bota dituzte Usurbilgo mendialde batean, baimenik gabe

Iñaki Petxarroman Jone Arruabarrena

Kontratuaren baldintzak ez betetzea, lan baldintzei eta naturari kalte egitea, eta azpikontratetan ezkutatzea egotzi die ELAk Bidelan osatzen duten Transitia eta Campezori
Zenbait aplikazio eta streaming plataforma, artxiboko irudi batean. ©BERRIA

Euskara, pantailetan lauso

Irati Urdalleta Lete

Euskara bazterrean dago pantailetan ere: esaterako, Pantailak Euskaraz taldeak emandako datuen arabera, streaming plataformetako 26.000 edukitatik %0,1 ere ez daude hizkuntza horretan. Eskatu du legez arautzeko euskarak pantailetan izan behar duen presentzia.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.